Nội lực sau cơn bạo bệnh và nghề y học cổ truyền tận gốc của bác sĩ Đặng Thị Ngọc Ngà ở Ninh Bình

Khoảng năm 2013, 2014, một nữ bác sĩ trẻ nhận tờ chẩn đoán ung thư cột sống. Điều trị một thời gian mới biết đó là lao cột sống, không phải ung thư. Gần nửa năm trời phục hồi, ngày nào chị cũng chống chọi với những cơn đau. Trước đó chị vốn hay quên uống thuốc, vậy mà suốt mấy tháng ấy chị không quên một viên nào.

Người bác sĩ ấy là chị Đặng Thị Ngọc Ngà, bây giờ là Phó trưởng khoa Y học cổ truyền - Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Thành Nam, ở phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình. Nhắc lại quãng thời gian đó, chị viết: "thế mới thấy khi đối diện với sinh tử và sức khỏe mới thấy giá trị của nội lực bản thân thế nào."

Người từng nằm trên giường bệnh

Đời chị có vài lần phải gác lại điều mình muốn. Thời sinh viên nhiều hoài bão mà sức khỏe không cho phép. Những năm đầu đi làm có lúc mệt mỏi, đè nén. Rồi có giai đoạn một mình nuôi con nhỏ, có lúc thấy mất phương hướng. Khi ấy, một người bạn tri kỉ đã vực chị dậy bằng những lời Phật pháp về nhân quả.

Đi qua những ngày ấy, chị càng quý cái áo blouse mình đang mặc. Chị nói: "Tôi trân quý cái nghề mà mình đang vinh dự khoác lên, nó luôn nhắc nhở tôi về tâm thế đối diện với người bệnh, coi người bệnh đau như mình đau để thấu cảm và cố gắng tìm cách điều trị tốt nhất cho họ." Câu ấy từ một người từng đau nửa năm trời thì không còn là khẩu hiệu.

Gần mười tám năm giữ gốc y học cổ truyền

Chị học ở Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam, ra trường với tấm bằng bác sĩ, rồi học thêm phục hồi chức năng, tiêm nội khớp, cấy chỉ. Đến nay chị theo nghề gần 18 năm. Thế mạnh chị tự nhận là bốc thuốc và châm cứu, nhóm bệnh chị gặp nhiều nhất là cơ xương khớp, thần kinh ngoại biên và rối loạn giấc ngủ.

Ngoài trường lớp, chị có một người thầy đặc biệt: một lương y gia truyền nhiều đời, chị theo học hơn chục năm. Thứ quý nhất chị được truyền lại là cách đọc một tình trạng bệnh để tìm ra chẩn đoán chính, không chẩn đoán lan man. Có chẩn đoán chính mới có phương điều trị chính, rồi mới tới bài thuốc.

Từ nền ấy, chị chọn một con đường không dễ. Người bệnh tới với chị thường mang nhiều bệnh một lúc, nhưng theo chị, kiểu gì cũng có một mấu chốt về âm hay dương, khí hay huyết, và việc của chị là tìm ra mấu chốt đó. Chị kê phần lớn là thuần y học cổ truyền. Chị biết làm vậy có khi chậm hơn, nguồn dược liệu chuẩn cũng không dễ tìm, nhưng chị vẫn giữ, vì chị coi đó là cách tôn trọng công sức của các bậc danh y đi trước. Chị còn hay đặt cùng một chứng bệnh lên hai bàn cân, cổ truyền và hiện đại, rồi đối chiếu.

Biết lúc nào phải chuyển người bệnh đi

Một lần có người bệnh vào viện vì đau lưng lan xuống hai chân. Mấy ngày đầu điều trị không thuyên giảm, rồi người bệnh sốt nhẹ, hai chân yếu dần, không tự đứng được. Chị hội chẩn và xin chuyển lên tuyến trên. Sau đó người nhà báo lại, đúng là viêm tủy cắt ngang như chị dự đoán.

