Hai mươi năm nghề hải quan và những lô hàng người khác bỏ dở của anh Hà Mạnh Sơn ở Lạng Sơn
Ở cửa khẩu, có những lô hàng nằm lại. Giấy tờ vướng, thủ tục kẹt, người làm dịch vụ lắc đầu trả lại cho chủ hàng. Anh Hà Mạnh Sơn, chủ Công ty TNHH Sản xuất và XNK Hà Sơn PT ở Lạng Sơn, là người hay được tìm tới đúng những lúc như thế.
Lô hàng người khác bỏ cuộc
Có một lô máy trạm trộn bê tông đã qua sử dụng bị giữ lại ở cửa khẩu. Hàng vướng thủ tục, vướng giấy phép kiểm định. Người khác làm tới đó thì bỏ cuộc. Anh Sơn nhận và xử lý được.
Một lô máy móc cũ muốn qua được cửa khẩu phải đi đủ từng lớp thủ tục, từng tờ giấy, từng điều kiện kiểm định. Người làm được là người thuộc nghề đến tận gốc, và đủ kiên nhẫn để đi hết con đường mà người khác đã quay về.
Với chủ hàng, lô máy ấy là một khoản tiền lớn đã bỏ ra. Gỡ được một lô hàng kẹt là gỡ được cả một nỗi lo lớn cho người khác.
Đi lên từ chiếc bàn khai báo
Anh Sơn có hai mươi năm trong ngành xuất nhập khẩu. Anh bắt đầu từ vị trí nhân viên khai báo hải quan, đi làm thuê. Rồi anh tự mở công ty riêng.
Người đi lên từ làm thuê trong đúng cái nghề mình làm chủ sau này có một lợi thế mà tiền không mua được: không khâu nào trong công ty là xa lạ với mình. Anh Sơn tự làm được toàn bộ các khâu, từ khai báo, vận chuyển tới thông quan, không phải thuê ngoài. Công ty giờ có 16 nhân sự, đặt ở khu vực cửa khẩu Lạng Sơn, chuyên hàng nhập khẩu chính ngạch: hàng tạp hóa, máy móc thiết bị, linh kiện các loại.
Ông chủ mà ngồi xuống làm được việc của từng nhân viên thì nhân viên nhìn vào đó mà học. Nghề ở công ty ấy có chuẩn, vì chuẩn ấy nằm ngay trong tay người đứng đầu.
Mười bảy năm một nhóm bạn hàng
Có một con số trong câu chuyện của anh Sơn mà tôi rất quý: mười bảy năm. Đó là thời gian anh hợp tác với nhóm đối tác bên kia biên giới, những người lo nguồn hàng và thủ tục xuất khẩu từ phía Trung Quốc.
Làm ăn qua biên giới, khác tiếng nói, khác luật lệ, khác cách làm. Giữ được một mối hợp tác qua mười bảy năm, qua bao nhiêu lần thị trường lên xuống, thì không hợp đồng nào đủ. Nó cần chữ tín được trả đúng hẹn, lần này qua lần khác.
Và đó chính là điều anh Sơn muốn được người ta nhớ về mình. Anh tự viết: anh muốn được nhắc tới như một người "uy tín, sống đàng hoàng, có trước có sau". Mười bảy năm với một nhóm bạn hàng là bằng chứng rõ nhất cho ba chữ "có trước có sau" ấy.
Học từ cái giá mình đã trả
Nghề hải quan có những bài học không sách nào dạy, chỉ có trả giá mới thấm. Anh Sơn từng có một lần phải trả giá rất đắt vì một lô hàng bị áp lại mã HS. Từ đó anh rút ra một nguyên tắc: "trước khi làm phải kiểm tra rõ chính sách của từng mặt hàng nhập khẩu, không chủ quan."
Người làm nghề lâu năm vấp một lần thì biến cú vấp thành nguyên tắc, để khách hàng đi sau không phải vấp lại. Mã HS, chính sách từng mặt hàng, là thứ anh Sơn giờ nắm rất chắc, và anh coi đó là một trong những thế mạnh lớn nhất của mình.
Người để giữ sổ, người để giữ khách
Anh Sơn phục vụ đủ mọi kiểu khách ở nhiều tỉnh thành: cá nhân buôn hàng, chủ shop, doanh nghiệp nhập khẩu, đại lý, lô to lô nhỏ đều nhận. Nhưng anh tập trung nhất vào chủ shop và doanh nghiệp sản xuất, buôn bán, vì "nhóm này có lượng hàng ổn định, số lượng nhiều, hợp tác được lâu dài". Lại hai chữ "lâu dài". Người này nhìn khách hàng bằng con mắt của người muốn đi cùng nhau nhiều năm.
Trong công ty, người anh tin nhất là chị Huyền, kế toán trưởng, người giữ sổ sách, hóa đơn chứng từ và công nợ. Một ông chủ nói được rõ ràng mình tin ai nhất, và tin ở việc gì, là ông chủ biết quý người làm cùng mình.
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Sơn muốn trợ lý AI giúp mình tra cứu mã HS và chính sách mặt hàng, soạn hợp đồng, làm báo giá, theo dõi công nợ, sổ sách hàng hóa và hóa đơn. Đó đúng là những việc tốn công và dễ sai nhất trong nghề của anh. Người hai mươi năm làm bằng kinh nghiệm, giờ chủ động đưa kinh nghiệm ấy vào một trợ lý số, là người đang lo cho nghề của mình đi xa hơn chính mình.
Chữ tín ở cửa khẩu
Cửa khẩu là nơi hàng hóa qua lại mỗi ngày, và cũng là nơi chữ tín được thử thách mỗi ngày. Anh Hà Mạnh Sơn đã giữ chữ ấy suốt hai mươi năm, bằng những lô hàng khó được gỡ, bằng một nhóm bạn hàng mười bảy năm không rời.
Chúc mừng anh Sơn. Chúc Hà Sơn PT ngày càng nhiều chủ shop, nhiều doanh nghiệp tìm đến và ở lại lâu dài, đúng như cách anh vẫn muốn làm nghề.
