Một nghìn người được chỉ đường đi làm xa và thói quen tìm cách làm tốt hơn của anh Cao Văn Bảo ở Nghệ An
Năm 2011, có một chàng trai đã đi rất nhiều nơi mà vẫn không tìm được đường ra nước ngoài làm việc. Chỗ nào cũng báo một khoản chi phí quá sức. Rồi chàng trai gặp anh Cao Văn Bảo. Anh tư vấn cho cậu chương trình EPS đi Hàn Quốc, một chương trình phi lợi nhuận, chi phí đi rất thấp, do Nhà nước đưa đi nên an toàn. Đầu năm 2012, cậu xuất cảnh. Năm 2020, cậu về nước và tìm đến anh, nói rằng năm ấy anh đã chỉ cho mình con đường thay đổi cả cuộc đời. Cậu để lại cho anh một câu mà tới giờ anh vẫn nhớ: "anh là người nhiệt tình nhất với người lao động".
Với anh Bảo, đó là bước ngoặt đáng nhớ nhất trong nghề. Một người coi lời khen của một người lao động là mốc son của mười lăm năm làm việc, thì các bạn biết anh làm nghề vì ai.
Mười lăm năm ở cửa tư vấn
Anh Bảo làm ở Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An, một đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Nội vụ tỉnh. Tròn mười lăm năm, anh đã tư vấn cho khoảng một nghìn người. Những chương trình đi qua tay anh trải rất rộng: đi làm việc ở Hàn Quốc theo EPS, thực tập sinh và lao động ở Nhật Bản, lao động ở Đài Loan, đi làm việc ở Đức, du học Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Đức, và cả việc làm trong nước ở các khu công nghiệp.
Mỗi tháng có khoảng 35 người tìm tới anh, qua người quen giới thiệu, qua Facebook, Zalo và fanpage của Trung tâm. Một nhóm là người lao động từ 18 tới 45 tuổi đang cần việc. Một nhóm là các bạn trẻ muốn đi du học. Người lao động lo nhất là bị lừa, nên họ tìm đến một đơn vị của Nhà nước. Họ mang tới cả niềm tin lẫn nỗi sợ, và anh là người đầu tiên đón lấy cả hai.
Anh không học nghề tư vấn ở một trường lớp nào để kể tên. Anh học từ chính các cuộc tư vấn, năm này qua năm khác. Hiểu người ta muốn gì, chọn đúng nước, đúng ngành, giải thích thủ tục cho dễ hiểu, hỏi anh làm tốt khâu nào, anh trả lời gọn: "tất cả những cái đó, tôi đều làm tốt". Người xung quanh cũng tin như vậy, nên họ hay nhờ anh tìm đường đi cho con cái, cho người quen của họ.
Câu hỏi anh tự đặt mỗi ngày
Cái làm anh Bảo khác nhiều người trong nghề nằm ở một câu hỏi anh luôn tự đặt cho mình: "Có cách nào làm việc này tốt hơn cách đang làm không?"
Anh quan sát chỗ bất cập trong quy trình, tìm nguyên nhân rồi tự dựng cách giải. Việc lặp đi lặp lại thì anh tìm cách tự động hóa. Thủ tục rối thì anh làm cho gọn. Thông tin khó tiếp cận thì anh nói lại cho gần gũi. Một việc anh đã làm được là đưa khâu đăng ký chương trình EPS từ làm thủ công sang dùng hệ thống, để người lao động đi qua ít bước hơn.
Anh cũng nhìn rõ ba thói quen dễ mắc trong nghề: quen quy trình cũ nên ít hỏi lại hiệu quả, chỉ lo xong việc mà chưa lo người lao động có thật sự hiểu hay chưa, và ngại đưa công nghệ vào những thao tác lẽ ra đã tự động được. Với cả ba, anh chọn đi ngược lại. Thước đo của anh là người lao động có được phục vụ thuận tiện hay không.
Biến thông báo khô khan thành điều người ta muốn đọc
Ở một đơn vị công, nhiều nội dung tới tay người dân dưới dạng thông báo hành chính. Anh Bảo không dừng ở chỗ đăng thông báo. Anh biến những nội dung ấy thành thông tin trực quan, dễ nhớ, dễ chia sẻ. Một trung tâm việc làm có người nghĩ được như vậy thì một chương trình tốt sẽ tới được đúng người đang cần nó.
Ngoài tư vấn, anh còn ôm thêm nhiều mảng: quảng cáo, làm ảnh truyền thông, viết bài cho các chương trình, làm video, tổng hợp báo cáo, cả kế toán. Người quen cũng hay nhờ anh viết bài quảng cáo. Việc gì giao vào anh cũng nhận, nhận rồi thì lại đi tìm cách làm cho tốt hơn. Đơn vị nào có được một người như thế cũng muốn giữ.
Ranh giới không bao giờ bước qua
Nghề đưa người đi làm việc ở nước ngoài có những cám dỗ mà người ngoài khó thấy. Anh Bảo vạch cho mình một ranh giới rõ ràng: những việc làm sai lệch hồ sơ của người lao động thì anh không làm. Điều anh mong là mọi người có công việc tốt hơn, cuộc sống tốt hơn.
Quan điểm làm nghề, làm người của anh gói trong một câu: "Làm việc phải có trách nhiệm, làm người phải có tâm." Anh dặn thêm, đừng chỉ cố hoàn thành công việc, hãy luôn tìm cách làm cho nó tốt hơn, hiệu quả hơn và có ích hơn cho người khác. Điều anh tự hào nhất cũng nằm ở đó: việc mình làm mang lại giá trị thật cho người lao động, cho đồng nghiệp và cho đơn vị.
Giành lại thời gian cho con người
Việc tốn thời gian nhất của anh lúc này là tổng hợp báo cáo từ bản ghi của người lao động. Mỗi tuần anh mất trọn một ngày để nhìn bản giấy rồi gõ vào Excel. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI việc đọc ảnh hồ sơ của người lao động rồi làm ra một file dữ liệu tổng hợp, sau đó tới ảnh truyền thông, video giới thiệu chương trình và bài đăng lên các nền tảng. Khối lượng những việc ấy anh tính ra khoảng bảy ngày mỗi tuần, và anh đặt mục tiêu rút xuống còn một ngày. Nhìn lại mười năm, anh tự dặn mình lẽ ra nên học nhiều hơn, cập nhật AI sớm hơn, và anh bắt tay làm luôn điều mình tự dặn. Một người mười lăm năm đứng ở cửa tư vấn vẫn chủ động đi tìm công cụ mới, cho thấy anh Bảo đã chọn đúng con đường để dành nhiều thời gian hơn cho người lao động.
Công việc tốt hơn, cuộc sống tốt hơn
Lúc rảnh, anh Bảo đọc báo, xem bóng đá, xem phim. Không có gì cầu kỳ. Nhưng ở chỗ làm, anh là người đã giúp khoảng một nghìn con người tìm đường đi, có người đi tám năm rồi về nước vẫn tìm gặp lại anh.
Chúc mừng anh Bảo. Chúc mỗi tuần của anh sớm chỉ còn một ngày cho giấy tờ, chúc những chương trình anh tư vấn tới được thêm nhiều người lao động xứ Nghệ đang cần một lối đi an toàn, và chúc anh giữ mãi câu hỏi quen thuộc của mình về một cách làm tốt hơn.