Chuyện ấy cho thấy một điều quý ở người thầy thuốc: giỏi nghề mình, và biết rõ chỗ nghề mình phải dừng để người bệnh được cứu đúng lúc. Với nhiều chứng đau lưng thông thường, chị vẫn có những ca rất mừng. Một chị nhân viên văn phòng tới khám vì đau lưng lan xuống, tê buốt mông, đùi, cẳng chân. Sau bảy ngày chị ấy đỡ, sau mười ngày châm cứu, thủy châm thì tiến triển tốt.

"Bác Ngà" trong mắt người bệnh

Người bệnh của chị đa số đã trung niên hoặc lớn tuổi, là công nhân hoặc người đã nghỉ hưu. Có những bà cụ vào viện, ngoài cái đau còn mang nỗi buồn mình thành gánh nặng, ngại với con cháu. Với họ, chị là người kiên nhẫn ngồi giải thích. Người bệnh nói về chị: "Bác Ngà tốt tính, nhẹ nhàng mà giải thích cặn kẽ lắm."

Sinh viên thực tập lúc đầu thấy chị khó tính, tiếp xúc lâu mới quý, vì chị dạy nhiệt tình và luôn đặt câu hỏi mở.

Trong nghề, chị có một câu cầu nguyện ngắn: "Cầu mong cho bệnh nhân đến thì đau, về thì khỏi." Có những cách kiếm tiền chị biết mà không bao giờ làm, như nói quá tình trạng bệnh để người ta phải bỏ thêm tiền. Với chị, như thế là thất đức. Một người thầy thuốc giữ được chữ đức trong lúc kiếm tiền thì người bệnh tự tìm đến, và quả thật, người bệnh ngoài giờ của chị phần lớn do người quen giới thiệu nhau.

Phòng khám riêng trong dự định

Khoa của chị có 18 người, mỗi tháng trong viện chị khám và điều trị khoảng 30 người bệnh. Ngoài giờ, chị điều trị tại nhà cho vài người mỗi tháng, tự làm một mình, không nhận nhiều hơn vì còn con cái và việc riêng.

Chị ấp ủ một phòng khám y học cổ truyền của riêng mình, và đã hình dung tới từng tầng: tầng một có quầy cắt thuốc, bàn khám, hai dãy giường trị liệu; tầng hai cho xoa bóp, cấy chỉ; tầng thượng để xử lý thuốc. Chị là người cẩn trọng, không muốn đánh cược khi trong tay chưa có gì chắc chắn, nên chị chuẩn bị từng bước.

Bước đầu tiên chị đang làm là đưa kiến thức của mình tới nhiều người hơn. Chị hay ví "vi chất như những vật liệu xây dựng vững chắc nên khung của ngôi nhà sức khỏe." Lâu nay vài tháng chị mới viết được một bài vì không có thời gian. Chị đang muốn giao cho trợ lý AI việc chấp bút: chị đưa kiến thức về một mặt bệnh theo y học cổ truyền, trợ lý viết thành bài cho chị duyệt, đều đặn hai bài mỗi tuần, cùng các video hướng dẫn mọi người tự vận động tại nhà, để cái tên "Bs Ngọc Ngà" được biết tới rộng hơn vòng người quen. Một bác sĩ gần hai mươi năm nghề tự đi tìm công cụ mới để kiến thức y học cổ truyền tới tay người bệnh, cho thấy chị Ngà đã tìm ra con đường của mình.

Từng phút sức khỏe

Sau lần chống chọi với lao cột sống, chị giữ một câu cho cả nghề lẫn đời: "Sự sống đáng quý lắm, hãy trân quý sức khỏe của mình từng phút, đừng tùy tiện với cơ thể của mình." Lời ấy từ một thầy thuốc từng nằm phía bên kia giường bệnh thì nặng hơn mọi lời khuyên.

Chúc mừng chị Ngà. Chúc phòng khám y học cổ truyền chị đã vẽ tới từng tầng sớm mở cửa, chúc mỗi bài viết của "Bs Ngọc Ngà" đưa thêm người tìm về với y học cổ truyền đúng gốc, và chúc người bệnh của chị đúng như lời chị cầu: đến thì đau, về thì khỏi.