Người thầy là bố và hai mươi mốt năm nghề xây dựng của anh Nguyễn Thanh Bình ở Thái Nguyên
Trong nghề xây dựng, người thầy đầu tiên của anh Nguyễn Thanh Bình là bố anh. Từ người cha ấy, rồi từ trường lớp và từ chính những năm đi làm, anh rèn được nghề thiết kế. Hai mươi mốt năm sau, câu anh mang theo khi làm nghề và làm người vẫn ngắn gọn như một lời cha dặn con: "Hãy tin vào chính mình và hãy chịu khó học hỏi".
Anh Bình sống ở phường Quan Triều, Thái Nguyên, học Đại học Giao thông Vận tải ngành xây dựng giao thông. Tính tới năm 2025, anh đã làm thiết kế, định giá, giám sát được hai mươi mốt năm, có đủ chứng chỉ hành nghề cho từng mảng.
Những năm ở Viện Quy hoạch
Phần lớn quãng đường ấy anh làm tư vấn thiết kế xây dựng và kiến trúc tại Viện Quy hoạch xây dựng Thái Nguyên. Ca khó nhất anh nhớ là một dự án khu dân cư có nhiều hạng mục khó, nặng nhất là phần kiểm toán ổn định tường chắn đất và thuyết minh tính toán. Không có lời giải nào bày sẵn. Anh tự lên mạng tìm tài liệu, hỏi các đồng nghiệp, cứ thế cho tới khi làm được.
Công trình anh tự hào nhất là Khu đô thị xóm Duyên ở huyện Đại Từ cũ, năm 2021. Anh là chủ nhiệm thiết kế, quy mô hai mươi héc ta, khó nhất là địa hình. Công trình xong đẹp và đúng tiến độ. Anh kể lại kết quả bằng một câu giản dị: "chủ đầu tư và lãnh đạo cơ quan rất mừng".
Hai mươi héc ta địa hình khó thành một khu đô thị đúng hạn, trên đó là nhà cửa, đường sá của bao gia đình. Người chủ nhiệm thiết kế ít khi được nhắc tên, nhưng nét vẽ của anh nằm lại rất lâu trên đất Thái Nguyên.
Đứng dậy khi Viện hết việc
Bước ngoặt lớn nhất trong nghề của anh đến khi Viện hết việc. Chia sẻ với tôi, anh nhắc lại những ngày ấy không giấu giếm: ngồi không, không có việc thì không có lương, và "điều lo nhất là không kiếm được tiền cho gia đình".
Anh không ngồi chờ. Anh tự đi tìm các mối việc bên ngoài, vẫn là thiết kế quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật, để lo cho nhà. Rồi anh quyết định chuyển công tác, về UBND phường Quan Triều từ tháng 7/2025, đúng lúc phường mới thành lập. Từ người làm hồ sơ, anh thành người thẩm định hồ sơ.
Một người đã ngoài hai mươi năm trong nghề phải chọn lại con đường vì gia đình, rồi bước sang phía bên kia của chính nghề mình mà không chùn chân. Đó là bản lĩnh của người biết mình đứng vì ai.
Người đi qua cả hai phía của một bộ hồ sơ
Hôm nay anh là chuyên viên phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường của phường. Phòng có mười hai người, chia nhau các mảng đất đai, quy hoạch xây dựng, môi trường, cấp phép và xử lý vi phạm xây dựng. Mảng của anh là thẩm định dự án đầu tư xây dựng, thẩm định quy hoạch, làm kế hoạch phát triển đô thị, báo cáo chuyên ngành và thẩm định tài sản bồi thường. Người tìm tới anh là chủ đầu tư, doanh nghiệp, và cả lãnh đạo phường khi giao việc. Điều họ sợ nhất là chậm tiến độ.
Anh tự nhận chuyên môn sâu nhất của mình là thiết kế và thẩm định hồ sơ thiết kế, còn mảng bồi thường thì anh nói thẳng là chưa rành bằng. Cái thẳng thắn ấy là nền của sự đáng tin.
Vì đã ngồi ở cả bên lập lẫn bên thẩm định, anh nhìn ra những lỗi người trong nghề hay mắc. Lỗi phổ biến nhất, theo anh, là "áp dụng sai tiêu chuẩn hoặc không đọc tiêu chuẩn nên sẽ bị sai trong kết quả". Anh kể hai trường hợp hay gặp: thiết kế đường giao thông đô thị mà người lập lại dùng tiêu chuẩn đường giao thông nông thôn, và lập dự toán mà áp sai mã hiệu công việc.
Phải là người nhiều năm tự tay lập hồ sơ mới nhìn ra được những cái sai nằm khuất như thế.
Giải thích từng bước, kèm một nét vẽ
Trong phòng, anh là người đồng nghiệp hay tìm đến nhất mỗi khi cần kiểm tra hồ sơ, thuyết minh, hay gặp chỗ đọc mãi không hiểu. Cách anh giải thích cũng rất riêng: đi từng bước một, kèm theo hình vẽ minh họa.
Một đồng nghiệp hiểu đúng hôm nay là một bộ hồ sơ đúng ngày mai, và anh góp vào điều ấy bằng sự kiên nhẫn của mình. Lúc rảnh ở nhà, anh vẫn mở các lisp thiết kế và kiến thức bổ trợ ra xem, chịu khó học đúng như câu mình hay nói.
Sáu mươi giờ mỗi tuần và một mong muốn
Hai việc ngốn nhiều giờ nhất của anh là soạn thảo văn bản và vẽ AutoCAD, cộng lại khoảng sáu mươi giờ mỗi tuần. Anh có dùng lisp và phần mềm thiết kế nhưng tự nhận chưa thông thạo, còn văn bản thì vẫn gõ tay trên bản cũ rồi sửa lại. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI hai việc ấy trước, vẽ theo ý tưởng anh đưa ra và soạn công văn, tờ trình, quyết định đúng thể thức để anh chỉ việc sửa và trình ký; rồi cùng anh soát hồ sơ thẩm định, đọc nhanh bản vẽ và dự toán để bắt những chỗ áp sai tiêu chuẩn, sai mã hiệu, tính đơn giá bồi thường, lập và kiểm tra dự toán. Đích anh đặt là kéo sáu mươi giờ mỗi tuần xuống còn khoảng hai mươi giờ. Một người đã có hai mươi mốt năm nghề vẫn chủ động mở cửa cho công nghệ vào bàn làm việc, đó là nỗ lực đáng quý, và anh đã tìm ra con đường để dành sức cho phần việc cần con mắt người làm nghề nhất.
Để nhiều người cần mình hơn
Với những người trẻ mới vào nghề, anh muốn để lại một lời: "hãy cố gắng hoàn thiện mình, áp dụng tốt công nghệ vào trong cuộc sống và công việc từ đó sẽ giúp mình phát triển và sẽ có nhiều người cần mình hơn". Nếu gặp lại chính mình mười năm trước, anh cũng sẽ dặn đúng điều ấy: tìm cách hoàn thiện mình hơn, cả kỹ năng sống lẫn kiến thức làm việc.
Từ người con học nghề bên bố, tới người chủ nhiệm thiết kế một khu đô thị, tới người cán bộ phường giải thích từng nét vẽ cho đồng nghiệp, anh Bình đi một con đường không ồn ào nhưng chắc chắn.
Chúc mừng anh Bình. Chúc ba tháng tới, những giờ gõ văn bản và những giờ ngồi AutoCAD vơi đi hẳn, và chúc anh luôn là người mà đồng nghiệp, chủ đầu tư ở Quan Triều tìm đến đầu tiên mỗi khi cần một câu trả lời chắc chắn.