Anh Hoàng Văn Nam: học hết lớp 9, 60 triệu vay mẹ, 300 nhân sự
Tháng 5 năm 2016, ở Thanh Hóa, một người đàn ông cầm 60 triệu đồng vay của mẹ để mở một cửa hàng trà. Trước đó một tháng, anh vừa mất trắng: đơn vị chủ quản của hệ thống gian hàng anh đang điều hành bất ngờ cho nghỉ toàn bộ nhân sự, không một lời giải thích. Anh gọi đó là giai đoạn bế tắc nhất trong sự nghiệp. Người đàn ông ấy là anh Hoàng Văn Nam, mọi người quen gọi Hoàng Nam, giờ là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Phân phối Vitatea và Giám đốc điều hành Công ty TNHH Hoàng Thảo Mộc.
Học hết lớp 9 và tám năm bán hàng
Anh Nam xuất thân là thợ hàn inox, học hết lớp 9. Rồi anh có tám năm làm sale bán hàng gia dụng. Tám năm đứng trước khách, bị từ chối, được nhận lời, học từng câu mở miệng. Không trường lớp nào dạy nghề bán hàng kỹ bằng tám năm như thế.
Tôi kể chi tiết lớp 9 không phải để các bạn thương. Tôi kể để các bạn thấy cái đích anh đi tới. Từ cửa hàng đầu tiên năm 2016, Hoàng Thảo Mộc lớn lên tới khoảng 100 cửa hàng, hiện duy trì khoảng 65 cửa hàng với khoảng 300 nhân sự. Cuối năm 2025, anh tách mô hình: Vitatea tiếp quản gần như toàn bộ hệ thống bán lẻ, còn Hoàng Thảo Mộc chuyển sang làm trà thảo mộc thương hiệu riêng cho đối tác. Một người tự học mà biết tách B2C và B2B thành hai công ty, mỗi bên một tệp khách, một cách vận hành, là người đã tự học tới trình độ của một nhà chiến lược.
Nghề dựng người
Nếu hỏi anh Nam giỏi nhất cái gì, anh không nói về trà. Anh nói về người: sở trường của anh là tuyển dụng, quản trị và phát triển nhân viên bán hàng. Anh có quy trình tuyển dụng 5 bước, có quy trình kiểm soát chất lượng bán hàng rõ ràng.
Ba trăm nhân sự ở 65 cửa hàng, mỗi người mỗi ngày đứng trước khách tư vấn từng gói trà. Muốn ba trăm người ấy bán hay và bán đúng, người đứng đầu phải biết chọn người, dạy người, giữ người. Nhìn theo cách đó, anh Nam đang vận hành một thứ lớn hơn một chuỗi cửa hàng: một trường dạy nghề bán hàng có lương, có quy trình, có người kèm. Người từng tám năm làm sale thì biết rõ một bạn nhân viên mới cần gì để đứng vững.
Triết lý quản lý của anh gói trong một câu: "làm việc phải kiểm soát được sự việc, phải sát." Câu ngắn, mộc, không hoa mỹ. Ai từng điều hành chuỗi đều hiểu: 65 cửa hàng mà không sát thì mỗi cửa hàng sẽ thành một công ty riêng. Chữ "sát" ấy là thứ giữ cho cả hệ thống đi cùng một nhịp.
Sứ mệnh đo bằng cuộc sống của người khác
Câu anh viết về sứ mệnh là: xây dựng một tập đoàn hoạt động hiệu quả, "có hàng ngàn nhân viên làm việc mà có cuộc sống tốt khi làm việc tại đây."
Nhiều doanh nhân đo thành công bằng doanh thu, bằng số cửa hàng. Anh Nam đo bằng cuộc sống của người làm cho mình. Một người từng đứng giữa lúc cả đội bị cho nghỉ không lý do thì hiểu hơn ai hết cảm giác của người lao động khi nơi làm việc không vững. Tôi đọc sứ mệnh ấy như một lời hứa anh tự viết cho chính mình năm 2016: sau này, người theo mình sẽ không phải chịu cảnh đó.
Là một người truyền nghề nhiều năm, tôi tin người chủ có sứ mệnh đặt vào con người thì doanh nghiệp đi xa. Vì nhân viên cảm được điều đó ở từng quyết định nhỏ nhất.
Người đọc Tam Quốc và chơi Đế Chế
Ngoài giờ làm, anh Nam thích đọc sách, xem Thủy Hử và Tam Quốc Diễn Nghĩa, chơi cờ tướng, chơi và xem Đế Chế. Các bạn để ý mà xem: cả bốn thứ đều là chuyện dùng người, dàn quân, giữ thành, mở đất. Một người lúc rảnh cũng ngồi ngẫm chuyện Lưu Bị giữ người thế nào, chuyện một ván cờ đi quân nào trước, thì việc anh giỏi tuyển dụng và phát triển đội ngũ không phải ngẫu nhiên. Anh là kiểu tướng tự luyện binh pháp bằng niềm vui của mình.
Trợ lý biết đâu là việc của chủ
Ở lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Nam mang tới một kế hoạch bốn trợ lý AI rất rõ ràng: trợ lý điều hành duyệt báo cáo và đề xuất, hai trợ lý trả lời email cho hai công ty, và một trợ lý tuyển dụng lo khâu tìm ứng viên. Nhưng câu tôi quý nhất là nguyên tắc anh tự đặt: trợ lý chỉ tổng hợp, tóm tắt cho anh duyệt nhanh hơn, "không tự ý quyết định thay." Máy làm phần lặp lại, người giữ phần phán đoán. Người biết giữ quyền quyết định ở đúng chỗ như vậy là người lãnh đạo rất tỉnh táo.
Người đi lên bằng chữ "sát"
Anh Hoàng Văn Nam là một chuyện kể đẹp của xứ Thanh: từ thợ hàn, từ 60 triệu vay mẹ, đi lên thành người đứng đầu hai công ty và ba trăm con người, và vẫn giữ một giấc mơ đặt vào cuộc sống của người khác. Người đi lên bằng chữ "sát" thì đi chắc. Người giữ giấc mơ cho hàng ngàn nhân viên thì đi xa.
Chúc mừng anh Nam. Chúc Vitatea và Hoàng Thảo Mộc sớm có đủ hàng ngàn người làm việc mà sống tốt như anh mong.