Hai mươi tám năm thảm trải sàn và nghề huấn luyện chủ doanh nghiệp của anh Bùi Cao Sơn ở Hà Nội

"Nhân sự của Bạn là bản sao của bạn, nhưng bạn nhân bản với hệ giá trị văn hoá nào?" Anh Bùi Cao Sơn hay hỏi câu ấy với những chủ doanh nghiệp đang than phiền về nhân viên. Câu hỏi không trách ai. Nó chỉ đặt một tấm gương trước mặt người chủ.

Bạn bè và đối tác quen gọi anh là Simon. Anh sống ở Hoàng Mai, Hà Nội, và cùng lúc giữ ba vai: Giám đốc Công ty Yên Thái chuyên thảm trải sàn và rèm cửa, Giám đốc Công ty Huấn luyện và Đào tạo SoTA, và Giám đốc BNI vùng Đồng bằng sông Hồng. Một người làm chủ, một người huấn luyện, một người kết nối, ba vai ấy gặp nhau trong cùng một con người.

Năm khó nhất và lựa chọn đi học

Anh vào nghề thảm trải sàn, rèm cửa từ năm 1998, nhiều năm làm quản lý kinh doanh cho một công ty trong ngành. Năm 2009 là năm khó nhất đời anh. Một biến cố tài chính lớn ập tới, đúng lúc anh và công ty cũ không còn chung một hướng đi. Hai chuyện dồn lại cùng một lúc.

Trò chuyện với tôi, anh nhắc lại lựa chọn khi ấy rất bình thản: anh đi học. Anh theo chương trình MBA của Benedictine University liên kết với Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tháng 11/2010, học xong, anh tự tin mở Yên Thái. Từ một người làm thuê đang gặp khó, anh thành người làm chủ, và tới nay Yên Thái vẫn là công ty của anh.

Có người gặp khó thì thu mình lại. Anh Sơn gặp khó thì mở rộng mình ra, và chính lần mở rộng ấy thành nền móng cho cả chặng đường về sau.

Tiêu chuẩn năm sao trong từng hợp đồng

Khách của Yên Thái là chủ đầu tư khách sạn bốn, năm sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp, tổng thầu nội thất văn phòng và khách sạn, các công ty kiến trúc thiết kế và thi công, ngân hàng, tập đoàn, trung tâm tổ chức sự kiện. Ở những nơi ấy, tiêu chuẩn rất cao và tiến độ phải chính xác tới từng ngày. Bây giờ anh đã bàn giao để đội ngũ Yên Thái tự vận hành.

Năm 2016 anh học huấn luyện doanh nghiệp với ActionCOACH của Mỹ, tháng 4/2017 được chứng nhận là nhà huấn luyện. Chuyên môn ấy đứng trên ba lớp trải nghiệm chồng lên nhau: hơn hai mươi năm trực tiếp buôn bán thảm sàn, rèm cửa, kiến thức quản trị từ chương trình MBA, và phương pháp huấn luyện được đào tạo bài bản. Anh mang tinh thần làm dự án khách sạn năm sao vào công việc huấn luyện, áp dụng cho chính khách hàng của mình.

Ba nút thắt của một công ty cọc bê tông

Ca anh nhớ nhất là một doanh nghiệp thi công cọc bê tông. Theo hợp đồng, anh giữ kín tên khách. Khi anh bắt đầu đồng hành, doanh thu của họ đã đứng yên ở một mức suốt nhiều năm.

Việc đầu tiên anh làm là ngồi cùng chủ doanh nghiệp để thống nhất cách nhìn, giúp họ thấy ba nút thắt lớn của một công ty làm dự án. Nút thứ nhất là hệ thống bán hàng và marketing, vì khi ấy gần như toàn bộ doanh thu đến từ một mình người CEO. Nút thứ hai là năng lực quản trị dự án. Nút thứ ba là chuỗi cung ứng, để đủ sức theo kịp khi công ty mở rộng.

