Người bắt bệnh cho những ngôi nhà và giấc mơ làm sáng nghề bảo trì của anh Lâm Vĩ Đường ở Thành phố Hồ Chí Minh

Một buổi, chị khách ở Gò Vấp gọi tới: nhà mất nước, cần gấp vì không có nước dùng. Nghe chị mô tả, anh Lâm Vĩ Đường đoán tám, chín phần mười là hư công tắc phao điện. Tới nơi, anh còn tư vấn thêm cho chị những điều cần lưu ý, và chị nhận ra đó đúng là những hiện tượng nhà mình từng gặp.

Trong những dòng anh Đường gửi tôi, anh chép lại nguyên lời chị khách hôm ấy: cảm giác "như tìm được 1 người rất hiểu về các bệnh mà ngôi nhà chị gặp phải". Chị đặt anh cải tạo lại cả căn nhà. Gần ba năm nay, mọi thứ trong nhà ổn, những sự cố cũ không quay lại, và cứ sáu tháng tới một năm chị lại gọi anh tới bảo trì định kỳ.

Năm nguyên nhân cho một vòi nước cạn

Anh Đường là chủ Antshome, một dịch vụ bảo trì điện, nước, điện lạnh và cải tạo nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh. Chuyên môn sâu nhất của anh là chẩn đoán đúng bệnh của ngôi nhà.

Anh coi nghề này cần nguyên lý, phán đoán và một chút logic. Một nhà mất nước có thể vì năm lẽ: nhà máy nước ngưng cấp, van khóa hư không mở được, máy bơm cháy, phao điện hư, hoặc phao cơ bị kẹt. Lỗi người trong nghề hay mắc là phán đoán sai rồi xử lý sai, chẳng hạn thay luôn máy bơm trong khi thủ phạm thật là chiếc phao cơ kẹt khiến nước không ra khỏi bồn. Anh thì đặt từng giả thuyết, nhờ khách cho thêm thông tin, loại trừ dần rồi mới ra tay. Ca nào gần như bất khả thi, anh báo sớm cho khách, không để người ta chờ cả nửa ngày.

Bảy năm, gần một nghìn năm trăm ca, khi anh trực tiếp làm thì chẩn đoán đúng khoảng chín mươi lăm phần trăm. Khách chịu trả cao hơn chỗ khác vì được trị đúng bệnh, không tái lại.

Máu kinh doanh và những bài học đắt giá

Anh Đường học Quản trị kinh doanh ở Đại học Mở, rồi học thêm chứng chỉ chứng khoán và hàng hóa. Anh tự nhận mình có máu kinh doanh, lúc nào cũng thấy cơ hội. Năm 1999, anh mua lại một cơ sở may võ phục bằng toàn bộ số vốn vay mượn, mà anh gọi vui là "tay không bắt cướp". Ba năm sau anh mới lấy lại vốn.

Từ đó anh nhảy sang nhiều lĩnh vực, năm 2009 còn sang Mỹ mở chi nhánh tìm thị trường mới cho ngành may. Có dự án thành, có dự án dừng. Anh trả giá bằng tiền và rút ra một bài học gọn: đừng dàn trải tới mức không quán xuyến nổi.

Người dám kể thật cả những dự án dừng giữa đường là người đã biết biến thất bại thành vốn liếng.

Từ người khách thành người làm nghề

Anh vào nghề bảo trì vì một lý do rất đời thường: chính anh từng là khách hàng mỗi khi nhà cần sửa. Thị trường rất lớn, nhưng người làm còn manh mún, nhiều nơi chưa rõ ràng, minh bạch. Anh muốn làm khác: lắng nghe kỹ bệnh của căn nhà, báo giá rõ ràng, bảo hành nghiêm túc từng hạng mục.

