Đọc bệnh máy biến áp từ số liệu khí và con đường Vipotech của anh Quốc Bảo ở Đà Nẵng

Một máy biến áp 63MVA, 110kV vừa đóng điện nghiệm thu đã xuất hiện số liệu DGA bất thường. Máy mới, chưa kịp chạy bao lâu, và câu hỏi đặt ra là: bệnh ở đâu? Anh Bùi Châu Quốc Bảo ở Đà Nẵng lần lại dữ liệu vận hành trong quá khứ, đặt cạnh số liệu DGA, và chỉ ra hư hỏng "liên quan đến sự cố ngắn mạch ngoài phía 22kV và khả năng do vấn đề liên quan đến chạm đất mạch từ." Nhà sản xuất sau đó xác nhận đúng như vậy, và sự cố "đã được xử lý ổn."

Với người ngoài nghề, đó là vài dòng kỹ thuật khô khan. Với người trong nghề, đó là một ca chẩn đoán đúng từ những dấu hiệu rất nhỏ, trên một thiết bị giá trị lớn đang gánh điện cho cả một vùng.

Người đọc bệnh cho thiết bị cao áp

Anh Bảo là kỹ sư điện, chuyên ngành thí nghiệm và chẩn đoán, đánh giá tình trạng thiết bị điện cao áp. Cách anh làm việc giống một người thầy thuốc giỏi: không đợi máy hỏng mới chữa, mà đọc từ số liệu để biết máy đang yếu ở đâu, vì sao, và cần xử lý trước khi thành sự cố.

Năm 2009, anh sáng lập Công ty Cổ phần Kỹ thuật Năng lượng Việt (Vipotech), làm thí nghiệm, bảo dưỡng, thiết kế, chế tạo, lắp đặt công trình điện, phạm vi miền Trung và một phần miền Nam. Khách hàng của anh là những đơn vị quản lý vận hành hệ thống điện từ hạ thế tới 500kV: nhà máy điện, trạm biến áp trung thế và cao thế, nhà máy công nghiệp.

Mỗi thiết bị anh đo, anh đọc đều nằm trên đường dẫn điện tới nhà máy, tới khu dân cư. Người dùng điện hiếm khi biết tới những người như anh. Họ chỉ biết đèn vẫn sáng, máy vẫn chạy. Sự bình thường ấy có phần công của anh Bảo và đội ngũ Vipotech.

Chấm điểm sức khỏe cho từng thiết bị

Tiền và nhân lực bảo dưỡng bao giờ cũng có hạn. Cái khó là biết máy nào cần làm trước. Anh Bảo xếp hàng ưu tiên dựa trên Chỉ số tình trạng (Condition Health Index, CHI), "bằng cách cho điểm các hạng mục thử theo tiêu chí cụ thể (Tốt, Khá, Trung bình, Xấu)."

Đó là cách làm của người đã quen chịu trách nhiệm: không dựa vào cảm giác, mà quy mọi hạng mục thử về một thang chung để so được với nhau, để quyết định dồn sức vào đâu có căn cứ. Đi cùng anh trong việc xây quy trình đánh giá và tính CHI là cộng sự Hoàng Minh, người lo phần nhập liệu. Một người dựng phương pháp, một người giữ dữ liệu, đó là một đội nhỏ mà chắc.

Đưa kinh nghiệm vào một công cụ

Chia sẻ với tôi ở lớp ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Bảo kể số liệu thử nghiệm hiện vẫn lưu trên Excel, Word, và khó khăn lớn nhất là "chưa có phần mềm nhập liệu chuyên dụng để quản lý." Anh muốn trợ lý AI giúp quản lý tình trạng thiết bị của khách hàng, phân tích, nhận dạng hư hỏng và xếp hạng ưu tiên bảo dưỡng. Điều anh mong ở công cụ ấy được anh viết rất gọn: "phát hiện sớm các vấn đề bất thường, xác định đúng nguyên nhân để xử lý, rút ngắn thời gian mất điện của khách hàng." Người đã sáng lập doanh nghiệp từ năm 2009, đã có bề dày nghề, vẫn chủ động ngồi học để đưa kinh nghiệm của mình vào một hệ thống mới. Đó là sự cầu tiến rất đáng trân trọng của anh Bảo.

Giữ ánh đèn cho người khác

Trong câu mục tiêu của anh, chữ cuối cùng là "khách hàng": rút ngắn thời gian mất điện của khách hàng. Anh không nói về doanh thu, không nói về công ty mình. Người làm nghề mà đặt thước đo thành công ở sự yên ổn của người khác thì nghề ấy sẽ bền.

Chúc mừng anh Bảo. Chúc bộ chỉ số CHI anh cùng cộng sự đang dựng sớm thành công cụ chạy thật, để mỗi lần máy có dấu hiệu lạ, anh đọc ra sớm hơn, và khách hàng của Vipotech ít phải chờ điện hơn.