Ba lần Chiến sĩ thi đua và chữ "đúng luật" của chị Dương Hoàng Ngân ở Thái Nguyên
"Hãy tận dụng thời gian để học tập, làm việc và sống có ích nhất cho gia đình và xã hội. Đừng bỏ phí thời gian để rồi sau phải hối tiếc." Câu ấy là của chị Dương Hoàng Ngân. Cuối năm 2024, chị rời Sở Giao thông vận tải tỉnh Bắc Kạn sau gần hai mươi tám năm công tác. Nhiều người tới mốc ấy sẽ chọn nghỉ ngơi. Chị thì từ ngày 01/11/2024 đã nhận việc mới: quản lý chung tại một doanh nghiệp khai thác và chế biến đá vôi làm vật liệu xây dựng ở Thái Nguyên. Chị sống đúng câu mình viết trước khi viết nó ra.
Đi qua mọi phòng then chốt của một Sở
Chị vào Sở từ tháng 2/1997, xuất phát là một kỹ sư kinh tế xây dựng tốt nghiệp Đại học Giao thông vận tải. Con đường của chị đi qua gần như mọi vị trí quan trọng của một Sở: nhân viên rồi phó trưởng phòng Hành chính tổng hợp, phó chánh rồi chánh văn phòng Sở, Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính, Trưởng phòng Quản lý đầu tư xây dựng, và bảy năm cuối là Trưởng phòng Quản lý chất lượng công trình giao thông.
Ở một tỉnh miền núi, mỗi con đường, mỗi cây cầu là lối đi học của trẻ con, lối ra chợ của bà con. Người giữ chất lượng công trình giao thông là người âm thầm giữ cho những lối đi ấy bền. Chị làm việc đó bảy năm.
Những năm tháng ấy có tên có ngày: ba lần Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (2007, 2010, 2015), Bằng khen của Bộ Giao thông vận tải, của Chủ tịch UBND tỉnh, của Tỉnh ủy, của Liên đoàn Lao động tỉnh. Và một dòng chị ghi rất gọn ở cuối: không có kỷ luật. Gần hai mươi tám năm trong bộ máy, đi qua cả phòng tài chính lẫn phòng quản lý đầu tư, mà giữ được dòng ấy, là điều không phải ai cũng làm được.
Đứng vững trước sức ép
Nguyên tắc làm việc chị tự đặt cho mình là "giữ đúng khuôn khổ pháp luật ngay cả khi có sức ép." Đi kèm là cách làm rất cụ thể: phân tích việc nào chấp nhận được, việc nào không, rồi trao đổi với cấp dưới đến khi thống nhất.
Tôi quý cái vế sau. Giữ nguyên tắc một mình thì cứng. Giữ nguyên tắc mà vẫn ngồi lại giải thích cho người dưới tới khi họ đồng thuận thì vừa cứng vừa mềm. Chính cái nếp ấy chị mang theo sang doanh nghiệp.
Từ chất lượng con đường tới nguồn đá làm nên con đường
Ở doanh nghiệp đá vôi, chị giúp Ban giám đốc kiểm soát toàn bộ đầu ra của các công việc: kiểm soát đầu vào, đầu ra của công ty, kiểm duyệt mọi văn bản của các bộ phận trước khi ban hành, và cùng đơn vị tư vấn hoàn thiện hồ sơ dự án, hồ sơ đánh giá tác động môi trường.
Khách hàng chị nhắm tới là các đại lý cấp 1 vật liệu xây dựng, và cái khó chị kể rất thật: chưa có đủ vật liệu để cung cấp theo nhu cầu của họ. Vì vậy việc lớn nhất trên bàn chị lúc này là bộ hồ sơ nâng công suất mỏ. Khi các Sở, ngành góp ý yêu cầu làm rõ nhiều nội dung, từ sản lượng, trữ lượng, đất đai, vốn đầu tư tới bản vẽ mặt bằng, chị cùng một kỹ sư tư vấn thiết kế và một đồng nghiệp trong công ty chia việc rất rõ: kỹ sư tư vấn dự thảo văn bản trả lời, chị và đồng nghiệp ngồi cạnh nhau thảo luận, chốt, rồi mới trình văn bản thống nhất. Hỏi tới, chị trả lời gọn: "Đã có văn bản giải trình hết rồi."
Có một sự nối tiếp đẹp ở đây. Gần hai mươi tám năm chị gắn đời mình với những công trình giao thông. Giờ chị đứng ở đầu nguồn, nơi làm ra viên đá cho những công trình ấy.
Trợ lý giữ đúng nguyên tắc của chủ
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Ngân muốn trợ lý AI rà soát hồ sơ đánh giá tác động môi trường theo đúng quy định, để hồ sơ không bị trả lại. Trợ lý của chị đã đối chiếu bộ hồ sơ 260 trang với các văn bản và ý kiến của các Sở, sửa trên bản sao có theo dõi thay đổi, giữ nguyên file gốc để chị duyệt từng chỗ. Có hai việc nó được dặn không tự làm: không tự viết kết quả tham vấn cộng đồng khi chưa có biên bản thật, không tự ghi "đã được chấp thuận" khi chưa có văn bản. Một người cả đời giữ đúng luật dạy trợ lý của mình giữ đúng luật ngay từ ngày đầu, cho thấy chị đã tìm được cách mang nguyên tắc của mình vào một công cụ mới.
Kỷ luật không cần ai trả lương
Ngoài giờ làm, chị tập gym đều đặn, chị viết: "không ai trả tiền vẫn duy trì." Chị có chứng chỉ tiếng Tày và đến giờ vẫn tiếp tục học. Làm việc bao năm ở một tỉnh miền núi, học tiếng nói của bà con nơi mình làm việc là một cách tôn trọng người ta rất sâu.
Người giữ được một thói quen không ai trả tiền, không ai kiểm tra, là người có kỷ luật từ bên trong. Ba danh hiệu Chiến sĩ thi đua, tôi tin, cũng mọc lên từ đúng cái gốc ấy.
Không một ngày bỏ phí
Đọc lại hành trình của chị Ngân, từ kỹ sư kinh tế xây dựng tới trưởng phòng, từ Sở ra doanh nghiệp, từ bàn giấy tới phòng gym và những giờ học tiếng Tày, tôi thấy một người chưa để thời gian của mình trôi qua vô ích.
Chúc mừng chị Ngân. Chúc bộ hồ sơ nâng công suất sớm được thông qua, để những đại lý đang chờ có đủ đá, và chúc chị giữ mãi nhịp sống không bỏ phí ngày nào như chị vẫn nhắn nhủ mọi người.