Tám tiếng xếp thời khóa biểu và giờ học AI cho học trò nông thôn của chị Lê Thị Oanh ở Nghệ An

"Nhiều đồng nghiệp cho rằng học sinh nông thôn cần gì phải học AI, công nghệ số." Chị Lê Thị Oanh, phó hiệu trưởng một trường tiểu học ở Nghệ An, nghĩ khác. Chị cho rằng các em "vẫn cần được tiếp cận để phục vụ học tập và cuộc sống". Và chị không dừng ở suy nghĩ: khi làm kế hoạch dạy học, chị xác định bài nào tích hợp AI, tích hợp điều gì, và với học trò vùng quê thì cho các em tiếp cận ở mức độ nào.

Người giữ nhịp cho cả một ngôi trường

Chị Oanh tốt nghiệp Đại học Sư phạm, chuyên ngành Tiểu học, và có 15 năm kinh nghiệm quản trị trường học. Danh sách việc chị phụ trách dài như một bản đồ: chuyên môn, bán trú, cơ sở vật chất, tuyển sinh, thư viện, phổ cập, theo dõi ngày công, và những việc hiệu trưởng giao.

Những việc ấy ít khi được ai kể tên, nhưng thiếu một việc là cả trường lệch nhịp. Học trò có bữa trưa bán trú tử tế, có sách trong thư viện, có tiết học đúng khung, phía sau là một người như chị giữ cho mọi thứ vận hành.

Chị tự nhận mình mạnh về quản lý thời khóa biểu, theo dõi ngày công, vệ sinh, bán trú, và thấy công nghệ thông tin, phần mềm ngành giáo dục "là việc dễ với mình trong khi nhiều người thấy khó". Ở một ngôi trường vùng quê, người thấy phần mềm là việc dễ thường trở thành chỗ dựa cho cả tập thể.

Khi hai trường về chung một nhà

Có một giai đoạn trường chị sáp nhập với một trường tiểu học khác. Kế hoạch dạy học của hai trường được làm theo hai cách khác nhau. Chị đề nghị các tổ trưởng chuyên môn hướng dẫn giáo viên trong tổ làm lại, rồi chị duyệt kế hoạch của từng tổ và chỉ đạo triển khai khi kế hoạch khả thi.

Chuyện chị nhớ nhất lại là chuyện với một cô tổ trưởng khối 1. Lúc đầu cô chưa biết đọc bảng thời lượng dạy học. Chị Oanh ngồi hướng dẫn từ gốc: Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có 25 tiết bắt buộc, 7 tiết lựa chọn theo chỉ đạo của Sở, 2 tiết tiếng Anh tự chọn. Từ tiết chuẩn cả năm, chia cho 35 tuần theo từng môn, rồi lập bảng thể hiện mỗi môn bao nhiêu tiết, mỗi ngày mấy tiết, tổng số tiết trên 35 tuần.

Kế hoạch được triển khai, vẫn phải điều chỉnh trong lúc làm. Nhưng điều chị kể lại với niềm vui rõ nhất là cô tổ trưởng "đã biết cách làm và hiểu bảng thời lượng". Người quản lý giỏi làm xong việc. Người quản lý có tâm thì làm cho đồng nghiệp tự làm được việc. Chị Oanh thuộc kiểu thứ hai.

Bền bỉ làm tốt phần việc của mình

Có những năm chị làm việc trong hoàn cảnh chưa được tin tưởng trọn vẹn. Chị kể giản dị: "Tôi vẫn làm theo phân công một cách tốt nhất." Tới khi được giao toàn quyền tự chủ công việc, giáo viên tin tưởng chị và tiếng nói của chị có trọng lượng hơn.

Bài học chị muốn để lại cũng giản dị như thế: "nên chọn công việc phù hợp với năng lực bản thân để làm tốt phần việc của mình." Câu ấy nghe nhẹ, nhưng nó là con đường chị đã đi thật: không tranh, không nản, cứ làm tốt phần mình cho tới khi mọi người tự nhìn thấy.

Những việc không ai trả công

Chị Oanh hay tự nguyện làm những việc không được trả công: tổ chức hoạt động, trao giải thưởng cho học sinh, tìm nhà hảo tâm hoặc xin quỹ phụ huynh. Ở một trường nông thôn, một phần thưởng nhỏ có khi là lần đầu một đứa trẻ được đứng lên trước cả trường. Những phần thưởng ấy có được là nhờ người lớn chịu đi xin, đi vận động cho các em.

Sứ mệnh chị đặt cho mình là học sinh thực sự tiếp thu được kiến thức ở trường, và giáo viên có trách nhiệm, tận tâm với học sinh. Đó là thứ sứ mệnh chỉ người đã đứng lâu trong nghề giáo mới viết ra được.

Tám tiếng cho một tuần học

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Oanh kể một buổi chiều chị ngồi làm thời khóa biểu cho tuần tới mất 8 tiếng. Vướng nhất là xếp lịch cho giáo viên được nghỉ chuyên môn và số tiết dạy liền nhau trong mỗi buổi. Đó là việc đầu tiên chị muốn giao cho trợ lý AI, cùng với lên kế hoạch, viết báo cáo, và xử lý những phần mềm ngành. Một cô phó hiệu trưởng ở vùng quê tự học để giải phóng tám tiếng mỗi tuần cho mình, rồi mang cái học ấy về cho học trò, cho thấy chị Oanh đã nói được thì làm được.

Mở cửa sổ cho học trò vùng quê

Ngày đồng nghiệp còn hỏi học trò nông thôn học AI làm gì, chị Oanh đã ngồi tính từng bài sẽ tích hợp gì cho các em. Những đứa trẻ ấy lớn lên có thể không nhớ tên người đã làm kế hoạch dạy học năm ấy, nhưng chúng sẽ bước vào đời với một cánh cửa đã được mở sẵn.

Chúc mừng chị Oanh. Chúc những giờ học AI chị đang chuẩn bị sớm đến với học trò của trường, và chúc chị lấy lại được những buổi chiều cho mình.