Bốn mươi năm ở mỏ và kênh "Người săn nguy cơ" của anh Bùi Phi Hùng ở Quảng Ninh
Ở mỏ than lộ thiên, người ta thường nhớ tới những ai làm ra nhiều than. Có những người khác mà công nhân ít để ý hơn, vì công việc của họ thành công nhất là khi không có chuyện gì xảy ra. Anh Bùi Phi Hùng, Trưởng phòng Kỹ thuật An toàn Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV ở Cửa Ông, Quảng Ninh, là một người như vậy. Anh tự đặt cho mình một cái tên rất đúng nghề: Người săn nguy cơ.
Đi lên từ mối hàn
Anh kể về mình gọn như một bản lý lịch: "kỹ sư ngành mỏ với 40 năm gắn bó với nghề, đi lên từ thợ hàn, thợ điện, qua đốc công, phó quản đốc, rồi làm quản lý an toàn từ năm 2007 đến nay."
Đọc chậm câu ấy, các bạn sẽ thấy anh đã đứng ở gần như mọi vị trí của một công trường mỏ. Cầm que hàn, đi dây điện, rồi cầm ca, rồi quản một phân xưởng. Người làm an toàn mà từng là thợ thì khác hẳn người chỉ học an toàn trên giấy. Anh biết một mối hàn ẩu thì hỏng ở đâu, một đường dây kéo vội thì nguy ở chỗ nào, vì chính tay anh đã làm những việc ấy. Bây giờ anh còn là Bí thư chi bộ, người được tin để giữ cả chuyên môn lẫn lòng người trong đơn vị.
Hai nghìn người được dạy nhìn ra mối nguy
Gần hai mươi năm làm quản lý an toàn, anh Hùng đã trực tiếp huấn luyện khoảng 2.000 người về nhận biết và xử lý mối nguy an toàn lao động. Anh cũng tham gia điều tra vài trăm vụ tai nạn lao động, sự cố trong khai thác mỏ lộ thiên.
Hai con số ấy đặt cạnh nhau cho thấy một điều. Mỗi vụ điều tra là một lần anh đứng ở hiện trường sau khi chuyện đã xảy ra, đi tìm vì sao. Mỗi buổi huấn luyện là một lần anh mang cái "vì sao" ấy về dạy cho người khác, để chuyện đó đừng lặp lại. Hai nghìn người thợ mỏ mang theo bài học của anh xuống moong mỗi ngày. Có bao nhiêu tai nạn đã không xảy ra nhờ thế, không ai đếm được. Nghề an toàn là vậy: công lớn nhất là những điều không có trong sổ.
Một sợi dây vắt ngang đường
Anh kể một vụ việc cụ thể. Ngày 13/3/2026, công nhân đang thi công đường dây điện trên cột. Một xe ô tô đi qua, lốp kẹp vào dây điện đang thả trên mặt đất chạy ngang đường. "Lốp xe cuốn dây kéo đổ cột điện, làm công nhân trên cột ngã theo cột xuống đất, trật khớp vai."
Rồi anh viết ngay biện pháp: "đặt rào chắn và cử người gác khi thi công tuyến điện gần đường xe chạy."
Cái đáng quý ở đây là cách anh kể. Không đổ lỗi, không kể cho rùng rợn. Một sợi dây nằm dưới đất, một chiếc xe chạy qua, một người trên cao, ba thứ tưởng không liên quan tới nhau. Người săn nguy cơ là người nhìn ra được sợi dây nối ba thứ ấy trước khi chuyện xảy ra, và chỉ ra việc cần làm, gọn trong một câu.
Một trăm tấm ảnh hiện trường
Anh Hùng có khoảng 100 tấm ảnh chụp trong những lần đi kiểm tra và đi điều tra tai nạn: máy xúc, máy khoan, xe ô tô, máy gạt, máy sàng, đường điện, trạm điện, moong khai thác. Với người ngoài, đó là ảnh máy móc. Với anh, mỗi tấm là một bài học đã có người trả giá.
Từ kho ảnh ấy, anh đang dựng kênh "Người săn nguy cơ" trên YouTube, TikTok, Facebook, dự kiến 100 video cảnh báo trong tháng 10 và 11/2026, dành cho cán bộ và công nhân ngành mỏ. Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh muốn trợ lý AI của mình biến kho kinh nghiệm và ảnh hiện trường thành kịch bản video, mỗi video một nguy cơ, kèm biện pháp phòng ngừa và kỹ năng xử lý. Song song, anh học thêm một khóa làm video bằng AI. Bốn mươi năm trong nghề mà vẫn chủ động đi học công cụ mới để nói được với lớp thợ trẻ bằng ngôn ngữ của họ, cho thấy anh Hùng đã tìm ra cách để kinh nghiệm của mình đi xa hơn cánh cổng mỏ.
Từ lời cảnh báo tới chiếc mũ bảo hộ
Anh nghĩ thêm một bước nữa: cảnh báo miễn phí trước, rồi cung cấp thiết bị an toàn cho người cần, từ giày bảo hộ, dây đai, mũ, găng tay, thiết bị đo khí cho người thợ, tới tấm chắn trẻ em, ốp mềm góc bàn, thang tự cứu cho gia đình. Một người cả đời lo cho an toàn của người khác, nay mang nỗi lo ấy từ công trường về tới từng góc nhà. Đó là con đường rất tự nhiên của người làm nghề tới gốc.
Mỗi ca làm về nhà đủ người
Người săn nguy cơ không cần ai vỗ tay. Phần thưởng của anh là mỗi ca làm kết thúc, người thợ về nhà đủ tay đủ chân. Bốn mươi năm qua anh giữ điều ấy ở một mỏ than. Kênh anh đang dựng sẽ mang nó tới những mỏ anh chưa từng đặt chân.
Chúc mừng anh Hùng. Chúc một trăm video đầu tiên của "Người săn nguy cơ" tới được đúng những người thợ đang cần nghe, và chúc mỗi lời cảnh báo của anh giữ thêm được một người bình an trở về.