Bảy mươi mét vuông ngoài giấy chứng nhận và sáu năm đứng giữa luật với đời của chị Dương Thị Huyền Trân ở Đồng Nai

Luật viết một đằng, đời sống của người dân nhiều khi lại một nẻo. Chị Dương Thị Huyền Trân làm việc ở đúng khoảng giữa ấy suốt sáu năm. Chị tả công việc của mình bằng một câu rất gọn: "cần tìm đúng điều khoản để áp dụng có lợi cho dân mà vẫn đúng luật."

Người đứng ở điểm bắt đầu của mỗi dự án

Chị Trân là Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất, Chi nhánh Long Khánh, trực thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đồng Nai. Cơ quan chị phụ trách thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng cho các dự án của nhà nước và địa phương. Chị giữ mảng tài chính, đồng thời trực tiếp nghiên cứu và xử lý những tình huống vướng trong chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Mỗi con đường mới, mỗi công trình mọc lên đều bắt đầu từ một mảnh đất đang có người sống, người canh tác. Người làm nghề của chị Trân đứng đúng ở điểm bắt đầu đó. Dự án có đi được hay không, người dân có yên lòng rời mảnh đất của mình hay không, phần lớn được quyết từ những bàn làm việc như bàn của chị.

Từ ghế kế toán trưởng tới bàn bồi thường

Trước khi về với nghề bồi thường, chị từng là Kế toán trưởng của Ủy ban huyện. Chị tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, và hiện đang học Thạc sĩ Luật kinh tế.

Nghề của chị cần đúng hai chiếc chìa khóa: con số và pháp luật. Tính giá bồi thường sai một dòng là thiệt cho dân hoặc thất thoát cho nhà nước. Hiểu luật nửa vời thì không dám vận dụng, hoặc vận dụng sai. Chị Trân đã có chiếc chìa khóa con số từ những năm làm kế toán trưởng, và đang tự rèn tiếp chiếc chìa khóa luật ở bậc thạc sĩ. Người đã giữ một chức vụ vững mà vẫn ngồi vào ghế học, là người muốn làm nghề tới gốc.

Bảy mươi mét vuông

Chị kể một ca. Một hộ dân có đất bị thu hồi, nhưng trong đó có 70 mét vuông không được cấp trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo luật, phần này không được bồi thường.

Chị không dừng ở chữ "không". Sau khi nghiên cứu, chị áp dụng được một quy định hỗ trợ khác của UBND tỉnh Đồng Nai để bồi thường cho phần đất ấy. Và chủ hộ "đồng thuận với phương án cuối cùng."

Tôi đặt hai chữ trong câu chuyện này cạnh nhau: "nghiên cứu" và "đồng thuận". Chị không đòi luật phải cong đi. Chị lần tìm trong chính hệ thống quy định một điều khoản đúng cho hoàn cảnh ấy, rồi mang tới cho người dân một phương án họ chấp nhận được. Với một gia đình, bảy mươi mét vuông có khi là cả một góc vườn, một chái bếp. Với người làm công vụ, tìm ra được điều khoản ấy là giữ được niềm tin của dân với chính quyền.

Người chủ động gom mọi người ngồi lại

Với những ca khó, chị Trân chủ động mời các ngành liên quan họp lại, để cùng xử lý "theo hướng có lợi cho dân nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật."

Chữ quan trọng ở đây là "chủ động". Ca khó thì dễ để nằm trên bàn, dễ chờ văn bản hướng dẫn. Chị chọn cách gom mọi người về một bàn để việc đi tiếp.

Có một chi tiết tôi rất quý. Khi kể về những người mình phục vụ, chị liệt kê rất cụ thể: nông dân, hộ kinh doanh, người hưu trí. Chị biết họ lo gì: không hiểu rõ chính sách và quyền lợi của mình, sợ bị tính sai giá đất, không biết thủ tục tái định cư. Một người cán bộ nhìn thấy từng nỗi lo cụ thể của dân như thế là người đặt mình vào vị trí của người mất đất.

Trợ lý giải thích luật cho dân

Chia sẻ với tôi trong những buổi học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, việc đầu tiên chị Trân muốn trợ lý AI làm là dựa vào Luật Đất đai, các nghị định, hướng dẫn và quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai để giải thích rõ ràng, dễ hiểu từng chính sách cho người dân. Sau đó mới tới liên kết dữ liệu kiểm đếm để tính giá bồi thường cho từng phương án, và lập báo cáo tiến độ. Việc chị xếp lên đầu là để người dân hiểu quyền lợi của mình. Thứ tự ấy cho thấy chị Trân làm nghề vì ai, và chị đã tìm được con đường để làm điều đó cho nhiều người hơn.

Đúng luật, có tình

Nghề giải phóng mặt bằng hiếm khi được cảm ơn. Nhưng mỗi hộ dân gật đầu với một phương án bồi thường là một dự án được đi tiếp, một gia đình được yên tâm bắt đầu lại.

Chúc mừng chị Trân. Chúc chị sớm hoàn thành chương trình Thạc sĩ Luật kinh tế, và chúc mỗi phương án chị trình ra đều nhận được cái gật đầu như của gia đình có bảy mươi mét vuông ấy.