Ba trăm ngôi nhà vừa đủ và nghề vẽ đúng của kiến trúc sư Nguyễn Hồng Anh ở Nghệ An

Có một mảnh đất ở Vinh méo tới mức nhìn sổ ai cũng ngại. Hàng xóm làm đè vạch, hành lang thì cấn mương. Nhiều người sẽ khuyên chủ nhà chấp nhận một căn nhà chật và tối. Anh Nguyễn Hồng Anh thì ngồi tính lại kết cấu: xoay cầu thang, chuyển vị trí, giảm khẩu độ. Ngôi nhà ấy bây giờ vẫn đẹp, và gia đình chủ nhà còn giới thiệu thêm mấy người nữa tìm đến anh.

Đó là cách anh làm nghề suốt khoảng mười lăm năm: mảnh đất nào, dù khó tới đâu, cũng đáng được một ngôi nhà tử tế.

Những năm vẽ tranh tường để giữ tay nghề

Anh học Đại học Kiến trúc Hà Nội, ra trường năm 2011, đúng lúc bong bóng bất động sản vỡ. Đi làm mà bị nợ lương, anh xoay đủ việc để sống: vẽ tranh tường, làm tiểu cảnh sân vườn, đắp phù điêu, dạy vẽ ký họa. Với nhiều người, đó là những năm phải bỏ nghề. Với anh, đó là những năm luyện tay. Khi trò chuyện với tôi, anh nhìn lại quãng ấy bằng một ý rất gọn: những năm khó khăn đó cho anh khả năng vẽ vào giấy đủ ý của mình.

Cái tay vẽ ấy bây giờ vẫn là công cụ đầu tiên của anh. Gặp một mảnh đất, anh phác tay, đánh ký hiệu, phân khu mặt bằng, rồi mới đưa lên máy.

Người con trưởng về quê dựng nghề

Anh là đích tôn. Ở quê còn bố mẹ, còn dòng họ, nên anh về Nghệ An. Những năm đầu anh làm cùng một người anh, rồi mỗi người một hướng, anh tự đi tìm con đường riêng. Phải bảy, tám năm sau, tới năm 2020, anh mới lập được Công ty Độ Nhà.

Có giai đoạn việc nhiều hơn sức. Anh kể lại không giấu: có lúc làm không kịp, tay vẽ chưa đủ, quy trình chưa chuẩn, công cụ chưa nắm hết. Anh chọn tập dần từng thứ một. Nếu gặp lại mình mười năm trước, anh sẽ dặn phải tập hết các công cụ, phải thực tế, gặp khách thì nhẹ nhàng hơn, đúng trọng tâm hơn.

Bây giờ anh thạo AutoCAD, 3ds Max, Lumion, đang luyện thêm SketchUp để chuyển sang Revit, và tự mày mò cả GPT, Gemini Flow, ComfyUI để làm hình, làm phim. Người từng tự nhận tay vẽ mình còn kém mà đi được tới đó là người học nghề bằng sự bền bỉ.

Vẽ đúng, không chỉ vẽ đẹp

Điều anh tự hào và muốn được nhớ tới gói trong một câu: "vẽ đúng, không chỉ vẽ đẹp". Theo anh, vẽ đẹp là vẽ theo một mẫu khách thích rồi render cho ra hình đẹp. Vẽ đúng thì phải tính từ phong thủy bát trạch, cung tuổi, đường đi trong nhà, công năng, nắng, gió, ánh sáng, địa lý, và tính cả túi tiền của chính gia đình ấy.

Hình khối anh dựng thì "mạnh vuông khoẻ", công năng thì đủ dùng. Anh dám làm điều nhiều người ngại: đề xuất chuyển cột, đổi dầm để lối đi đỡ vấp, hành lang thoáng hơn, thay vì giữ nguyên một lưới cột vuông vắn cho yên tâm. Từng có ca đất tám cạnh, ba mặt tiền, đất thực tế hụt so với sổ, hướng lại không hợp tuổi chủ nhà. Anh tự nghiên cứu thêm, chỉnh rồi căn lại cho tới khi được. Người kiến trúc sư dám đụng vào kết cấu vì người ở là người hiểu nghề tới gốc.

