Vườn bưởi không thuốc và những bộ hồ sơ đất của anh Nguyễn Doãn Tâm ở Kiều Phú, Hà Nội

Nghỉ hưu, nhiều người chọn nghỉ ngơi. Anh Nguyễn Doãn Tâm ở xã Kiều Phú, Hà Nội chọn trồng lại một khu vườn, và giữ cánh cửa nhà mình luôn mở cho những ai cần hỏi về đất. Một tay anh chăm cây, một tay anh vẫn giúp người. Đọc những gì anh kể, tôi thấy một người cán bộ về hưu mà chưa bao giờ thôi làm việc có ích.

Gần hai nghìn mét vuông nói không với thuốc

Trang trại của anh Tâm rộng gần 2.000 mét vuông. Anh đếm cây rất kỹ: 28 cây đu đủ, 45 cây bưởi Diễn, 5 cây bưởi da xanh, 10 cây bưởi hồng Hòa Bình. Và anh ghi thêm một dòng ngắn mà nặng: "không dùng thuốc bảo vệ thực vật."

Trồng bưởi mà không phun thuốc là chọn con đường chậm và nhiều công. Sâu bệnh phải canh bằng mắt, đất phải nuôi bằng tay, năng suất có năm chẳng bằng vườn bên cạnh. Người làm vậy là người đặt cái sạch lên trước cái nhiều. Mỗi quả bưởi Diễn từ vườn anh, vì thế, là một quả bưởi người ăn có thể yên tâm đưa cho con cháu.

Gần mười năm với đất đai và môi trường

Trước khi thành người làm vườn, anh Tâm có gần mười năm, từ 2010 tới 2019, làm công tác quản lý đất đai, môi trường. Đó là mảng việc mà mỗi tờ giấy đều gắn với mảnh đất, mái nhà, có khi cả tài sản cả đời của một gia đình. Làm lâu trong nghề ấy, người ta học được sự cẩn thận tới từng chữ, từng con dấu.

Điều đáng quý là nghỉ hưu rồi, cái nghề ấy vẫn ở lại với anh, và anh đem nó ra dùng cho người khác.

Cánh cửa nhà vẫn mở cho người cần hỏi

Người quen vẫn thường tìm tới nhờ anh Tâm xem hồ sơ đất trước khi đi nộp. Anh kể một chuyện gần đây: một cậu em tên Quyết mang tới bộ hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hỏi nộp ở đâu và đã đủ điều kiện chưa.

Anh xem qua, thấy hồ sơ đủ. Rồi anh chỉ đường tới tận nơi: nộp tại bộ phận một cửa UBND xã Kiều Phú cho gần, hoặc nếu có máy tính thì scan toàn bộ giấy tờ để nộp online.

Chuyện nhỏ, nhưng các bạn thử nghĩ: với một người dân, một bộ hồ sơ đất bị trả về là thêm mấy chuyến đi, mấy buổi nghỉ làm, mấy đêm lo. Một câu "hồ sơ đủ rồi, cứ nộp ở đây" từ người có nghề là cả một gánh được đặt xuống. Người ta tìm tới anh Tâm vì tin anh, và anh không để niềm tin ấy phải chờ.

Men vi sinh bản địa và niềm vui được chia sẻ

Ở mảng vườn, anh Tâm cũng thành người được hỏi. Có người bạn tìm tới hỏi cách làm IMO, tức vi sinh vật bản địa, để ủ đậu tương, ủ phân từ hoa quả và thức ăn thừa không dùng hết.

Câu hỏi ấy cho thấy vị trí của anh trong mắt bạn bè: người làm hữu cơ thật, có kinh nghiệm thật, để người khác dám hỏi. Và cách anh nghĩ về nó còn đáng quý hơn: anh muốn có thêm một công cụ để "chia sẻ lại kinh nghiệm cho người hỏi". Người làm vườn sạch, thường cũng muốn cả xóm làm vườn sạch.

Thêm một bộ não thứ hai cho người vẫn muốn cho đi

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Tâm muốn có một trợ lý AI làm "bộ não thứ hai", sẵn sàng hỗ trợ mỗi khi cần, để "giảm bớt sức lực, làm nhanh hơn và tăng hiệu quả công việc". Anh muốn trợ lý ấy giúp kiểm tra hồ sơ đất còn thiếu giấy tờ gì, xác định tính pháp lý của từng loại giấy, và giúp anh trả lời những người hỏi về vườn hữu cơ. Anh cũng nghĩ tới những người đi sau mình: người trồng vườn hữu cơ, và "người về hưu muốn khởi nghiệp nhẹ".

Một cán bộ đã nghỉ hưu ngồi vào học công nghệ mới, mà mục đích là giúp được nhiều người hơn, cho thấy anh Tâm vẫn đang sống rất trẻ, và anh đã tìm ra con đường để kinh nghiệm cả đời mình tiếp tục có ích.

Đất lành, người hiền

Anh Tâm dành cả một quãng đời làm việc với đất, rồi về hưu lại trở về với đất theo cách hiền nhất: trồng cây không thuốc, và giúp người khác giữ được giấy tờ mảnh đất của mình. Đất có lành thì cây mới sạch. Người có hiền thì người quen mới tìm tới.

Chúc mừng anh Tâm. Chúc vườn bưởi của anh mùa nào cũng sai quả, và chúc anh sớm có người trợ lý đủ giỏi để kinh nghiệm của anh tới được với nhiều người về hưu muốn bắt đầu một khu vườn như anh.