Thước bắt phản xạ và tổ chuyên môn bốn môn của chị Dương Bảo Hiền ở TP.HCM
"LÀM HẾT SỨC CỦA MÌNH KHI CÒN CÓ THỂ". Đó là bài học chị Dương Bảo Hiền muốn để lại cho học trò, cho đời. Chị viết câu ấy bằng chữ in hoa, như một lời tự nhắc mình mỗi sáng đi dạy.
Mười sáu năm nay, chị dạy Giáo dục thể chất ở bậc trung học cơ sở. Khi trò chuyện với chị, tôi biết được câu ấy không nằm trên giấy. Nó nằm trong từng giờ thể dục, từng mô hình STEM, từng bản kế hoạch chị ký cho cả một tổ giáo viên.
Mười sáu năm trên sân thể dục
Chị học nghề bốn năm, rồi rèn nghề qua mười sáu năm đứng lớp. Ở Trường THCS Quang Trung, một ngôi trường có 1.358 học sinh ở trường chính và phân hiệu, chị dạy Giáo dục thể chất, đồng thời dạy Hoạt động trải nghiệm và Giáo dục địa phương. Hỏi chị đã dạy bao nhiêu học sinh, chị trả lời: "nhiều lắm không nhớ nổi".
Chuyên môn sâu nhất của chị là giảng dạy. Năm học 2025-2026, chị được đánh giá viên chức mức Xuất sắc, cả tổ chỉ có hai người. Người dạy thể dục được xếp loại cao nhất là người dạy học sinh khỏe lên bằng cả một kế hoạch, chứ đâu chỉ bằng tiếng còi.
Người đứng mũi một tổ bốn môn
Chị là tổ trưởng chuyên môn của Tổ VTM-CN, gồm bốn môn: giáo dục thể chất, mĩ thuật, âm nhạc và công nghệ, với 13 giáo viên. Chị là người ký danh mục công việc, kế hoạch năm, kế hoạch kiểm tra đánh giá và báo cáo tháng của cả tổ. Chị ra đề giữa kì, cuối kì cho khối 6, duyệt đề cho cả bốn môn, và cùng cán bộ quản lý kiểm tra nội bộ năm giáo viên trong tổ. Việc duyệt đề, theo chị, phải cực kì chính xác.
Bốn môn, bốn cách dạy, bốn kiểu đề. Người gánh được cả bốn mà vẫn giữ được độ chính xác là người làm việc rất kỹ. Đồng nghiệp hay khen chị hai điều: tận tâm và có trách nhiệm. Chị cũng tự nhìn ra một sai lầm người trong nghề hay mắc là lười nhác, và chị chọn làm khác.
Đưa khoa học vào giờ thể dục
Nhìn vào lịch làm việc của chị trong vài tháng, tôi thấy một giáo viên thể dục không chịu đứng yên. Tháng 10, chị dạy STEM với sản phẩm "Thước bắt phản xạ". Chị đưa học sinh khối 6 ra ngoài lớp để xem thi đấu bóng rổ 5x5. Chiều thứ Sáu, chị phụ trách câu lạc bộ cầu lông ở phân hiệu. Cả năm học 2026-2027, chị làm sáng kiến kinh nghiệm "Trạm vận động thông minh" cho lớp 8, và dự thi STEM với "Khung ném bóng trúng đích có máng thu hồi bóng".
Tháng 11, chị có chuyên đề cá nhân "Ứng dụng AI hỗ trợ thiết kế thẻ nhắc kĩ thuật trong dạy học chạy cự li ngắn cho học sinh lớp 6". Chị còn nghiên cứu bài học về AI thiết kế bài giảng số cho môn Giáo dục thể chất lớp 6. Một chiếc thước bắt phản xạ, một khung ném bóng tự thu hồi, một tấm thẻ nhắc kỹ thuật chạy: chị đang biến giờ thể dục thành chỗ học sinh vừa vận động vừa nghĩ. Giáo dục thể chất mà được dạy như vậy thì các em khỏe cả thân lẫn trí.
Chăm học trò như chăm người nhà
Việc không ai trả tiền mà chị vẫn đều đặn làm, say mê quên cả thời gian, là chăm lo học sinh. Chị lo chuyện học tập, chuyện văn nghệ, chuyện các em đi theo đúng hướng dẫn của giáo viên, và lo cả chuyện ăn uống của các em. Chị làm chủ nhiệm lớp 6A3 tới hết tháng 10 năm nay.
Điều chị tự hào nhất về nghề là truyền đạt được điều hay lẽ phải cho con người. Một cô giáo thể dục để ý tới cả bữa ăn của học trò là người hiểu rằng muốn trẻ khỏe thì phải lo từ những điều nhỏ nhất.
Đi trước đồng nghiệp một bước
Ngày nào chị cũng có việc giấy tờ. Chị kể: "làm hồ sơ, làm từ sáng đến tối, ngày nào cũng làm tới khuya". Bảy giờ sáng chị vào dạy, năm giờ chiều mới xong, tối về lại ngồi với kế hoạch, báo cáo, hồ sơ. Mọi người trong trường hay tìm tới chị nhất cũng vì việc hồ sơ. Chị đã dùng ChatGPT cho việc này từ trước, và giờ chị muốn tiến thêm một bước: giao cho trợ lý AI việc soạn kế hoạch giáo dục của tổ, kế hoạch kiểm tra đánh giá, báo cáo tháng, ra đề và duyệt đề cho bốn môn, thống kê đầu công việc của giáo viên trong tổ. Mục tiêu chị đặt ra sau ba tháng rất rõ: mỗi tuần về nhà sớm đủ năm buổi, để dành sức cho học sinh. Một tổ trưởng tự đi tìm cách gỡ giấy tờ khỏi tay mình để quay về với sân tập cho thấy chị Hiền đã chọn đúng con đường của người thầy dạy bằng cả tấm lòng.
Làm hết sức, rồi sống vui
Hỏi chị lúc rảnh làm gì, chị trả lời rất thật: coi phim tổng tài. Một người làm việc nghiêm cẩn tới từng con số trong đề kiểm tra, cũng có những phút thả lỏng rất đời thường như thế.
Chị luôn giữ một ý: cứ cố gắng học hỏi hết sức mình. Mười sáu năm đứng lớp, chị vẫn đang học, vẫn đang làm mới giờ dạy của mình bằng AI, bằng những sản phẩm STEM.
Chúc mừng chị Hiền. Chúc chiếc khung ném bóng của chị có một kết quả xứng đáng ở cuộc thi STEM, chúc chuyên đề tháng 11 truyền được cảm hứng cho cả tổ, và chúc chị sớm có những buổi chiều về nhà thật sớm, giữ trọn sức cho học trò và cho chính mình.