Mười hai tháng sau, doanh thu của họ tăng lên gấp nhiều lần, công ty có thêm hai nhân viên bán hàng, chuỗi cung ứng vươn ra toàn quốc.

Anh tả vai trò của mình bằng một câu: "Vai trò của nhà huấn luyện của tôi là giúp Bạn trở thành nhà huấn luyện để huấn luyện cho đội ngũ của bạn". Ca cọc bê tông cho thấy câu ấy đã thành việc thật: người CEO từng gánh gần hết doanh thu, nay đã có người cùng mình đi bán.

Người giữ lửa cho một cộng đồng chủ doanh nghiệp

Từ tháng 2/2017, anh làm Giám đốc BNI vùng Đồng bằng sông Hồng, làm việc với các chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình và Hòa Bình. BNI chiếm chừng một nửa thời gian mỗi tuần của anh, phần lớn dành cho việc phát triển các chapter mới. Mỗi tháng anh đang phục vụ khoảng ba mươi doanh nghiệp.

Gần mười năm đứng giữa một cộng đồng chủ doanh nghiệp cho anh những trải nghiệm giúp khách mà nhiều người làm huấn luyện khác không có.

Còn SoTA, công ty huấn luyện của anh, đang được tái cấu trúc và xây lại từ đầu. Anh thẳng thắn nhận mình đang dồn sức cho chuyên môn nên chưa dành nhiều thời gian phát triển đội ngũ ở đó. Một người đi huấn luyện người khác về đội ngũ mà dám tự nói ra chỗ mình chưa làm tới, đó là sự trung thực hiếm có.

Làm việc cần làm trước

Câu anh coi là nguyên tắc nền tảng: "Nếu bạn muốn làm việc bạn thích làm, thì trước hết bạn phải làm việc bạn cần làm".

Anh sống đúng với câu ấy trong từng tuần. Mỗi lần đứng lớp, anh tự thiết kế chương trình, tự soạn slide. Mỗi lần tìm khách, anh tự làm từ đầu tới cuối: "Tôi đang phải tự tay nhắn tin Zalo tới khách hàng, tôi gọi điện thoại, gửi khảo sát". Và anh nhìn rất rõ chỗ phải thay đổi: "Hiện nay khách hàng đang chủ yếu từ thành viên BNI, tôi không muốn quá phụ thuộc vào kênh này".

Một người đã có ba chiếc ghế giám đốc vẫn tự tay nhắn từng tin Zalo cho khách. Chi tiết nhỏ ấy nói về anh nhiều hơn mọi tấm danh thiếp.

Hệ thống cho chính người dạy hệ thống

Anh Sơn đang muốn giao cho trợ lý AI những việc anh vẫn khuyên khách mình phải làm: dựng bộ quy trình làm việc nội bộ, cách giao việc và bộ KPI cho Yên Thái và SoTA; hoàn thiện quy trình và kịch bản bán hàng; thiết kế chương trình đào tạo mười hai kỹ năng cho quản lý và chương trình Mentoring group; dựng một trợ lý tự chăm sóc khách trong các nhóm Zalo, Facebook; và soạn bộ kịch bản bài viết, video để có thêm khách ngoài kênh BNI. Cả đời nhắc chủ doanh nghiệp xây hệ thống, nay anh tự xây hệ thống cho chính mình, đó là sự nhất quán đáng nể, và anh đã tìm ra con đường để tri thức của mình đến được với nhiều người hơn.

Tấm gương đặt trước người chủ

Anh Sơn tin rằng đội ngũ là bản sao của người chủ. Nhìn cách anh đi qua năm 2009, cách anh giữ chữ tín với khách khách sạn, cách anh nói thật về chỗ mình chưa làm tới, tôi nghĩ những ai được anh đồng hành đang nhận được một bản gốc tốt để sao chép.

Chúc mừng anh Sơn. Chúc ba tháng tới, Yên Thái và SoTA có đủ bộ quy trình anh mong, chương trình mười hai kỹ năng cho quản lý sớm thành hình, và khách tìm tới anh từ nhiều ngả đường hơn, không chỉ từ một kênh.