Hai lăm năm nghề điện và thư viện cho kỹ sư trẻ của anh Huỳnh Văn Kỹ ở TP.HCM
"Kiếm tiền chậm nhưng chắc." Anh Huỳnh Văn Kỹ ở Thành phố Hồ Chí Minh rút ra câu ấy sau những năm thăng trầm nhất của đời làm nghề. Hai mươi lăm năm làm điện công nghiệp, khoảng ba mươi công trình, và câu nói giản dị ấy giờ là cái la bàn anh dùng để chọn đường.
Làm được cả phần nhiều người bỏ ngỏ
Anh Kỹ được đào tạo chính quy ngành Điện khí hóa và Cung cấp điện. Hiện anh là tổ trưởng tổ thiết kế MEP tại Công ty Kỹ Thuật Công Nghệ Tectiiko, nhà thầu thiết kế và thi công cơ điện của Đài Loan, phục vụ các nhà đầu tư Đài Loan.
Sở trường của anh là thiết kế đường dây trung thế, trạm biến áp và hệ thống điện hạ thế cho nhà máy. Anh viết về nó rất rõ: đây là "phần việc mà phần lớn kỹ sư chỉ làm được hạ thế, còn tôi làm được cả hai."
Người ngoài nghề đọc câu này có thể lướt qua. Nhưng mỗi nhà máy mọc lên đều cần một người vẽ được con đường điện từ lưới trung thế ngoài kia vào tận từng cỗ máy bên trong. Anh Kỹ là người nắm cả hai đầu con đường ấy. Ba mươi công trình anh đi qua là ba mươi nơi có ánh đèn và tiếng máy chạy, cho những người công nhân vào ca mỗi sáng.
Đi qua đủ mọi ghế trong nghề
Hiếm ai đi hết các vị trí trong nghề như anh: kỹ sư dự án, quản lý dự án, trưởng phòng dự án, rồi tự mở công ty riêng, và giờ trở lại làm tổ trưởng thiết kế. Người đã ngồi ghế chủ mà trở lại bàn vẽ, đó là người đặt nghề lên trên chức danh.
Anh kể về công trình khó nhất của mình, một dự án nhà xưởng ở Dầu Giây với hợp đồng hơn hai chục tỷ đồng. Đổi tiêu chuẩn vật tư, thiết bị giao chậm vì Covid, chi phí phát sinh vượt một tỷ, tiến độ trễ hai tháng. Anh không buông. Anh "kiên trì thương lượng với các bên để dự án hoàn thành với chi phí phát sinh thấp nhất." Ở những công trình như vậy, người giữ được bàn thương lượng tới cùng mới là người giữ được công trình.
Chính trực làm la bàn
Anh Kỹ từng làm chủ trọn vẹn một công ty cơ điện, rồi đi qua một giai đoạn khó khi phải dừng công ty. Anh nhắc lại quãng ấy ngắn gọn, và điều anh mang ra từ đó là một nguyên tắc: quay về đúng chuyên môn mình hiểu rõ nhất, thay vì chạy theo những cách kiếm tiền nhanh, rủi ro cao.
Đi kèm là một giá trị anh viết rất dứt khoát: "tôi từ chối kiếm tiền nếu công việc thiếu minh bạch." Trong ngành xây dựng, nơi có biết bao cám dỗ quanh những bản vẽ và những hợp đồng, một người kỹ sư nói được câu này và sống được theo nó là người mà chủ đầu tư nào cũng muốn giao công trình.
Mười kỹ sư lớn lên từ tay anh
Có một việc anh làm đều đặn mà không ai trả tiền: anh đã trực tiếp hướng dẫn hơn mười kỹ sư trong nhóm, và nhiều người sau đó giỏi nghề hơn, có công việc tốt hơn. Anh coi đó là "một phần trách nhiệm của người đi trước trong nghề."
Tôi đã truyền nghề nhiều năm, nên tôi biết niềm vui lớn nhất của người dạy là nhìn học trò vượt mình. Anh Kỹ nói về chuyện học trò giỏi hơn mình với giọng tự hào, không chút tiếc nuối. Đó là dấu hiệu của một người thầy thật, dù anh chưa từng tự nhận mình như vậy.
Từ mười người lên một nghìn người
Giờ anh muốn đưa việc truyền nghề ấy đi xa hơn nhóm nhỏ của mình. Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Kỹ đang cùng trợ lý AI gom thư viện bản vẽ và kinh nghiệm hai mươi lăm năm thành một trang web kiến thức về thiết kế MEP, cho kỹ sư trẻ mới ra trường và cho cả những người đã có nghề muốn học sâu thêm. Ba chủ đề anh làm trước là các bước thiết kế hệ thống điện nhà máy, cách chọn thiết bị đóng cắt và dây cáp, và tính toán ngắn mạch. Anh tự vận hành mọi khâu, dành mười tới mười hai giờ mỗi tuần bên cạnh công việc chính. Mục tiêu năm đầu là một nghìn người đăng ký.
Từ hơn mười kỹ sư anh kèm tay, tới một nghìn kỹ sư học từ bản vẽ của anh, đó là con đường của một người đã quyết đi chậm mà chắc, và đi đúng nghề mình giỏi nhất.
Nghề điện truyền bằng cả tấm lòng
Hai mươi lăm năm, anh Kỹ kéo điện cho ba mươi công trình. Bây giờ anh kéo tiếp một đường dây khác, từ kinh nghiệm của mình tới những kỹ sư chưa từng gặp mặt.
Chúc mừng anh Kỹ. Chúc thư viện MEP của anh sớm đón đủ một nghìn kỹ sư đầu tiên, và chúc những người trẻ ấy mang theo cả cái chữ "chính trực" anh trao cho họ vào từng bản vẽ.