Cuộc gọi lúc tám rưỡi tối và nghề chăm giấc ngủ cho người Hà Nội của anh Nguyễn Quang Thạch

Tám rưỡi tối một ngày đầu tháng Mười, điện thoại anh Nguyễn Quang Thạch đổ chuông. Một cô khách quen ở cách nhà anh chừng hai cây số nhờ anh vào xem giúp cái giường, để biết phải mua đệm cỡ bao nhiêu, vì nhà cô không có thước.

Ban đầu anh định hướng dẫn cô nhờ người khác đo. Rồi anh nghĩ cô đã tin mình, lại chưa biết chọn loại đệm nào, nên dắt xe máy đi. Đến nơi anh mới hiểu cô chú gọi vì lâu rồi chưa gặp anh. Chú còn nói, đại ý: "gọi thằng Thạch nó vào đây, lâu rồi chưa gặp nó". Buổi mua đệm thành buổi hàn huyên. Anh ngồi trò chuyện, xem chiếc giường, tư vấn sản phẩm rồi để cô chú tự chọn.

Chia sẻ với tôi chuyện ấy, anh Thạch chốt lại bằng một câu: "Sự tin tưởng đôi khi còn giá trị lớn hơn một đơn hàng." Một người bán hàng được khách gọi tới nhà lúc tối muộn chỉ vì nhớ, ba mươi năm làm nghề của anh nằm gọn trong chi tiết ấy.

Trường đời trên những chuyến xe tải

Anh Thạch không học chuyên ngành chính quy nào về kinh doanh, cũng không có chứng chỉ gì. Những gì anh biết đến từ những năm có xe tải chạy hàng đi các tỉnh, từ thời làm marketing cho các hãng lương thực, mì tôm, nước mắm, và từ chính khách hàng, nhà sản xuất, các hãng anh phân phối. Ba mươi năm bán chăn ga gối đệm cũng là ba mươi năm cầm lái. Đến giờ anh vẫn tự lái xe tải của nhà để phục vụ việc buôn bán.

Chuyên môn anh tự nhận sâu nhất là hiểu người: nói chuyện một lúc là nắm được khách cần gì. Anh chịu khó tìm hiểu cấu tạo, ưu nhược điểm và đối tượng hợp với từng sản phẩm để tư vấn cho đúng. Những thứ ấy không trường lớp nào dạy đủ, phải đi qua hàng nghìn cuộc trò chuyện với khách mới có.

Cú ngã năm 2009 và con đường trở về với nghề

Năm 2009, anh vấp một cú ngã lớn khi đầu tư sang lĩnh vực khoáng sản, một lĩnh vực anh chưa đủ hiểu biết và kinh nghiệm. Trước đó anh đã bán chăn ga gối đệm, nhưng mới ở mức bán thông thường, chưa định gắn bó lâu dài.

Sau biến cố, anh về với gia đình và nghĩ nghiêm túc chuyện làm lại. Anh chọn quay về với nghề cũ, lần này dồn toàn bộ tâm sức vào đó: từng bước gây dựng khách hàng, mở rộng công việc, xây quan hệ với các hãng sản xuất. Chính nghề này giúp anh ổn định cuộc sống, và anh mất năm sáu năm mới gỡ xong những gánh nặng cũ.

Bài học anh rút ra, ai làm kinh doanh cũng nên chép lại: "Không nên đầu tư vào một lĩnh vực mà mình không hiểu rõ. Muốn đi đường dài thì phải dựa trên kinh nghiệm, sự hiểu biết, sự kiên trì và uy tín của mình." Năm sáu năm gỡ từng khoản mà không bỏ nghề, không bỏ chữ tín, đó là bản lĩnh của một người đàn ông có trách nhiệm với gia đình mình.

Tư vấn như chọn đồ cho người nhà

Chăn ga gối đệm là thứ dùng nhiều năm, gắn với giấc ngủ của cả nhà. Vì thế anh Thạch không tư vấn theo hướng món nào giá cao hơn hay lãi nhiều hơn. Anh hỏi khách mua cho ai, người dùng ở độ tuổi nào, nhu cầu sử dụng ra sao, điều kiện kinh tế thế nào, phòng ngủ rộng hẹp ra sao, rồi mới chọn sản phẩm.

