Gần hai mươi năm nghề dược và hướng đi dinh dưỡng xương khớp của anh Lê Toàn Chung ở Nội Bài, Hà Nội
Ở không ít nhà thuốc, người bệnh vào kể vài câu là có ngay một túi thuốc mang về, có khi kèm cả kháng sinh, corticoid để mau khỏi. Bán nhanh thì khách vui, nhà thuốc cũng có doanh thu. Anh Lê Toàn Chung, một dược sĩ đại học ở Nội Bài, Hà Nội, đã đứng quầy tư vấn thuốc ba năm và chọn một cách khác. Cách của anh gói trong một câu: Cách làm riêng là tư vấn theo ca bệnh thực tế, lấy người bệnh là trung tâm, không lạm dụng kháng sinh.
Câu ấy nghe đơn giản. Nhưng ai làm nghề bán thuốc đều biết, giữ được nó mỗi ngày trước những vị khách sốt ruột là chuyện không dễ.
Đi lên từng bậc trong nghề dược
Anh sinh ra và lớn lên ở thôn Trung Na, xã Nội Bài, đến giờ vẫn sống ở đó. Con đường nghề của anh đi từng bước một. Năm 2007, anh bắt đầu làm dược sĩ cao đẳng ở Trung tâm y tế huyện Mê Linh. Tháng 10/2010, anh học liên thông lên Đại học Dược Hà Nội, rồi tháng 6/2014 quay về công tác ở Trung tâm y tế Mê Linh.
Tháng 5/2015, anh rời trung tâm, ra mở nhà thuốc và làm trình dược viên ở Sóc Sơn, Mê Linh, Đông Anh. Từ tháng 1/2018, anh làm quản lý ở một công ty dược phẩm, và từ tháng 1/2020 là quản lý trình dược viên ở Công ty CP Dược phẩm KND, chuyên phân phối thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Anh có chứng chỉ hành nghề dược cho cả bán buôn lẫn bán lẻ, có học riêng một khóa bán thuốc chuyên nghiệp. Gần hai mươi năm, anh đi qua gần như đủ các vị trí của nghề dược: ở bệnh viện huyện, sau quầy thuốc, ngoài thị trường, rồi tới ghế quản lý. Người đi đủ một vòng như thế hiểu nghề từ nhiều phía.
Người bệnh là trung tâm
Phần anh làm sâu nhất trong nghề dược là bán thuốc và tư vấn về thuốc. Anh thấy ở nhiều nơi một thói quen đáng lo: chạy theo khách, bán cho nhanh khỏi bất chấp, lạm dụng kháng sinh hay corticoid. Anh không đi theo cách đó. Mỗi người bệnh đến quầy, anh tư vấn theo đúng tình trạng thực tế của người ấy.
Không lạm dụng kháng sinh là chuyện nhỏ ở từng đơn thuốc, nhưng là chuyện lớn cho sức khỏe của cả một cộng đồng. Một dược sĩ giữ được nguyên tắc ấy ở quầy là đang lặng lẽ bảo vệ người bệnh ở cả những lần sau, khi họ thật sự cần thuốc có tác dụng.
Đối đãi với đội ngũ bằng sự chân thành
Khi chuyển sang làm quản lý trình dược viên, anh mang theo một cách làm riêng: lấy sự chân thành để đối đãi với đội ngũ. Với một trình dược viên mới vào nghề, anh hướng dẫn từng bước, cụ thể, chi tiết. Bạn nào anh cũng chỉ dẫn cẩn thận như thế, và nhờ vậy anh có khá nhiều bạn nhân viên thân thiết.
Đồng nghiệp hay khen anh ba điều: chu đáo, chân thành, nhiệt tình. Ba chữ ấy ai cũng muốn được nghe về mình, nhưng phải qua nhiều năm làm cùng nhau người ta mới nói ra. Trình dược viên là nghề đi đường nhiều, gặp người nhiều, áp lực doanh số cũng nhiều. Một người quản lý chịu cầm tay chỉ việc cho người mới là người giữ được cái nghề lẫn cái tình trong đội.
Đứng vững khi ngành đổi gió
Năm 2025, quản lý trong lĩnh vực phân phối thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe thay đổi lớn. Hàng về ít dần, công việc giảm theo, anh em trong công ty lần lượt nghỉ. Chỉ còn những người quản lý ở lại lo phần sổ sách. Anh vẫn làm cho công ty cũ, làm tại nhà, nhưng việc đã ít đi nhiều.
Đổi nghề ở giữa đời là chuyện khó, anh biết rõ điều đó. Anh không ngồi chờ. Anh chọn đi học để có thêm kiến thức và cơ hội. Tháng 9/2026, anh hoàn thành khóa huấn luyện viên dinh dưỡng của Học viện Dinh dưỡng Việt Nam, có thêm chứng chỉ huấn luyện viên dinh dưỡng bên cạnh tấm bằng dược.
Người gặp lúc ngành chững lại mà chọn học thêm một nghề là người tự mở đường cho mình, không đợi ai mở hộ.
Một ngách mới cho dân văn phòng tuổi bốn mươi
Từ nền dược và kiến thức dinh dưỡng mới, anh chọn một ngách rất rõ: dinh dưỡng cho người có vấn đề xương khớp. Người anh muốn giúp là dân văn phòng, cả nam lẫn nữ, từ bốn mươi tuổi trở lên, ngồi nhiều, ít vận động. Theo anh, nhóm này hay đau cổ vai gáy, và sau tuổi bốn mươi thì xương khớp bắt đầu có nhiều chuyện, như thoái hóa, loãng xương.
Anh muốn giúp người ta hiểu đúng về cơ thể mình, rồi thay đổi lối sống, cách ăn uống, cách vận động, để phòng và giảm những vấn đề xương khớp hay gặp. Một dược sĩ đi từ chữa sang phòng là đi đúng hướng mà sức khỏe cộng đồng đang cần.
Ngách mới của anh còn ở bước đầu. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI việc lên một kế hoạch chi tiết cho 90 ngày tới để biết mỗi tuần cần làm gì, rồi đi cùng anh xây thương hiệu cá nhân bằng bài viết, ảnh, video, trang giới thiệu, chăm sóc khách, và sau đó là nghiên cứu tài liệu để làm ebook, sách, khóa học về xương khớp. Một dược sĩ gần hai mươi năm trong nghề vẫn tự đi tìm công cụ mới để bắt đầu lại, cho thấy anh Chung đã tìm được con đường của mình.
Bình thường mà đáng quý
Hỏi điều gì anh tự hào nhất, anh nói công việc của mình cứ bình bình, chẳng có gì để khoe. Nhưng nhìn lại, một người suốt ba năm đứng quầy không bán thuốc bất chấp, nhiều năm làm quản lý vẫn cầm tay chỉ việc cho từng người mới, rồi giữa lúc ngành khó lại tự học thêm một nghề để đi tiếp, thì cái bình thường ấy là thứ nhiều người phải cố lắm mới có.
Chúc mừng anh Chung. Chúc anh sớm có những khách hàng đầu tiên ở ngách dinh dưỡng xương khớp, chúc những người làm văn phòng ở tuổi bốn mươi tìm được anh để giữ cho mình cái cổ, cái vai, cái lưng khỏe hơn, và chúc anh dựng được một thương hiệu mang đúng ba chữ đồng nghiệp vẫn khen: chu đáo, chân thành, nhiệt tình.