Cái nghề ấy anh không học ở trường nào. Từ lâu, mỗi lần nhà hư, thợ làm tới đâu anh hỏi tới đó, thấy chưa ổn thì tự tìm hiểu, hỏi thêm các anh thợ lâu năm. Tháng 10/2019, Antshome bắt đầu từ số không. Anh còn mua lại và vận hành thương hiệu mái che, rèm cuốn Mái Che Phú Quý có từ năm 1987.

Biến nỗi bực mình của một người khách thành cách làm nghề tử tế hơn cho người khác, đó là cách những cái nghề được nâng lên.

Bác sĩ thăm khám từ xa

Anh gọi cách làm của mình là "bác sĩ thăm khám từ xa". Khách mô tả, gửi ảnh, video chỗ hư. Anh chẩn đoán, khi cần thì hỏi thêm kỹ thuật có kinh nghiệm, rồi báo giá trọn gói gồm cả vật tư, có trừ hao phát sinh, có bảo hành. Khách muốn anh tới tận nơi khảo sát thì có phí nhỏ, và miễn phí nếu khách làm dịch vụ.

Đội kỹ thuật là các cộng tác viên nhận việc theo ca, lúc đông nhất khoảng mười lăm người. Anh điều từng ca theo chuyên môn, theo người ở gần khách, theo người đang rảnh. Sau này anh sẽ chuyển giao cơ nghiệp cho con trai đi tiếp.

Không kiếm tiền trên chỗ khách không biết

Điều anh tự hào nhất là chịu lắng nghe và giải thích cho khách. Anh từ chối kiếm tiền bằng cách lừa khách, dù anh có khả năng nói và biết rõ khách không biết. Với anh, niềm vui và sự cảm phục của khách mới là phần thưởng xứng đáng.

Quan điểm anh luôn giữ: "Mình đồng hành và lắng nghe thấu hiểu khách hàng và đóng vai mình là người gặp phải tình huống như vậy mình sẽ muốn gì".

Trong một nghề mà khách hầu như không biết gì về đường ống sau tường, giữ được sự thật thà là giữ được cả nghề.

Sân tennis và những chuyến ra khỏi thành phố

Anh Đường chơi tennis hơn hai mươi năm, thích dã ngoại và sống khỏe. Gặp lúc bế tắc, anh ra sân đánh một trận, hoặc rời thành phố vài ngày. Anh đọc tin kinh tế, công nghệ, học tiếng Anh bằng Duolingo. Một người chủ tự vận hành gần như mọi thứ mà vẫn giữ được nhịp sống ấy, đó là sức bền của người đi đường dài.

Một trợ lý trực máy thay anh

Việc ngốn anh nhiều nhất là trả lời khách nhắn tin, gọi điện, khoảng một trăm cuộc mỗi tuần, phải đáp trong vài phút, kể cả ngoài giờ. Anh đang giao cho trợ lý AI việc đầu tiên là nhận yêu cầu của khách, hỏi chi tiết, xin ảnh và video, rồi dựa vào bộ câu hỏi đáp anh tích lũy suốt bảy năm để chẩn đoán và báo giá; kế đó là nội dung đều đặn trên các kênh để khách hiểu thêm về nghề bảo trì, và sổ sách đơn hàng, bảo hành. Đúc bảy năm bắt bệnh nhà vào một trợ lý để nó trực máy thay mình, cho thấy anh Đường đã tìm được con đường để nghề của mình đi xa hơn sức một người.

Luôn bên cạnh bạn

Đích xa anh đặt là làm sáng ngành bảo trì: giáo dục khách hàng, giáo dục người thợ, dựng một trung tâm đào tạo uy tín kèm dịch vụ bảo trì cho các gia đình Việt. Câu anh muốn người ta nhắc về mình là: "Luôn bên cạnh bạn, cùng bạn giải quyết mọi vấn đề khó một cách có tâm."

Chúc mừng anh Đường. Chúc những cuộc gọi ngoài giờ của khách luôn có người trực thay anh, chúc trung tâm đào tạo thợ sớm thành hình, và chúc anh vẫn giữ đều những trận tennis cuối tuần.