Anh thấy một số người trong nghề quá chú trọng bán ngay trước mắt, chạy theo giá rẻ, hoặc chỉ nói ưu điểm mà chưa tìm hiểu khách thật sự cần gì. Anh chọn đường khác: "Tôi cố gắng không chạy theo cuộc đua giảm giá, mà tạo khác biệt bằng chất lượng sản phẩm, kiến thức, khả năng tư vấn và dịch vụ trước, sau bán."

Là một người truyền nghề trong lĩnh vực sức khỏe, tôi biết giấc ngủ là cái nền của sức khỏe. Một người chịu hỏi thêm vài câu để chọn đúng tấm đệm cho từng gia đình, theo cách của anh Thạch, đang làm một phần việc của người chăm sóc sức khỏe cho cả nhà người ta.

Chỗ dựa của hai mươi hai đại lý

Anh điều hành hai mảng. Bán lẻ có hai, ba người, con gái anh lo chính phần tư vấn khách. Bán buôn anh phụ trách hai mươi hai đại lý ở Hà Nội, có người giao hàng và lái xe riêng. Mô hình không lớn, nhưng mỗi người một việc rõ ràng.

Điều anh tự hào nhất là đã đứng vững, gắn bó lâu dài với nghề và giữ được chữ tín với khách hàng, đối tác. Các đại lý hay nói với anh: "Anh ơi, anh phải đấu tranh cái này cho chúng em", và anh sẵn sàng đứng ra làm việc với nhà máy, trên tinh thần hợp tình hợp lý. Ngoài công việc, anh với các đại lý còn thăm hỏi nhau, đi sinh nhật nhau, cùng ngồi lại tháo gỡ những vướng mắc trong nghề.

Ở mảng bán lẻ, có những khách quen chẳng cần ra cửa hàng, chỉ gọi điện nhờ anh chọn giúp rồi chở lên tận nơi. Được khách giao cả quyền chọn hộ là mức tin cao nhất một người bán hàng có thể nhận.

Anh tự tóm cách sống của mình rất gọn. Làm nghề thì đặt chữ tín lên hàng đầu, có lúc chịu thiệt một chút để giữ niềm tin của khách. Làm người thì "chân thật, giản dị, không luồn lách, không gian dối".

Đưa ba mươi năm kinh nghiệm lên mạng

Việc tốn sức anh nhất bây giờ là tự dựng hệ thống bán hàng online: tự viết nội dung, làm hình ảnh, quay và sửa video, dựng website, thử chạy quảng cáo, phần lớn vừa mày mò vừa thử. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI việc lên kế hoạch marketing, viết bài Facebook và Zalo, kịch bản video, theo dõi giá và khuyến mãi của đối thủ ở Hà Nội, chăm sóc khách cũ và nhắc lịch gọi lại, để tìm thêm khách mới cho cửa hàng Hanvico Yến Thạch. Nguyên tắc anh dặn trước cho trợ lý cũng là nguyên tắc ba mươi năm của anh: "bán đúng sản phẩm cho đúng khách hàng, không chỉ lo bán được nhiều". Một người cầm lái xe tải ba mươi năm giờ ngồi mày mò sửa video, dựng website, đó là sự chịu khó của người không cho mình đứng yên, và anh đã nhìn thấy con đường để kinh nghiệm cả đời mình đi xa hơn cánh cửa cửa hàng.

Nơi bán hàng thật, tư vấn thật

Anh muốn Hanvico Yến Thạch được biết đến là "nơi bán hàng thật, tư vấn thật". Với những ai từng được anh chạy xe máy tới tận nhà lúc tám rưỡi tối để xem giúp một chiếc giường, hình ảnh ấy đã có từ lâu. Việc còn lại chỉ là để nhiều người Hà Nội hơn biết tới.

Chúc mừng anh Thạch. Chúc ba tháng tới, những vị khách đầu tiên tìm tới anh từ Facebook, Zalo và website, và chúc họ cũng sớm thành khách quen, gọi anh tới nhà như cô chú hôm ấy.