Đêm mưa sét giành lại dòng điện cho khu công nghiệp và nghề vận hành "đa nghi hơn Tào Tháo" của anh Lê Xuân Tư ở Đồng Nai

Một đêm mưa năm 2014, sét đánh đứt dây điện cao thế ở Khu công nghiệp Long Đức. Khoảng mười doanh nghiệp đang sản xuất bỗng tối om. Ca trực lúc ấy chỉ có ba người, sau đó thêm hai mươi người được huy động tới. Người đứng giữa họ vừa chỉ huy vừa tự tay xử lý ngoài hiện trường. Gần tám tiếng sau, điện mới về lại.

Người chỉ huy đêm ấy là anh Lê Xuân Tư, kỹ sư điện, hai mươi năm theo nghề, hiện là trưởng ca vận hành của Công ty TNHH Đầu tư Long Đức. Khi trò chuyện với anh Tư, tôi hình dung được cái đêm đó: mưa chưa tạnh, trời còn sét, đường dây cao thế nằm đứt, phía sau là cả chục nhà máy đang chờ. Người đứng mũi chịu sào trong những giờ như vậy phải vừa bình tĩnh, vừa nhanh, vừa không được phép sai một li.

Anh Tư có một câu nói về nghề mà tôi thấy rất đáng nhớ: "người làm bảo trì điện càng nhàn thì công ty làm ăn càng phát đạt". Cái giỏi nhất của người thợ điện nằm ở những ngày chẳng ai phải gọi tới mình.

Kỹ sư Bách Khoa đi đường vòng để về với nghề điện

Anh Tư học năm năm ở Đại học Bách Khoa Đà Nẵng, sau đó học thêm một số chứng chỉ ở Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

Ra trường năm 2007, anh vào Bình Dương, vào Sài Gòn tìm việc. Nhiều công ty không muốn nhận người chưa có kinh nghiệm. Có thời gian anh phải làm trái ngành, đi thiết kế tủ lạnh, trước khi tìm được đường quay lại nghề điện. Nhìn lại giai đoạn ấy, anh không than, anh rút ra một câu: "mỗi lần thất bại là 1 bài học quý giá để ta rút kinh nghiệm cho những lần sau".

Anh coi chặng đường vòng ấy là phần học phí của nghề. Người đi đường vòng mà vẫn tìm về đúng nghề mình học, rồi bám nghề tới hai mươi năm, là người biết mình muốn gì.

Người chỉ huy giữa hiện trường

Quay lại đêm mưa sét. Người chỉ huy có thể đứng ngoài phân việc, gọi điện, ghi chép. Anh Tư thì vừa điều hơn hai mươi con người, vừa xắn tay vào chỗ đường dây đứt. Chỉ huy mà vẫn cầm dụng cụ, đó là kiểu người anh em tin để đi theo trong những giờ khó. Mười doanh nghiệp mất điện gần tám tiếng là chuyện lớn, vì mỗi giờ máy dừng là mỗi giờ hàng không ra, và anh đã giữ được cái đầu lạnh tới khi điện về.

Cẩn trọng với thứ không sờ, không ngửi, không thấy

Cách làm riêng anh Tư tự nhận là kiểm tra thật kỹ để tránh sai sót. Với điện, anh nói mình "đa nghi hơn Tào Tháo". Lý do anh đưa ra rất người trong nghề: điện không sờ được, không ngửi được, không thấy được.

Tôi làm nghề sức khỏe, nên rất hiểu cái "đa nghi" này. Thứ nguy hiểm nhất thường là thứ mắt không nhìn ra. Một người thợ điện chịu nghi thêm một lần, đo thêm một lần, là đang giữ an toàn cho chính mình, cho anh em trong ca và cho cả trăm doanh nghiệp đang dùng dòng điện ấy. Chữ "đa nghi" mà dùng cho nghề điện thì thành một đức tính.

