Tra luật nhanh nhất, đúng nhất và mười một năm giữ chuẩn nhà máy của anh Nguyễn Duy ở Vĩnh Long
Mỗi chiếc áo, mỗi đôi giày mang logo adidas, Puma, Uniqlo, The North Face hay Nike đi ra thế giới đều phải qua một cánh cửa ít ai thấy: cánh cửa tuân thủ. Nhà máy có an toàn cho người thợ không, nước thải có sạch không, hóa chất có đúng quy định không. Anh Nguyễn Duy ở Vĩnh Long đã đứng ở cánh cửa ấy mười một năm.
Người giữ chuẩn phía sau những nhãn hàng lớn
Anh Duy làm môi trường và phát triển bền vững tại các nhà máy dệt may, da giày gia công cho những nhãn hàng hàng đầu thế giới. Con đường của anh đi qua đủ các nấc: Compliance Staff, SEA Supervisor, rồi CSR Manager kiêm HR Manager, rồi HSE Manager.
Nhìn chuỗi chức danh ấy, các bạn thấy một người được tin giao dần những việc nặng hơn. Kiêm cùng lúc trách nhiệm xã hội và nhân sự nghĩa là vừa lo chuẩn cho nhà máy, vừa lo cho chính những người thợ trong nhà máy đó. Một nhà máy may có thể có hàng nghìn công nhân. Người làm HSE giỏi là người giữ cho từng ấy con người mỗi ngày đi làm an toàn, về nhà lành lặn. Việc ấy âm thầm, ít khi được ai nhắc tên, nhưng thiếu nó thì không đơn hàng lớn nào dám đặt vào nhà máy.
Sở trường hiếm: tìm đúng điều luật trong thời gian ngắn nhất
Hỏi anh Duy giỏi nhất ở điểm gì, anh trả lời rất gọn: "tra và chỉ ra đúng quy định pháp luật liên quan tới một vấn đề trong thời gian ngắn nhất với độ chính xác cao nhất."
Câu này có hai vế, và vế nào cũng khó. Luật lao động, môi trường, phòng cháy chữa cháy, hóa chất ở Việt Nam thay đổi liên tục, lại còn chồng thêm các bộ tiêu chuẩn của nhãn hàng và ISO. Nhanh mà sai thì nhà máy trả giá. Đúng mà chậm thì đoàn đánh giá đã tới cửa. Người vừa nhanh vừa đúng là người đã đọc luật như đọc bản đồ nhà mình, biết điều nào nằm ở đâu, sửa đổi lần nào, áp vào việc gì. Mười một năm ở nhà máy đã tôi luyện cho anh đúng cái sở trường mà nghề tuân thủ cần nhất.
Từ nhà máy lên nền tảng toàn cầu
Hiện anh Duy làm Sustainability Support Agent tại Worldly, công ty phát triển các công cụ online thống kê trách nhiệm xã hội và môi trường. Khách hàng của anh là các nhà máy may mặc, giày dép đang dùng bộ công cụ Higg FEM, Higg FSLM, Higg FDM để báo cáo thông số hoạt động cho nhãn hàng, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Người từng ngồi bên trong nhà máy, từng tự tay làm những báo cáo ấy, nay đứng phía bên kia để hướng dẫn các nhà máy khác làm cho đúng. Anh hiểu nỗi lúng túng của họ vì chính anh đã đi qua. Đó là lợi thế mà người chỉ học công cụ trên giấy không có.
Giấc mơ cho những nhà máy nhỏ miền Tây
Anh Duy đang ấp ủ một hướng đi riêng: dịch vụ tư vấn, đánh giá nội bộ, kiểm tra trước khi đoàn đánh giá tới nhà máy. Phạm vi anh vạch ra rất đầy đủ: an toàn lao động, môi trường, PCCC, hóa chất, social compliance, và các bộ ISO 14001, 9001, 45001, 50001.
Khách hàng anh chọn mới là chỗ đáng nói: "nhà máy quy mô nhỏ, ít kinh nghiệm tiếp đoàn đánh giá", ngành may mặc, giày, dệt nhuộm, ưu tiên miền Tây Nam Bộ. Nhà máy lớn có sẵn phòng tuân thủ, có tiền thuê tư vấn lớn. Nhà máy nhỏ ở miền Tây thì thường tự xoay xở, và một lần đánh giá trượt có thể làm mất đơn hàng nuôi cả trăm người thợ. Anh Duy chọn đứng về phía những người yếu thế hơn, ngay trên quê mình. Mang mười một năm kinh nghiệm từ những nhà máy gia công cho nhãn hàng thế giới về đỡ cho doanh nghiệp nhỏ quê nhà, đó là một cách trả nghĩa đất rất đẹp.
Chia sẻ luật cho người làm nghề
Cách anh muốn tìm khách cũng mang dáng một người truyền nghề: làm nội dung trên Facebook, TikTok, YouTube, chia sẻ case lỗi hay gặp, cập nhật luật mới, và "cách hiểu đúng luật và áp dụng vào thực tế." Anh cho đi hiểu biết trước, để khách tự tìm tới.
Kể với tôi trong những buổi học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Duy muốn trợ lý AI của mình theo dõi luật mới, ghi lại từng điểm thay đổi, đọc kết quả khảo sát sơ bộ để chỉ ra những điểm nhà máy chưa tuân thủ, rồi cùng anh lên kịch bản, dựng slide, làm video hoạt hình mô phỏng tình huống. Một chuyên gia tuân thủ tự trang bị cho mình trợ lý để sở trường tra luật nhanh và đúng được nhân lên nhiều lần, cho thấy anh Duy đã nhìn rất rõ con đường riêng của mình.
Vườn trái cây và hồ thủy sinh
Ngoài giờ làm, anh trồng cây ăn trái, nuôi cá bảy màu, chơi hồ thủy sinh. Ai từng chơi thủy sinh đều biết: một hồ đẹp là một hệ cân bằng nhỏ, nước, cây, cá, ánh sáng, chỉ cần lệch một thông số là cả hồ đổ bệnh. Người ngày làm phát triển bền vững cho nhà máy, tối về chăm một hệ sinh thái trong lòng kính, là người sống nhất quán với nghề của mình.
Chúc mừng anh Duy. Chúc những video đầu tiên của anh sớm tìm tới đúng các nhà máy nhỏ miền Tây đang cần một người hiểu luật, và chúc dịch vụ anh ấp ủ sớm thành một thương hiệu được giới tuân thủ tìm đến.
