Cây lan nở lại sau một năm và mười sáu năm đi thị trường xi măng của chị Lê Thị Thu Thanh ở Ninh Bình

Một vị khách mua chậu lan về chưng trong nhà. Được hai tháng, hoa bắt đầu tàn. Người bán, chị Lê Thị Thu Thanh, chỉ cho khách cách cắt hoa, cách dưỡng cây, cách trồng lại. Một năm sau, cây khỏe lại và ra hoa tiếp. Khách có một cây lan để chăm mỗi ngày mà không phải mua giống mới.

Khi trò chuyện với chị Thanh, tôi hiểu vì sao chị làm vậy. Chị có một câu nói gọn cả cách chị buôn bán lẫn cách chị sống: "Khách hàng mua hàng cũng như người thân mình mua hàng vậy, tận tình, tận tâm hỗ trợ." Người thân thì không ai bán cho một chậu hoa rồi để nó tàn trong nhà.

Chị Thanh ở Ninh Bình, trên vùng đất trước đây thuộc Hà Nam. Mười sáu năm nay chị là cán bộ thị trường của Công ty Xi măng Bút Sơn, phụ trách địa bàn Hưng Yên. Song song, chị là chủ một khu vườn năm héc ta cam, bưởi, mít, chuối kèm ao cá, và ba mùa Tết liền bán lan, bán hoa cắm.

Người đi tìm khách trên địa bàn Hưng Yên

Việc hằng ngày của chị ở Bút Sơn là khảo sát thị trường, nắm giá và sản lượng các loại xi măng đang bán ở Hưng Yên, chăm khách đang mua, tìm khách mới và chốt đơn. Hàng đi từ công ty xuống hai nhà phân phối, rồi tỏa ra cửa hàng, đại lý, công trình, nhà dân. Chị nói về nghề mình rất thật: với xi măng, "họ hiếm khi tìm đến chị". Người làm thị trường phải tự đi.

Chị tự nhận mình chưa sâu ở mảng nào. Nhìn vào những gì chị làm, tôi thấy chị có bốn thứ mà người kinh doanh nào cũng cần: nắm bắt thị trường, tìm khách hàng, phân tích điểm mạnh yếu của sản phẩm, và tối ưu chi phí. Bốn thứ ấy chị không học ở trường lớp nào, mà tự học qua mười sáu năm đi thị trường. Thứ kiến thức đúc ra từ hàng nghìn cuộc gặp khách ấy rất khó mất.

Có chuyện là xử lý ngay

Cách chị làm với khách xi măng có một nguyên tắc: có chuyện thì xử lý ngay. Khách đang cần hàng gấp mà đầu xuất chậm, chị xin ưu tiên xuất trước cho xe đang cần gấp hơn. Khi cần, chị điều xe sang lấy hàng ở đơn vị đang gia công cho Bút Sơn. Khách có thắc mắc về chất lượng, chị gọi điện ngay, đến tận nơi, xem hiện trạng, tìm lý do và phân tích từng tình huống.

Chị còn dặn khách những điều tưởng nhỏ mà quyết định chất lượng công trình. Dùng xi măng theo mùa, chị nhắc: "trời mưa độ ẩm cao thì giảm nước, trời nắng hanh khô thì tăng nước, tăng bảo dưỡng." Người bán hàng chỉ lo giao xong bao xi măng thì không cần nói câu ấy. Người coi công trình của khách như việc nhà mình thì phải nói.

Khách hàng và đồng nghiệp hay khen chị chịu khó, thạo việc, không ngại việc. Chữ "không ngại việc" của chị cụ thể lắm: trời mưa, đường xa, chị vẫn đến với khách.

Bản lĩnh của người dám đứng dậy

Đầu năm 2020, những tháng cả nước cách ly vì dịch, chị vấp một cú ngã lớn về tài chính. Chị bỏ tiền vào một kênh đầu tư trên mạng mà mình chưa đủ hiểu biết, lại nghe theo lời người môi giới. Ba tháng gần như không ngủ yên giấc, cuối cùng chị mất một khoản rất lớn, phải bán bớt tài sản để trả.