Hết mình vì việc, hết lòng vì anh em

Anh Tư tự hào vì luôn hết mình vì công việc, hết lòng vì bạn bè, và cách làm riêng thứ hai của anh là giúp đỡ người khác.

Quan điểm anh giữ gói trong hai câu: "làm việc thì phải hết sức, chơi thì phải hết mình", và "hết việc chứ không hết giờ". Câu sau đặc biệt hợp với nghề vận hành. Sự cố điện không chờ hết ca mới xảy ra, nên người trưởng ca cũng không nhìn đồng hồ để về.

Cuối năm, công ty khen thưởng anh loại A, và đồng nghiệp cũng bình chọn anh loại A. Cấp trên đánh giá là một chuyện. Được chính những người đứng chung ca, cùng thức đêm, cùng ra hiện trường bỏ phiếu cho mình, đó là tấm bằng khen khó lấy nhất.

Một trăm doanh nghiệp yên tâm sản xuất

Khách hàng của anh Tư là các doanh nghiệp thuê đất sản xuất trong khu công nghiệp, cả nước ngoài lẫn Việt Nam. Mỗi tháng anh phục vụ khoảng một trăm khách. Người làm việc với anh là nhân viên hoặc cấp trên của họ, hay hỏi về mất điện, hóa đơn, công suất.

Có một khách người Nhật anh nhớ mãi. Họ cần hỗ trợ đóng điện lại, anh nhiệt tình giúp. Từ đó, mỗi lần gặp lại, họ đều nhắc lời biết ơn anh. Anh không tiện nêu tên công ty ấy. Một lần giúp mà khách nhớ mãi, sự tận tình của anh đã thành bộ mặt của cả khu công nghiệp trong mắt người khách nước ngoài.

Bớt bốn giờ báo cáo để thêm thời gian cho nghề

Việc tốn thời gian nhất của anh mỗi tháng là thu thập số liệu điện của khoảng một trăm khách rồi làm báo cáo gửi ban lãnh đạo, mỗi lần mất chừng bốn giờ. Anh đang giao cho trợ lý AI phần nhập số liệu đầu vào, công thức anh vẫn tự làm, và đặt mục tiêu sau ba tháng báo cáo cuối tháng chạy tự động, từ bốn giờ xuống còn ba mươi phút, anh chỉ kiểm lại trước khi gửi cấp trên. Anh còn muốn trợ lý giúp xếp lịch công tác, làm video về an toàn điện, làm phim giới thiệu khu công nghiệp và bộ phận vận hành, và ở nhà là những video dạy con cái học hành. Một kỹ sư điện hai mươi năm tuổi nghề vẫn chủ động bắt nhịp với công cụ mới để không bị chậm so với xu thế, đó là sự cầu tiến đáng quý, và anh đã tìm ra con đường để đưa kinh nghiệm an toàn điện của mình tới nhiều người hơn.

Giữ dòng điện cho người khác yên tâm làm ăn

Anh Tư còn ấp ủ một ý tưởng: làm phim hoạt hình cho trẻ em, vì thấy phim hoạt hình Việt Nam còn ít, nhân vật chưa thật. Một người cả ngày làm bạn với tủ điện, đường dây, đồng hồ đo, tối về lại nghĩ cho tuổi thơ của con trẻ. Đó là một tâm hồn rất mềm bên trong người kỹ sư "đa nghi hơn Tào Tháo".

Nghề của anh là nghề làm sao cho người khác không phải nghĩ tới mình. Điện cứ sáng, máy cứ chạy, hàng cứ ra, và phía sau là những ca trực như của anh.

Chúc mừng anh Tư. Chúc ba tháng tới báo cáo cuối tháng của anh gói gọn trong nửa giờ, chúc những video an toàn điện của anh sớm tới được nhiều người, và chúc bộ phim hoạt hình đầu tiên anh làm cho trẻ em có ngày thành hình.