Năm trăm lượt bà con tìm đến mỗi tháng và chặng đường từ bàn kế toán trường học của anh Đặng Thái Học ở Quỳnh Nhai
"Không có việc gì khó, chỉ sợ mình không chịu khó; việc khó thì tìm cách làm, việc chưa biết thì học, việc đã nhận thì cố gắng làm đến nơi đến chốn."
Đó là câu tâm niệm của người bạn tôi ở Quỳnh Nhai, Sơn La, anh Đặng Thái Học. Vế "không có việc gì khó" thì người Việt mình ai cũng thuộc. Anh Học nối thêm ba vế phía sau, và ba vế ấy mới là cách anh làm việc thật: khó thì tìm cách, chưa biết thì học, đã nhận thì làm cho tới nơi. Đọc lại chặng đường gần mười tám năm đi làm của anh, tôi thấy vế nào cũng có việc thật đứng sau.
Hiện anh là Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳnh Nhai từ ngày 1/7/2025, đồng thời giữ thêm ba vai nữa ở xã. Người tìm đến anh là bà con, là bí thư, trưởng bản, chi hội trưởng ở các bản và tiểu khu, người hai mươi tuổi có, người sáu mươi tuổi có.
Khởi đầu từ những cuốn sổ của một ngôi trường
Anh Học học kế toán ở Trường Cao đẳng Thương mại Thái Nguyên giai đoạn 2006 đến 2008. Tháng 12/2008, anh bắt đầu đi làm với nghề kế toán trường học, và gắn với nghề ấy khoảng mười năm, tới năm 2018.
Mười năm làm kế toán trường học là mười năm sống với chứng từ, sổ sách, những con số phải khớp tới từng dòng. Nghề ấy không ồn ào, nhưng nó rèn cho người ta một thói quen: chưa kiểm xong thì chưa yên tâm. Tôi để ý thói quen đó vẫn theo anh tới hôm nay. Khi nghĩ tới một trợ lý giúp việc, việc đầu tiên anh muốn giao lại chính là kiểm tra hồ sơ, văn bản cho đúng.
Việc chưa biết thì học
Năm 2019, anh rời bàn kế toán để nhận nhiệm vụ phó chủ tịch xã, làm tới tháng 8/2023. Từ người lo sổ sách cho một đơn vị, anh bước sang lo việc chung cho cả một địa bàn. Đó là một bước nhảy không nhỏ.
Cũng trong những năm ấy, 2019 đến 2020, anh học Thạc sĩ Quản lý kinh tế tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Vừa nhận vai mới ở xã, vừa đi học sau đại học, anh làm đúng vế thứ hai trong câu tâm niệm của mình: việc chưa biết thì học.
Sau đó anh làm Phó phòng Dân tộc và Tôn giáo huyện Quỳnh Nhai tới tháng 6/2025. Chặng này đưa tầm việc của anh rộng ra cả huyện. Kế toán, rồi chính quyền xã, rồi phòng chuyên môn huyện: mỗi chặng anh đều phải học một tầm việc mới, và chặng nào anh cũng đi trọn.
Nhận việc mới khi bộ máy đổi thay
Anh coi bước ngoặt lớn nhất trong nghề của mình là lúc chuyển sang chính quyền hai cấp. Từ ngày 1/7/2025, anh về nhận nhiệm vụ Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳnh Nhai.
Anh Học đặt cho mình một mục tiêu rõ ràng: quy tụ hội viên nông dân làm đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước, để hội viên phát triển kinh tế giỏi. Mục tiêu ấy đặt người nông dân vào giữa. Hội mạnh hay yếu cuối cùng đo bằng việc bà con trong hội có làm ăn khá lên hay không.
Anh cũng nhận thêm ba vai bên cạnh vai Chủ tịch Hội: Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ xã, Phó Ban Kinh tế, Ngân sách của Hội đồng nhân dân xã, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã. Bốn vai, bốn loại việc, bốn kiểu hạn nộp khác nhau, cùng đặt lên một đôi vai.
Một văn phòng hai người giữa năm trăm lượt bà con
Hội Nông dân xã có đúng hai người: anh và một nhân viên. Hai người cùng gánh chung mọi việc, từ báo cáo, vốn vay tới đi cơ sở.
Bà con tìm đến anh bằng đủ đường. Người nhắn Zalo, người gọi điện thoại, người tới gặp trực tiếp. Mỗi tháng khoảng năm trăm lượt người như thế. Trong số ấy có những hội viên anh nhớ rõ tên, gắn với những mô hình phát triển kinh tế.
Năm trăm lượt mỗi tháng, chia ra mỗi ngày làm việc cũng hơn hai chục người. Một văn phòng hai người đỡ được chừng ấy việc thì phải là người chịu khó thật, đúng như vế đầu trong câu anh tâm niệm.
Ba ngày mỗi tuần xuống tận từng hộ vay vốn
Việc tốn công nhất của anh là vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội: lo việc vay vốn cho bà con, rồi đi kiểm tra các hộ đã vay. Mỗi tuần anh đi khoảng ba hôm, mỗi hôm chừng sáu tiếng. Cộng lại gần hai mươi tiếng một tuần trên đường xuống bản.
Tôi quý chi tiết này. Đồng vốn chính sách muốn có ích thì phải tới đúng người, dùng đúng việc, và người cán bộ phải tận mắt nhìn thấy nó đang nằm ở đâu, dù đó là chuồng trại, mảnh vườn hay một mô hình làm ăn mới của một gia đình. Ngồi ở trụ sở thì đỡ vất vả hơn nhiều. Anh chọn cách đi tới tận nơi, tuần nào cũng vậy.
Điều anh tự hào nhất là được bà con nhân dân và đồng nghiệp tín nhiệm. Sự tín nhiệm ấy đến từ những buổi xuống bản sáu tiếng, từ những cuộc gọi, tin nhắn được trả lời, từ việc đã nhận thì làm tới nơi tới chốn.
Một trợ lý cho người giữ bốn vai
Anh Học đang muốn có một trợ lý AI đi cùng cả bốn vai của mình, lo bốn việc cụ thể: soạn báo cáo, theo dõi hạn nộp văn bản, tổng hợp số liệu vốn vay và lập kế hoạch giám sát. Việc đầu tiên anh giao được dặn rất kỹ: "bắt tay từ đầu cùng tôi kiểm tra lại các hồ sơ các văn bản để đảm bảo đúng". Chữ "cùng tôi" trong câu ấy cho thấy anh không định khoán trắng, anh muốn trợ lý làm bên cạnh mình, kiểm lại từ gốc. Ba tháng tới, anh muốn trợ lý trở thành bộ não thứ hai, giải quyết mọi việc cùng anh. Chủ động mở thêm cánh cửa này cho công việc của mình là đúng tinh thần "việc chưa biết thì học" anh giữ suốt gần mười tám năm, và anh đã tìm được con đường để giữ trọn bốn vai mà vẫn còn sức xuống bản với bà con.
Người chịu khó ở Quỳnh Nhai
Anh nói gọn cách mình giữ nghề và giữ người: "Làm nghề phải có trách nhiệm, làm người phải có chữ tín." Ở một xã miền núi, nơi bà con tìm đến bằng tin nhắn Zalo, cuộc điện thoại hay đôi chân của mình, người cán bộ được tin là người tuần nào cũng thấy mặt ở bản.
Chúc mừng anh Học. Chúc trợ lý của anh sớm đỡ được phần giấy tờ, để những buổi xuống bản của anh mang về thêm nhiều hộ hội viên làm kinh tế giỏi cho Quỳnh Nhai.