Từ gánh ve chai ở Chợ Lớn tới hai nhà máy bao bì: chữ "chính trực" của anh Đinh Lê Sơn ở TP.HCM

"Sống chân thành, kinh doanh chính trực." Nhiều doanh nghiệp treo những chữ như thế trên tường. Anh Đinh Lê Sơn, Founder và CEO Công ty TNHH Cung ứng FDC Việt Nam, thì kể rằng câu ấy được anh "đúc kết sau nhiều lần thất bại kinh doanh." Chữ nào trong câu cũng có giá, và anh đã trả đủ.

Cậu học trò giỏi tỉnh rời quê

Anh sinh ra trong một gia đình nghèo ở Kiên Giang. Đi học, anh là học sinh giỏi cấp tỉnh, chỉ huy đội giỏi cấp tỉnh. Hết lớp 10, gia đình nợ nần, anh tự nghỉ học để đi làm phụ cha mẹ.

Anh rời quê lên Chợ Lớn, quận Bình Tân. Những việc đầu tiên là nhặt ve chai, bán bánh mì, quấn motor điện, rồi tiếp thị in ấn. Một cậu học trò đang học giỏi tự gác sách vở để gánh cùng gia đình, đó là quyết định của người lớn trước tuổi. Sau này anh đặt Biết ơn và Báo hiếu cha mẹ vào giá trị sống của mình. Tôi tin chữ hiếu ấy bắt đầu từ đúng ngày anh rời lớp học.

Dựng nghiệp từ một nghề in

Năm 2008, anh tiếp thị in ấn tự do dưới cái tên Cơ sở In Nam Sơn. Ba năm sau, cơ sở thành Công ty TNHH In Nam Sơn. Năm 2013, anh mở thêm nhà hàng café Love Story. Từ đôi tay nhặt ve chai tới một công ty và một nhà hàng, anh đi hết chặng ấy bằng sức mình.

Đi qua những năm giông gió

Rồi có những năm khó. Năm 2017 anh thử sức ở một mảng mới, đại lý lốp xe và cho thuê ô tô tự lái, và không thành, để lại một khoản nợ lớn đúng giai đoạn Covid. Tiếp đó là một biến cố từ phía đối tác khiến công ty in phải tạm ngưng hoạt động.

Nhiều người sẽ dừng ở đó. Anh Sơn chọn "tái cấu trúc bản thân": đi học tới tốt nghiệp Master NLP, và đầu năm 2022 mở một pháp nhân mới, Công ty TNHH Cung ứng FDC Việt Nam, "vận hành chuẩn chỉnh ngay từ đầu." Người ngã rồi đứng dậy thì nhiều. Người đứng dậy và dựng lại mọi thứ đúng hơn lần trước thì hiếm hơn nhiều.

Bao bì Việt cho những nhà máy từ xa tới

FDC hôm nay sản xuất và cung ứng bao bì hộp giấy, ấn phẩm và giấy công nghiệp, với hai nhà máy ở TP.HCM và Bình Dương, tổng diện tích khoảng 14.000 m², công suất 30.000 tới 50.000 hộp, thùng mỗi ngày, đạt chuẩn ISO 9001 và ISO 14001. Khách hàng của anh là các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp FDI đang dịch chuyển nhà máy sang Việt Nam.

Có một ca anh kể rất rõ. Richbase, một doanh nghiệp FDI đặt nhà máy ở khu công nghiệp Châu Đức, tìm tới FDC qua Trang Vàng Việt Nam. Họ cần một nhà cung ứng bao bì tốt ngay tại Việt Nam, một phần vì chiến tranh thương mại Mỹ, Trung khiến việc in bao bì ở Trung Quốc không còn khả thi. FDC đồng hành cùng họ suốt 18 tháng, doanh số giữ đều đặn từng tháng.

Các bạn nhìn rộng ra một chút. Làn sóng nhà máy dịch chuyển về Việt Nam cần những nhà cung ứng trong nước đủ chuẩn để đón. Mỗi hộp giấy FDC giao đi là một mắt xích cho chuỗi cung ứng ấy nằm lại trên đất Việt. Anh Sơn tự giới thiệu mình là "Chuyên gia sản xuất bao bì giấy & Hoạch định Tăng trưởng Doanh nghiệp bằng Marketing, Quản trị Vận hành tự động hóa", và mười tám tháng với một khách hàng FDI khó tính là bằng chứng cho vế đầu của câu ấy.

Nan quạt và niềm tin giao cho người

Anh vận hành FDC theo mô hình "nan quạt": mỗi khách hàng có một quản lý điều phối chính dẫn dắt xuyên suốt từ báo giá tới giao hàng, phối hợp với các đội thiết kế, kinh doanh, kế toán, sản xuất. Với khách lớn như Richbase, người giữ nhịp là chị Đỗ Thị Tố Quyên, Giám đốc bán hàng khối khách hàng lớn, từ điều phối đơn hàng tới trực tiếp xử lý khi có sự cố hay khiếu nại.

Nguyên tắc của anh rất rõ: chịu trách nhiệm cuối cùng cho mọi đầu việc, nhưng không nhất thiết tự tay làm hết. Chiến lược là việc của anh, vận hành hằng ngày giao cho đội ngũ. Toàn bộ cấp lãnh đạo ở FDC đều đã học xong NLP. Người lãnh đạo chịu đầu tư cho đội mình học tới nơi như thế là người tin vào con người trước khi tin vào máy móc.

Chính trực, bài học trả bằng thất bại

Anh nói về nguyên tắc của mình gọn trong một câu: "Làm đúng ngay từ đầu, không nói dối bất cứ ai kể cả khách hàng." Những năm giông gió dạy anh cái giá của việc làm ẩu. Và anh chọn dựng FDC trên đúng bài học ấy. Kinh doanh chính trực nghe thì dễ nói. Chọn nó sau khi đã mất rất nhiều, mới là lúc chữ ấy có trọng lượng.

Trợ lý cho khách mới

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Sơn muốn đưa AI vào gần như mọi mảng của công ty, và việc đầu tiên anh chọn là một trợ lý tiếp nhận khách mới qua Zalo, khai thác nhu cầu và báo giá tự động, thứ anh vẫn đang tự trực. Anh muốn báo giá rút từ hàng giờ xuống còn vài phút, có bảng thống kê tự động, và trợ lý hiểu được tâm lý khách để đề xuất cách tiếp cận phù hợp. Một CEO kiêm luôn Giám đốc Marketing, hai nhà máy trong tay, vẫn tự trực Zalo từng khách mới và giờ chủ động học để giải phóng chính mình, cho thấy anh Sơn đã tìm ra hướng đi cho chặng tiếp theo của FDC.

Nồng cháy hết con tim

Anh có một câu tự nói với mình mỗi ngày. Trong đó có đoạn: "Tôi luôn quan tâm đến điều kiện và sự phát triển của những người xung quanh tôi. Tôi là người chồng người cha hiện đại, luôn nồng cháy hết con tim và sống hạnh phúc trọn vẹn bên gia đình mình!" Cậu học trò rời lớp năm nào vì thương gia đình, giờ lấy gia đình làm đích đến của mọi thành công. Con đường vòng rất xa, mà trái tim thì vẫn ở chỗ cũ.

Chúc mừng anh Sơn. Chúc FDC thành nhà cung ứng bao bì được các nhà máy từ khắp nơi tin chọn khi tới Việt Nam, và chúc anh luôn giữ được ngọn lửa ấy cho doanh nghiệp lẫn cho gia đình mình.