Khoảng 200 bộ hồ sơ dự thầu và cây bút thuyết minh của chị Miền Trang ở Bắc Ninh
Trước khi một công trình được đổ mẻ bê tông đầu tiên, nó đã phải sống một lần trên giấy. Có người ngồi đọc bản vẽ, bóc khối lượng, viết ra từng bước thi công sẽ diễn ra thế nào, việc gì làm trước, việc gì làm sau. Chị Lê Thị Miền Trang ở Bắc Ninh là một trong những người viết cho công trình như thế.
Người viết cho công trình
Chị học chính quy ngành Cầu đường. Chị kể thật: "học chính quy ngành Cầu đường nhưng thực tế lại nghiêng về dân dụng." Người trong nghề xây dựng hiểu câu ấy có nghĩa gì: kiến thức nền của một kỹ sư làm đường, nhưng đôi tay đã quen với nhà cửa, trường lớp, rãnh thoát nước, những công trình đời thường nhất của người dân.
Hiện chị làm QS (Quantity Surveyor) tại một công ty xây dựng: lập dự toán, kiểm tra khối lượng thanh quyết toán, soạn hợp đồng. Ngoài giờ, chị nhận thêm hồ sơ dự thầu, hồ sơ chất lượng, hồ sơ thanh quyết toán. Trước đây chị từng làm cả phía bên kia bàn, lập hồ sơ mời thầu và tham gia đánh giá hồ sơ của nhà thầu. Một người đã đứng ở cả hai phía như vậy thì biết rõ bên mời thầu cần đọc thấy gì trong một bộ hồ sơ.
Khoảng 200 bộ hồ sơ trong bốn năm
Từ giữa năm 2022 quay lại nghề đến nay, chị đã làm khoảng 200 hồ sơ dự thầu. Các bạn thử tính: bốn năm, 200 bộ, tức là gần như tuần nào cũng có một bộ hồ sơ đi ra từ bàn làm việc của chị, bên cạnh công việc cố định ở công ty.
Mảng chị mạnh nhất là viết thuyết minh hồ sơ dự thầu, phần chữ nhiều nhất và đòi hỏi hiểu công trình sâu nhất. Chị nói về nó rất nhẹ nhàng: "đây cũng là việc tốn nhiều thời gian nhất vì làm số lượng lớn, nhưng đã quen tay nên không thấy khó."
"Quen tay" là chữ khiêm tốn của người đã làm đủ nhiều. Viết thuyết minh biện pháp thi công là phải hình dung được cả công trường trong đầu: máy móc đi lối nào, nhân lực bố trí ra sao, an toàn đặt ở đâu. Hai trăm lần hình dung như thế thì thành nghề. Nhà thầu nào có một người viết thuyết minh vững tay bên cạnh, cơ hội bước qua vòng hồ sơ của họ rộng thêm rất nhiều.
Tiến độ từng đoạn kênh
Có một phần việc chị thừa nhận là đau đầu hơn cả: lập danh mục công việc trong hồ sơ chất lượng, tức danh sách nghiệm thu để chạy ra các biên bản. Muốn làm được, chị phải đọc hết bản vẽ, đối chiếu với file dự toán để tách ra từng hạng mục, sắp đúng trình tự thi công, và "không được thiếu hạng mục quan trọng, đúng với thực tế công trình."
Chị kể một công trình cải tạo, nâng cấp rãnh thoát nước khu dân cư. Chị tự lập bảng tiến độ thi công chi tiết theo từng đoạn kênh. Mỗi hạng mục, từ đào đất móng kênh, đổ bê tông, xây tường, trát tường tới đắp đất hoàn trả, đều gắn với mã phiếu yêu cầu và mã nhật ký thi công riêng, kèm ngày dự kiến và ngày thực hiện.
Nhiều người trong nghề đã dùng phần mềm quản lý chất lượng để máy tự chạy ra danh sách và nhật ký. Chị vẫn làm thủ công bằng Excel. Đọc tới đây, tôi thấy một điều đáng quý: người làm tay từng dòng như vậy hiểu công trình tới từng mét kênh. Một con rãnh thoát nước ở khu dân cư nghe thì nhỏ, nhưng nó quyết định mùa mưa năm sau nhà người ta có ngập hay không. Những bảng tiến độ chị ngồi lập chính là lời hứa trên giấy rằng từng đoạn kênh ấy sẽ được làm đúng và được nghiệm thu đủ.
Người không dừng ở chỗ đã giỏi
Chị Trang thành thật với cả chỗ mình chưa làm trọn. Phần lập danh sách hồ sơ chất lượng hiện có một đồng nghiệp phụ trách chính, chị lo phần chạy ra biên bản và nhật ký thi công. Chị viết: "Tôi đang trong quá trình học để tự chủ được hoàn toàn phần việc này."
Đã có trong tay khoảng 200 bộ hồ sơ, đã vững nhất ở mảng khó viết nhất, mà vẫn chỉ ra đúng chỗ mình cần học thêm. Người như vậy đi được xa trong nghề, vì họ không tự đóng cửa bằng những gì đã làm được.
Trợ lý cho người làm hồ sơ
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Trang muốn trợ lý AI của mình đỡ cho chị những phần nặng nhất: đọc bản vẽ để hiểu công trình từ tổng quát tới chi tiết, hỗ trợ bóc tách khối lượng, tự động hóa phần thuyết minh biện pháp thi công và file tiến độ trên Excel, dựng hồ sơ chất lượng và nhật ký thi công từ bộ mẫu, rà lại hợp đồng và các văn bản cho đúng. Danh sách ấy đi đúng theo vòng đời một bộ hồ sơ mà chị đã tự tay làm hàng trăm lần. Một người đã thuộc nghề tới mức kể ra được từng khâu như thế, khi có trợ lý, sẽ biết chính xác phải giao việc gì và kiểm việc gì. Đó là nỗ lực của chị Trang, và chị đã nhìn ra con đường để nghề của mình nhẹ đi mà vẫn chắc tay.
Công trình bắt đầu từ trang giấy
Người ta hay nhìn thấy công trình khi nó đã đứng lên. Ít ai thấy những giờ có người ngồi viết cho nó sống trước một lần trên giấy. Chị Miền Trang đã làm điều ấy khoảng 200 lần, và vẫn đang học để làm tốt hơn.
Chúc mừng chị Trang. Chúc chị sớm tự chủ trọn vẹn phần hồ sơ chất lượng như chị mong, và chúc những bộ hồ sơ chị viết tiếp tục mở cửa cho nhiều công trình tốt.