Làm sổ như người trong cuộc và lời cảnh báo đúng lúc của anh Lưu Hồng Khương ở TP.HCM

Có hai cách làm kế toán dịch vụ. Cách thứ nhất: nhận chứng từ, mang về, dựng tờ khai, nộp đúng hạn. Cách thứ hai khó hơn nhiều, và anh Lưu Hồng Khương chọn cách ấy: "coi mình như một nhân viên làm việc trực tiếp tại chính doanh nghiệp khách hàng."

Anh Khương sống ở TP.HCM, sáu năm làm kế toán dịch vụ, hiện đồng thời giữ ghế kế toán trưởng tại một công ty sản xuất viên nén gỗ. Nói gọn thì anh là người giữ sổ cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc. Nói đầy đủ thì anh là người mà chủ doanh nghiệp có thể yên tâm giao phần việc khó ngủ nhất: con số thuế.

Người giữ sổ cho nhiều nhà

Mảng anh mạnh nhất là thuế: thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội. Việc hằng tháng, hằng quý là ghi sổ, dựng tờ khai, báo cáo thuế. Cuối năm là chốt sổ, đối chiếu số liệu, dựng báo cáo tài chính. Anh làm cho đủ ba loại hình: công ty sản xuất, công ty thương mại và công ty dịch vụ.

Riêng công ty sản xuất thì có thêm một việc mà người trong nghề biết là nặng nhất: tính giá thành. Một viên nén gỗ ra khỏi nhà máy mang theo tiền gỗ, tiền điện, tiền công, khấu hao máy. Tính đúng giá thành là biết doanh nghiệp đang lãi thật hay lãi trên giấy. Người làm được phần này là người hiểu nhà máy từ bên trong.

Đó cũng là lý do anh chọn cách làm như người trong cuộc. Theo lời anh, làm vậy thì "số liệu báo cáo sát và đúng với thực tế vận hành doanh nghiệp hơn." Một kế toán ngồi xa chỉ thấy chứng từ. Một kế toán coi mình là người của doanh nghiệp thì thấy được cả dòng hàng, dòng tiền đằng sau chứng từ ấy.

Dám nói điều chủ doanh nghiệp chưa muốn nghe

Có một chuyện anh kể, nghe qua thì nhỏ, nhưng người làm nghề kế toán đọc sẽ hiểu nó lớn thế nào.

Trong một lần làm sổ, anh phát hiện một công ty khách hàng có nguy cơ ghi nhận doanh thu sai thời điểm, và đưa cả những khoản chi không liên quan tới sản xuất kinh doanh vào chi phí của công ty. Anh là người làm dịch vụ, khách trả phí cho anh. Im lặng làm cho xong phần việc của mình là lựa chọn dễ nhất.

Anh chọn đi gặp trực tiếp Giám đốc và Kế toán trưởng công ty đó, cảnh báo và giải thích từng điểm. Kết quả: những sai sót đã qua được khắc phục theo đúng hướng dẫn quy định hiện hành, và về sau công ty lắng nghe, không mắc lại những nội dung đã được khuyến cáo.

Một lời cảnh báo đúng lúc như thế cứu doanh nghiệp khỏi những rắc rối mà nhiều năm sau mới lộ ra, lúc ấy thì đã muộn. Người chủ doanh nghiệp có được một kế toán dám nói thật là có được một lớp bảo vệ. Và việc công ty ấy từ đó chịu nghe, chịu sửa, cho thấy họ đã tin anh.

Lập luận sắc bén từ việc học không ngừng

Bài học anh tự rút ra sau chuyện đó rất đáng để nhiều người làm nghề chép lại: "cứ thẳng thắn trao đổi các lỗi nếu có với chủ doanh nghiệp, sẵn sàng giải thích và viện dẫn các quy định hiện hành để họ hiểu."

Vế sau mới là chỗ tôi quý nhất. Anh viết rằng muốn làm được vậy, bản thân "phải luôn học tập, trau dồi kiến thức để có lập luận sắc bén trước các câu hỏi của chủ doanh nghiệp." Thẳng thắn mà thiếu kiến thức thì thành cãi nhau. Thẳng thắn có quy định trong tay thì thành lời khuyên người ta phải nghe. Anh Khương hiểu rõ ranh giới ấy, và chọn cách tự làm dày mình mỗi ngày để đứng vững trước những câu hỏi khó.

Là một người truyền nghề trong lĩnh vực sức khỏe, tôi luôn nói với các chuyên viên của mình: chuyên gia thật là người dám nói điều khách cần nghe, kể cả khi khách chưa muốn nghe. Trong nghề kế toán, anh Khương đang làm đúng như vậy.

Một cộng sự cho bài toán giá thành

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Khương muốn xây một trợ lý AI đỡ cho mình phần kế toán dịch vụ và phần tính giá thành ở những công ty đang nhận làm. Năm tới anh muốn nhận thêm nhiều công ty dịch vụ và công ty sản xuất nữa. Một người đã giỏi thuế, đã quen tính giá thành, lại chủ động tìm thêm cánh tay để phục vụ được nhiều doanh nghiệp hơn mà vẫn giữ nguyên độ sát sao, cho thấy anh đang chuẩn bị rất bài bản cho chặng đường tiếp theo của mình.

Chữ tín của người cầm sổ

Nghề kế toán ít khi được ai nhìn thấy. Sổ sách đúng thì chẳng ai nhắc, chỉ khi sai mới thành chuyện. Anh Khương chọn làm cái nghề thầm lặng ấy theo cách khó nhất: đứng trong doanh nghiệp như người nhà, và dám lên tiếng khi con số đi lệch.

Chúc mừng anh Khương. Chúc anh năm tới có thêm nhiều doanh nghiệp tin giao sổ sách, và mỗi nhà máy anh nhận làm đều có một bảng giá thành đúng tới từng đồng.