Mười tám khóa học trò và những thước phim cuối năm của chị Phó Hiệu trưởng Đàm Phương Liên ở Tây Hồ
Cuối mỗi năm học ở Trường Tiểu học Hồng Hà, có một thước phim được chiếu trong buổi tổng kết. Phim nhìn lại cả một năm: những việc trường đã làm, những cách làm mới, những thành tích, rồi dừng ở vài khoảnh khắc đẹp nhất và khép lại bằng một câu triết lý giáo dục. Phim được đăng lên Facebook, lên website của trường. Người dựng nên những thước phim ấy là chị Đàm Phương Liên, Phó Hiệu trưởng nhà trường. Theo lời chị kể, phụ huynh và giáo viên xem xong "rất xúc động", lượt thích và lượt chia sẻ năm nào cũng nhiều.
Một người làm quản lý mà chịu ngồi dựng phim cho cả trường xem, là người hiểu rằng việc tốt cần được nhìn thấy, để phụ huynh thêm tin và để giáo viên thấy công sức của mình có người ghi nhận.
Mười tám năm, mười tám lứa học trò
Chị Liên đếm tuổi nghề theo một cách rất riêng của người thầy: 18 năm làm giáo dục, "tương đương 18 khóa học sinh". Chị có bằng đại học sư phạm tiểu học, rồi học lên thạc sĩ quản lý giáo dục, và gắn bó với Trường Tiểu học Hồng Hà từ năm 2018.
Việc hằng ngày của chị trải rộng hơn nhiều người nghĩ về chữ "Phó Hiệu trưởng": chỉ đạo chuyên môn, quản lý việc dạy học, lo bữa bán trú, rèn nề nếp, dạy kỹ năng sống, tiếng Anh, và xây các hoạt động rèn đạo đức cho học sinh. Mỗi mục ấy là một phần tuổi thơ của hàng trăm đứa trẻ. Người đứng phía sau lo cho đủ cả chừng ấy phần, chính là người giữ cho một ngôi trường vận hành êm.
Mỗi năm một kế hoạch không lặp lại
Việc người khác thấy khó mà chị thấy dễ, theo chị tự nhận, là xây dựng kế hoạch và báo cáo. Một bản kế hoạch giáo dục nhà trường chị làm mất khoảng một tuần, kế hoạch chuyên môn khoảng một ngày. Cái khó nằm ở chỗ khác: tìm cho ra công văn chỉ đạo mới, rồi nghĩ biện pháp sao cho "khác trường khác và khác năm cũ".
Tôi thích câu ấy. Làm lại kế hoạch năm ngoái, sửa ngày tháng, là việc ai cũng làm được. Tự đặt cho mình yêu cầu năm nay phải khác năm cũ, là thói quen của người làm giáo dục bằng cả sự sáng tạo. Chị kể mình hay được khen về "ý tưởng mới mẻ", và nhìn cách chị đặt chuẩn cho chính mình thì thấy lời khen ấy có gốc.
Năm học này chị đang đứng trước một việc hoàn toàn mới: nhà trường được yêu cầu dạy 12 tiết trí tuệ nhân tạo riêng, trong khi tài liệu chưa có. Chị bám công văn 4758 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, trường đã lồng ghép AI vào các môn, và chị đang chuẩn bị để đưa ra biện pháp mới khi có chỉ đạo từ cấp trên.
Dám thử khi còn lời chê
Chị Liên kể về kiểu dạy học theo nhóm mà chị gọi vui là "lẩu băng chuyền". Lúc mới áp dụng, vẫn còn ý kiến chê. Chị không dừng lại. Chị làm đều đặn, và sau một thời gian, "học sinh làm chủ và tự thực hiện được từng bước".
Đổi mới trong trường học chưa bao giờ dễ, vì cái cũ quen tay, còn cái mới thì phải chịu nghe bàn ra tán vào. Người dám thử, dám kiên trì qua giai đoạn bị chê, rồi để kết quả trên chính học trò lên tiếng, là người mở đường cho cả tập thể. Việc chị ứng dụng AI vào trường cũng đi đúng tinh thần ấy.
Giao việc để ai cũng có chỗ làm được
Có một chuyện nhỏ cho thấy cách chị làm lãnh đạo. Chị giao cho một cô giáo lớn tuổi dạy lớp 5 xây dựng chuyên đề ứng dụng khung năng lực số, dùng iPad trong giờ dạy. Cô ngại, vì thiếu máy, vì không có mạng. Chị không ép. Chị đổi phương án, giao việc cho một giáo viên trẻ trong tổ của cô. Bạn trẻ làm được, và chuyên đề chạy được.
Người quản lý giỏi không bắt ai cũng phải đi cùng một tốc độ. Chị giữ được thể diện cho người đi trước, mở cơ hội cho người đi sau, và việc chung vẫn thành. Chị còn tự xây những quy trình vận hành cho trường, từ chăm sóc bán trú tới nộp hồ sơ, báo cáo chuyên môn, với một mong muốn chị viết rất rõ: giáo viên trở nên tích cực và có trách nhiệm hơn. Chị nhận mình cầu toàn. Ở vị trí giữ nề nếp cho cả một trường, cầu toàn là một đức tính.
Để AI gánh phần giấy tờ, dành thời gian cho con người
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Liên muốn trợ lý AI của mình cùng làm những việc chị giỏi nhất: kế hoạch chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học, khung năng lực số, tích hợp giáo dục địa phương; kế hoạch giáo dục nhà trường cho cả 5 khối lớp; những văn bản đúng thể thức dùng được ngay, những bảng số liệu được tổng hợp và phân tích. Một người đã quen tự tay làm kế hoạch suốt mười tám năm, nay chủ động học cách để AI gánh bớt phần giấy tờ, là người muốn dành thêm thời gian cho điều quan trọng hơn: giáo viên và học trò của mình.
Khác năm cũ, mỗi năm một lần
Mười tám năm, mười tám lứa học trò, và năm nào chị cũng tự đòi hỏi mình phải làm khác năm trước. Tinh thần ấy sẽ còn nhân lên qua từng thầy cô chị dẫn dắt.
Chúc mừng chị Liên. Chúc 12 tiết trí tuệ nhân tạo đầu tiên của Trường Tiểu học Hồng Hà thành một câu chuyện đẹp, để thước phim tổng kết cuối năm học này có thêm những khoảnh khắc mới.