Nghề thuốc từ ông bà ngoại và những lời dặn đứng ngồi cho người đau lưng của chị Hoàng Thị Dung ở TP. Hồ Chí Minh

Người bệnh hay gặp nhất ở phòng mạch của chị Hoàng Thị Dung là một chị nội trợ chừng ba mươi tuổi, đau thắt lưng. Chị ấy cúi xuống sai tư thế mỗi ngày, gập lưng, đứng ngồi theo kiểu hại cột sống, bữa ăn thì đồ ăn nhanh, đồ sống lạnh, nhiều dầu mỡ. Thuốc thang chỉ là một phần. Phần còn lại nằm trong những thói quen ấy.

Khi trò chuyện với chị Dung, tôi biết được cách chị đi vào phần còn lại đó. Chị nói: "mình có thể tư vấn người bệnh thay đổi lối sống, sinh hoạt tránh các tư thế xấu, ăn uống hợp lý, trong khi người khác chỉ tập trung vào thuốc." Lời khuyên chị đưa ra luôn bám hoàn cảnh từng người, để người bệnh về nhà làm theo được. Là một người truyền nghề trong lĩnh vực sức khỏe, nhất là mảng xương khớp, tôi biết những lời dặn đứng ngồi, ăn uống ấy là thứ người bệnh mang về nhà và dùng mỗi ngày.

Nghề thuốc chảy trong nếp nhà

Chị Dung sinh ra trong một gia đình làm y học cổ truyền. Bố mẹ chị theo nghề này, ông bà ngoại chị cũng theo nghề này. Chị bắt đầu học nghề từ năm mười tám tuổi, tới nay đã khoảng hai mươi hai năm.

Có nghề nhà làm vốn, chị vẫn đi trọn con đường chính quy: học tại Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, rồi học lên Chuyên khoa I. Nếp nghề trong nhà cộng với nền trường lớp bài bản, chị đứng vững trên cả hai chân của nghề.

Người thầy cũ vẫn đứng phía sau

Người thầy của chị Dung là thầy dạy chị ở trường từ những năm trước. Tới bây giờ, ca nào chị thấy mình chưa đủ khả năng, chị giới thiệu người bệnh sang thầy.

Chi tiết ấy nhỏ mà đắt. Người làm nghề y biết chỗ dừng của mình và chịu nhường ca khó cho người giỏi hơn là người đặt sức khỏe người bệnh lên trên cái tên của phòng mạch. Hai mươi hai năm theo nghề mà vẫn giữ một người thầy ở phía sau, đó là sự khiêm tốn của người làm nghề tới gốc.

Đôi tay châm cứu và lời dặn trong bữa ăn

Việc chị Dung làm tốt nhất là châm cứu, bốc thuốc thang và tư vấn ăn uống. Chị làm cả xoa bóp, đắp thuốc. Người tìm đến chị phần lớn là người trung niên, người già và phụ nữ, mang theo những cơn đau khớp, đau thần kinh tọa, đau thắt lưng, hay cơ thể suy nhược. Chị còn ấp ủ đi sâu thêm vào bệnh da và bệnh phụ nữ, hai mảng mà người bệnh rất cần một thầy thuốc chịu hỏi han kỹ.

Điều chị tự hào nhất trong nghề cũng chính là chỗ đó: chị chịu khó hỏi kỹ về người bệnh và đặt mình vào vị trí của họ. Với chị Dung, chuyện bếp núc, chuyện cúi lên đứng xuống mỗi ngày của người bệnh là những điều phải hỏi cho ra, vì lời khuyên đúng nằm ở đó. Hỏi kỹ để hiểu người, rồi dặn những điều người ta làm được, đó là y đức nằm trong từng câu hỏi.

Đứng vững qua những ngày khó nhất

Khoảng hai năm trước, bố mẹ chị Dung mất đột ngột. Cùng lúc ấy, nhiều chuyện khó trong cuộc sống ập tới một lượt. Nhà chị có một người em gái cần người chăm sóc. Khi bố mẹ không còn, chị và anh trai cùng sắp xếp lại công việc, thay nhau tìm cách chăm em tốt nhất.

Chị nói ngắn về quãng ấy, rằng chị "cố gắng từ từ sắp xếp mọi thứ và từng chút vượt qua". Thứ giữ chị đứng vững là cố gắng sống tích cực, chăm đọc sách và ra ngoài thiên nhiên vận động. Một thầy thuốc vẫn dặn người bệnh sống lành, vận động đều, thì ở lúc khó nhất của đời mình cũng tự dựa vào đúng những điều ấy.

Cũng trong quãng thời gian đó, phòng mạch y học cổ truyền của chị ra đời. Từ những ngày nặng nề nhất, chị dựng thêm một chỗ để chăm cho người khác.

Hai anh em một phòng mạch

Phòng mạch là việc chung của chị và anh trai. Anh trai chị làm được mọi việc như chị: châm cứu, xoa bóp và các việc khác trong phòng mạch. Hai anh em vừa cùng giữ nghề nhà, vừa cùng gánh chuyện nhà.

Người bệnh tìm đến chủ yếu qua người quen giới thiệu, và những người đi ngang qua thấy bảng hiệu. Mỗi tháng phòng mạch phục vụ khoảng ba mươi người. Một phòng mạch sống được bằng lời giới thiệu truyền miệng là phòng mạch đã có lòng tin của người quanh mình.

Viết bài để nhiều người tìm được tới

Việc tốn thời gian nhất của chị mỗi tuần là viết bài cho fanpage và trả lời tin nhắn. Chị tính: "khoảng một ngày để viết, một tuần hai bài", tức gần hai ngày mỗi tuần chỉ cho chuyện viết. Mỗi ngày lại có năm, bảy người nhắn hỏi về bệnh của mình, về liệu trình và chi phí. Chị đang muốn giao cho trợ lý AI việc soạn bản nháp bài theo đúng giọng của chị từ một chủ đề và vài ghi chú kinh nghiệm, để chị đọc, sửa rồi mới đăng; soạn sẵn câu trả lời cho những câu người bệnh hay hỏi, chị xem lại rồi mới gửi; và gom tài liệu chuyên môn thành tư liệu viết bài cho hợp với người bệnh của phòng mạch. Mục tiêu ba tháng của chị là đăng đều bốn, năm bài mỗi tuần, bớt được bảy tiếng làm việc mỗi tuần, và để nhiều người cần hơn tìm được tới phòng mạch. Một bác sĩ vẫn giữ mình là người đọc, sửa và quyết từng chữ trước khi tới tay người bệnh, đó là sự cẩn trọng đáng quý, và chị đã tìm được con đường đưa nghề nhà tới với nhiều người hơn.

Phiên bản tốt nhất của một người thầy thuốc

Câu chị Dung luôn giữ, cả khi làm nghề lẫn khi làm người, là "trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình". Đi qua mất mát, chị vẫn mở thêm một cánh cửa cho người bệnh, vẫn hỏi kỹ từng người, vẫn dặn từng tư thế cúi, từng bữa ăn.

Chúc mừng chị Dung. Chúc phòng mạch của hai anh em có thêm nhiều người tìm tới, và chúc chị sớm đi sâu được vào mảng bệnh da, bệnh phụ nữ như chị mong.