Hợp đồng mười mấy triệu thành đối tác 17 năm và chữ "nhân trị" của Chủ tịch Hoàng Lê Hiến ở Long Biên
"Đã nhận lời là phải cố gắng giữ lời hứa." Mười bảy năm làm nghề, anh Hoàng Lê Hiến chắt lại đúng một nguyên tắc như vậy. Anh là Chủ tịch kiêm CEO Công ty VietCleaning, làm dịch vụ làm sạch công nghiệp ở Hà Nội, với khoảng 600 nhân sự và 30 quản lý cấp trung. Được hỏi muốn người ta nhắc tới mình bằng một chữ, anh chọn chữ "Chủ tịch". Đọc hết chuyện của anh, tôi thấy anh nhận chữ ấy bằng cả cách sống và cách làm người.
Một năm giữ lời khi chưa được trả tiền
Chuyện tôi nhớ nhất về anh Hiến bắt đầu từ một hợp đồng nhỏ. VietCleaning nhận làm sạch hệ thống ATM cho một ngân hàng lớn, giá trị ban đầu chỉ mười mấy triệu đồng mỗi tháng. Được vài tháng, phía ngân hàng báo tin: khoản thanh toán có thể chậm tới cả năm, vì chưa có người ký duyệt.
Nhiều người làm dịch vụ gặp cảnh ấy sẽ tính chuyện dừng. Anh Hiến vẫn vui vẻ nhận lời làm tiếp, với một suy nghĩ rất giản dị: "dẫu sao mình vẫn là người làm dịch vụ làm sạch." Suốt năm đó, công ty vẫn trả lương đều đặn hàng tháng cho anh em đội ATM, tự gánh phần tiền chưa thu được.
Với đội ngũ, anh nói một câu mà tôi nghĩ người làm dịch vụ nào cũng nên chép lại: "Hãy làm việc có trách nhiệm, và khách hàng mới chính là người trả lương cho chúng ta."
Hết năm ấy, ngân hàng thanh toán đầy đủ. Rồi họ ký thêm hợp đồng này, hợp đồng khác. Tới nay, hai bên đã đi cùng nhau 17 năm, và riêng mảng dịch vụ với khách hàng này đã lên tới tiền tỷ mỗi tháng. Từ mười mấy triệu tới tiền tỷ, khoảng cách ấy được lấp bằng một năm giữ lời lúc chưa ai trả tiền. Chữ tín của anh Hiến có hẳn một con số để đo.
Đứng về phía khách, kể cả khi người sai là người của mình
Nghề làm sạch là nghề đưa người vào tận văn phòng, tận không gian riêng của khách. Với vài trăm nhân sự, có những lúc không tránh được chuyện một người làm mất lòng tin của khách hàng. Cách anh Hiến xử lý rất rõ ràng: công ty "kiên quyết cùng khách hàng xử lý, không thoái thác trách nhiệm."
Chối cho người của mình thì dễ, và thường được lòng nội bộ. Đứng cùng khách để làm rõ tới cùng thì khó hơn nhiều, nhưng đó là cách duy nhất để một công ty dịch vụ được mở cửa mời vào suốt mười mấy năm. Khách giao chìa khóa cho VietCleaning, là giao cho anh Hiến niềm tin rằng có chuyện gì thì anh không bỏ mặc họ.
"Nhân trị": giữ người bằng lòng trân trọng
Anh Hiến tự nhận sở trường lớn nhất của mình là quản trị con người, anh gọi gọn là "nhân trị": xếp đúng người vào đúng việc, và đối xử tốt để người ta ở lại.
Bằng chứng nằm ở những cái tên. Anh Nguyễn Văn Đông quản lý đội ATM, ở với công ty 17 năm, từ ngày đầu tiên. Chị Nguyễn Thị Nhung, kế toán trưởng, gắn bó 16 năm. Đội ngũ quản lý khoảng 20 người đều đi với anh nhiều năm.
Cách anh giữ họ không có gì cao siêu: chân thành, luôn nói lời cảm ơn, ít khi mắng mỏ. Người trụ cột ngoài lương còn được thưởng phần trăm lợi nhuận công ty, thỉnh thoảng có thêm thưởng riêng. Nhìn lại chuyện một năm vẫn trả lương đội ATM khi chưa thu được tiền, tôi hiểu vì sao anh Đông ở lại được 17 năm. Người lãnh đạo lo cho anh em lúc công ty đang bị nợ tiền, anh em sẽ lo cho công ty cả đời.
Một doanh nghiệp 600 người trong nghề làm sạch, nghề vốn có biến động nhân sự rất lớn, mà giữ được một lớp quản lý gắn bó mười mấy năm, thì chữ "Chủ tịch" anh chọn là chữ xứng đáng.
Mười bảy năm, rồi một bước sang giáo dục
Anh Hiến có MBA chuyên ngành Marketing, từng tu nghiệp ở Singapore. Mười bảy năm dựng VietCleaning, anh vừa mở thêm một con đường mới: Công ty Pyramid, làm giải pháp AI cho giáo dục, do anh làm Chủ tịch. Nền tảng dùng AI dựng lại bài giảng theo sách giáo khoa cho học sinh từ lớp 6 tới lớp 12, học xong làm bài, kết quả báo về cho phụ huynh và tổng kết cho giáo viên.
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Hiến muốn có một trợ lý AI làm việc như người phụ tá cho CEO: viết nội dung giới thiệu dịch vụ, soạn báo giá, tìm khách hàng mới, hỗ trợ đào tạo đội quản lý. Nhưng việc anh đặt lên hàng đầu là ghi chép, hệ thống lại kiến thức và kinh nghiệm của chính mình, "để giữ lại phần giá trị nhất mà không ai sao chép được." Một người đã có mười bảy năm chữ tín mà vẫn lo giữ lại cho đủ bài học của mình, là người hiểu rằng thứ quý nhất của doanh nghiệp nằm trong đầu người sáng lập.
Tĩnh tâm giữa sáu trăm con người
Đời anh Hiến cũng có những năm nặng nề. Anh vượt qua bằng một thái độ rất đàn ông: "cứ sống tiếp, đối mặt, khó khăn rồi cũng quen."
Giá trị cốt lõi anh chọn cho mình là tĩnh tâm, và đó cũng là bài học duy nhất anh muốn để lại cho đời. Nhịp sống của anh cho thấy anh sống đúng điều mình nói: buổi sáng nắm tình hình công ty, buổi chiều thể thao, đọc sách, thiền. Người đứng đầu sáu trăm con người mà giữ được lòng tĩnh như thế, thì mới đủ bình tĩnh để chờ một khách hàng suốt một năm, và đủ vững để đứng về phía lẽ phải khi người của mình sai.
Chữ tín sinh lời
Hợp đồng mười mấy triệu năm nào giờ là đối tác 17 năm. Người quản lý ngày đầu giờ vẫn ở bên anh. Anh Hiến chứng minh bằng chính doanh nghiệp của mình rằng giữ lời là cách làm ăn có lời nhất.
Chúc mừng anh Hiến. Chúc Pyramid đi được con đường dài như VietCleaning, và chúc kho kinh nghiệm mười bảy năm của anh sớm được ghi lại trọn vẹn cho những người đi sau.
