Mưa có việc mưa, nắng có việc nắng: anh Đinh Văn Phóng và những con đường làng ở Hưng Yên
"Vượt nắng, thắng mưa. Mưa có việc mưa, nắng có việc nắng." Đó là phương châm của anh Đinh Văn Phóng, kỹ sư công trình giao thông ở Hưng Yên. Nghe qua tưởng câu cửa miệng của nhà nông. Đặt vào nghề của anh mới thấy hết nghĩa: người làm đường không chọn được thời tiết, chỉ chọn được cách mình đứng trước thời tiết.
Từ tổ đội hiện trường tới tấm bằng kỹ sư
Trước khi vào đại học, anh Phóng đã làm trực tiếp trong tổ đội ngoài hiện trường ngành xây dựng. Rồi anh đi học, tốt nghiệp kỹ sư Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông năm 2015. Khoảng mười năm trong nghề, mỗi năm anh đi qua bốn, năm dự án, đều là dự án vốn ngân sách nhà nước. Anh từng làm đủ các vai: thiết kế đường, thi công, thanh quyết toán, hồ sơ quản lý chất lượng, tư vấn giám sát, quản lý.
Người đi từ hiện trường vào giảng đường rồi quay lại hiện trường hiểu công trình từ cả hai phía: phía bản vẽ và phía đôi tay. Họ biết một con số trong hồ sơ tương ứng với bao nhiêu mồ hôi ngoài công trường. Cái hiểu ấy không sách nào dạy thay được.
Người giữ chữ "chỉn chu" cho tiền của dân
Lời khen anh hay nhận là "nhiệt tình, cẩn thận, chỉn chu trong công việc." Anh tự nhận mình làm tốt nhất hai mảng: hồ sơ quản lý chất lượng và thanh quyết toán dự án. Gần đây anh được phân thêm mảng thiết kế đường, làm việc trên CAD, phần mềm dự toán F1 và phần mềm thiết kế đường VN Road.
Hai mảng anh giỏi nhất nghe có vẻ khô, toàn giấy tờ. Nhưng với một con đường làm bằng vốn ngân sách, tức là tiền của dân, bộ hồ sơ chất lượng là lời chứng rằng từng lớp móng dưới chân bà con đã làm đúng tiêu chuẩn. Hồ sơ thanh quyết toán là nơi từng đồng được đặt đúng chỗ. Chữ "chỉn chu" của anh Phóng, vì thế, là thứ giữ cho những con đường làng vừa bền vừa sạch.
Nghề ấy có áp lực riêng của nó. Ngoài công trường phải quyết biện pháp và bố trí nhân lực ngay tại chỗ. Ở văn phòng thì chịu áp lực giải ngân. Còn văn bản thì phải liên tục cập nhật theo tiêu chuẩn và quy định pháp luật mới. Anh đi qua được cả ba, tới mức tự tin có thể dạy lại toàn bộ quy trình, từ lúc lập dự án tới khi kết thúc dự án.
Hai mươi phút ở công trường La Chàng
Một công trình anh kể kỹ là tuyến đường giao thông nông thôn thôn La Chàng, xã Nguyễn Trãi, Hưng Yên: cải tạo, nâng cấp đường cấp IV, mặt bê tông xi măng, dài khoảng 206,69 mét. Anh làm cho Công ty TNHH tư vấn xây dựng VP, đứng vai tư vấn giám sát. Để ý con số anh ghi: 206,69 mét, chính xác tới từng phân. Người giám sát nhớ số như thế thì hiện trường khó mà sai được.
Có một hôm hẹn 2 giờ chiều nghiệm thu lớp cấp phối đá dăm. Anh có việc đột xuất, không về kịp. Anh gọi điện báo trước và xin lùi buổi nghiệm thu 20 phút. Hôm ấy có đại diện chủ đầu tư, chỉ huy trưởng bên nhà thầu và người làm đo độ chặt cùng chờ.
Anh kể lại: "Vì có cả chủ đầu tư ngồi chờ nên tôi thấy khá mất uy tín." Hai mươi phút, có báo trước, lý do bất khả kháng, vậy mà anh vẫn đặt nó lên bàn cân uy tín. Người đặt chuẩn cho mình cao tới mức ấy thì công trình của họ khó mà cẩu thả. Còn mọi người, khi biết lý do, đều thông cảm, và theo lời anh, "ai cũng khá hoan hỉ." Uy tín được giữ bằng chính cuộc gọi báo trước ấy.
Cây tre giữa công trường
Cách anh Phóng đối xử với người được anh gói trong hình ảnh cây tre: "mềm nắn, rắn buông." Có lần thiết kế một tuyến đường, nhóm đã vạch ra phương án đẹp theo chuyên môn và theo số đông. Chủ đầu tư không đồng ý, dù đã được giải thích lợi hại. Anh chiều theo chủ đầu tư và làm phương án khác.
Một kỹ sư có chính kiến mà biết lúc nào nên mềm, là người đặt con đường chung lên trên cái tôi của mình. Anh cũng tự nhận mình "khá khó tính, chỉn chu, hay muốn người khác theo ý mình", và đang học cách sống hài hòa hơn. Bài học anh muốn để lại là "cố gắng nhìn người khác dưới nhiều lăng kính." Người dám tự gọi tên điểm cần sửa của mình là người đang lớn lên mỗi ngày.
Lúc rảnh, anh xem các kênh khoa học và lịch sử trên YouTube, thích trò chuyện, tương tác với mọi người. Một người làm đường mà ham hiểu chuyện xưa nay thì cũng là người thích nối các điểm lại với nhau, giống như công việc của mình.
Trợ lý thuộc luật cho nghề làm đường
Ngồi cùng tôi ở lớp ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Phóng muốn trợ lý AI của mình làm ba việc: số hóa và tham mưu thủ tục hành chính, quy định ngành xây dựng theo pháp luật hiện hành; tư vấn phương án thi công, phương án thiết kế đường; và đồng hành làm hồ sơ quản lý chất lượng. Đó đúng là ba chỗ áp lực nhất trong nghề anh vừa kể. Một người đi lên từ tổ đội hiện trường, nay chủ động đưa AI vào nghề hồ sơ, cho thấy anh Phóng không chịu đứng yên, nắng có việc nắng, mưa có việc mưa, và thời nào có việc của thời ấy.
Những con đường về làng
Mỗi tuyến đường bê tông nông thôn chỉ dài vài trăm mét. Nhưng đó là đường con trẻ đi học, đường bà con chở nông sản ra chợ, đường người đi xa trở về. Phía sau mỗi đoạn đường ấy có những người như anh Phóng, cẩn thận tới từng lớp đá, từng trang hồ sơ.
Chúc mừng anh Phóng. Chúc anh vững tay ở mảng thiết kế đường mới nhận, và chúc những con đường anh đi qua luôn bền như chữ "chỉn chu" anh vẫn giữ.