Ngôi nhà cho những gia đình ít tiền

Khách của anh phần lớn là gia đình ít tiền, đất nhỏ vì đô thị hóa, một căn điển hình chừng 230 mét vuông sàn cộng cả các tầng. Có hai nhóm anh gặp nhiều nhất. Một là những người trẻ ngoài ba mươi, vừa được bố mẹ cho làm nhà mà chưa biết bắt đầu nghĩ từ đâu. Hai là những cụ già có con đi làm xa gửi tiền về, nhà không có ai đáng tin để lo việc xây. Họ cùng sợ ba điều: tiền không đủ, nhà không đẹp, người trong nhà không quen được với nhà mới.

Với những gia đình ấy, anh giữ một quan điểm: "nhà là nơi để về". Nhà không cần quá to, chỉ cần đủ: đủ ấm êm, ngủ ngon, ăn ngon, có gió, có ánh sáng, không khí trong lành, và còn để dành được tiền. Một kiến trúc sư đứng về phía túi tiền của người ít tiền là người làm nghề vì người ở trước khi vì công trình.

Nhận vừa sức để giữ trọn khách

Khách tìm đến anh chủ yếu qua khách cũ giới thiệu, thêm một phần qua Facebook và chủ thầu. Khách đến nhiều, anh nói "một tháng có khi nhiều lắm", nhưng anh biết sức mình và chỉ dám nhận hai công trình vừa sức. Mỗi năm khoảng hai mươi công trình, mười lăm năm cộng lại chừng ba trăm ngôi nhà.

Lý do anh nhận ít nằm trong câu này: "mình thì không thả khách hàng ôm nhiều nên mệt". Khách khen anh tận tụy, gọi là có mặt, cần thì ra tận hiện trường để chỉnh sửa và tư vấn. Họ cũng nói không gian anh làm có chất riêng, dùng tối đa diện tích, đưa nắng gió vào nhà khéo. Điều anh vui nhất là khách ở rồi vẫn quý, đi qua về lại vẫn ghé, rồi giới thiệu thêm người. Ba trăm ngôi nhà mà khách mới phần lớn tới từ khách cũ, đó là thứ uy tín không mua được bằng quảng cáo.

Cũng có những đồng tiền anh biết là kiếm được mà nhất định không làm: làm thầy phong thủy, làm quảng cáo cho người khác, làm điều hại người.

Ý tưởng là của người kiến trúc sư

Việc ngốn của anh nhiều nhất mỗi tuần là triển khai hồ sơ thi công, cộng thêm những đêm thức làm phim AI vì đam mê. Anh đang dựng một trợ lý AI để đỡ phần đó: hiểu cách anh phân tích mặt bằng, triển khai hồ sơ theo bộ mẫu của công ty, dựng hình 3D, lập khái toán, làm phim theo kịch bản anh viết. Ranh giới anh đặt rất rõ: "kịch bản của tôi", phần ý tưởng là của người, phần thể hiện mới giao cho máy, và làm xong máy phải hỏi lại anh đã đúng chưa để anh duyệt. Người giữ chặt phần hồn của nghề trong tay mình như anh Hồng Anh thì công cụ nào tới cũng chỉ làm anh mạnh thêm.

Độ giá trị, dựng ước mơ

Anh không đặt mục tiêu nhận thật nhiều nhà. Anh làm nghề tự chọn, khách tự đến, vạn sự tùy duyên, tùy tâm, tùy tài. Điều anh mong nhất là bớt được những đêm thức trắng. Sứ mệnh anh viết cho mình gói trong sáu chữ: "độ giá trị - dựng ước mơ".

Chúc mừng anh Hồng Anh. Chúc mỗi ngôi nhà nhỏ anh vẽ ở Nghệ An tiếp tục đủ nắng, đủ gió, đủ ấm cho người ở, và chúc anh có thêm nhiều đêm ngủ ngon sau mỗi bộ hồ sơ.