Cách chị đi qua chuyện ấy mới làm nên con người chị. Chị "chấp nhận thực tại, chấp nhận những mất mát là quá khứ, là bài học". Rồi chị làm như một người quản trị: khoanh các khoản lại, xếp thứ tự từng khoản, lên phương án trả dần, tính nguồn trả từ tiền lương và những khoản thu ngoài lương, nhờ người thân hỗ trợ để trả trước những khoản nặng lãi. Đến nay chị đã trả được phần lớn.

Từ chuyện đó, chị giữ cho mình một nguyên tắc. Có một cách kiếm tiền chị biết là kiếm được, nhưng chị không làm: làm môi giới như người ta đã từng làm với chị. Người từng chịu thiệt mà không đem cái thiệt ấy đổ sang người khác, đó là người có gốc rất sạch.

Từ ba nghìn mét vuông bưởi Diễn tới năm héc ta vườn sạch

Ngoài nghề chính, chị yêu đất và yêu hoa. Khu vườn bắt đầu từ mảnh ba nghìn mét vuông bưởi Diễn, nay đã thành năm héc ta. Chị canh tác không thuốc trừ sâu, không thuốc diệt cỏ. Vườn có một người làm thường xuyên, vào vụ cam thì thuê thêm người. Giữ năm héc ta mà không dùng hai thứ thuốc ấy là chọn đường vất vả hơn, vì nghĩ tới người ăn quả trước công sức của mình.

Đôi tay cắm hoa của những mùa Tết

Ba năm liền, chị bán lan và hoa cắm thành phẩm dịp lễ Tết, hơn một trăm chậu gồm hồ điệp, dendro, mokara, vũ nữ, địa lan, chưa năm nào lỗ. Hoa chị cắm kỹ từ khâu chọn bình, bố cục màu sắc tới phụ kiện. Chị cắm trên gỗ lũa, trên đá, cắm giỏ. Một người bán xi măng ban ngày, mùa Tết lại ngồi chọn từng chiếc bình cho từng chậu hoa, sự tỉ mỉ ấy là món quà riêng chị gửi vào mỗi ngôi nhà nhận lan.

Mỗi ngày một video cho mùa lan sắp tới

Điều chị trăn trở bây giờ là có một kênh riêng, ngày nào cũng đăng video để khách "dần biết, dần quen mình". Chị nói thẳng: "việc edit video đang làm mất quá nhiều thời gian của chị." Vì vậy việc đầu tiên chị muốn giao cho trợ lý AI là lo phần làm và sửa video, để có bài đăng đều mỗi ngày trên Facebook, Zalo, TikTok và Instagram kịp mùa lan Tết. Tiếp đó là phân tích thị trường hoa lan và vạch từng bước cụ thể. Khi cách bán lan chạy được, chị sẽ đem nguyên cách ấy sang bán cam, bưởi online từ chính vườn nhà. Một người đã đi qua cú ngã lớn, vẫn đi làm đều mười sáu năm, vẫn giữ vườn, giữ hoa, nay lại tự mở thêm một con đường mới cho mình, đó là sức bền rất đáng nể, và chị đã nhìn ra hướng đi để khu vườn năm héc ta đến được với nhiều người hơn.

Gieo trồng như chăm một gốc lan

Chị muốn dùng sức của AI để dựng thương hiệu cá nhân, rồi từng bước dựng doanh nghiệp. Với cách chị chăm khách như chăm cây lan của vị khách năm nào, cắt đúng chỗ, dưỡng đúng lúc, kiên nhẫn chờ mùa sau, tôi tin những gì chị gieo sẽ nở.

Chúc mừng chị Thanh. Chúc ba tháng tới, ba kênh Facebook, TikTok và Zalo của chị vượt mốc mười nghìn người theo dõi, có năm trăm đơn hàng, và những người mua lan của chị năm nay sẽ là những người hỏi mua cam, bưởi vườn chị năm sau.