Chuyến đổi hàng ở shop Tiến Phát và nghề nâng người từ cấp thấp lên của anh Nguyễn Thành Sỹ ở TP. Hồ Chí Minh

Năm 2021, một shop mẹ và bé ở TP. Hồ Chí Minh đang ôm một lô hàng tồn kho từ trước để lại, chưa ai đứng ra đổi. Lần đầu anh Nguyễn Thành Sỹ ghé shop Tiến Phát là để gỡ đúng chuyện ấy. Anh trực tiếp đến gặp chủ shop và xử lý đổi date cho shop.

Từ hôm đó tới nay, shop phát triển rất tốt. Về hợp tác truyền thông và trưng bày với công ty, Tiến Phát đứng số một khu vực TP. Hồ Chí Minh. Gần đây anh lại ghé, lần này để hỏi thăm và chúc mừng shop vì làm tốt chương trình On-Top GrowPlus tặng gấu.

Khi trao đổi với tôi về nghề, anh Sỹ nhắc Tiến Phát như vị khách anh nhớ nhất. Một lần đứng ra gỡ khó đúng lúc, đổi lại năm năm đi cùng nhau. Chuyện nghề phân phối của anh bắt đầu từ những việc như thế.

Hôm nay anh là Giám đốc kinh doanh vùng khu vực Miền Đông và TP. Hồ Chí Minh của Hùng Cường Group, nhà phân phối độc quyền của Nutricare và Nunest. Hai mươi mốt năm trong nghề phân phối: mười một năm ở P&G, mười năm ở ngành Mẹ và bé, về Hùng Cường từ năm 2015. Dưới tay anh là gần năm trăm con người.

Học quản trị con người từ những người anh đi trước

Anh Sỹ không học qua khóa quản trị nào. Trường của anh là mười một năm ở P&G, bên cạnh những người sếp anh vẫn nhớ tên. Các anh ấy dạy anh cách quản trị nhân sự, lập kế hoạch, tuyển dụng, đào tạo, quản lý con người và xử lý những tình huống khó.

Có người học nghề xong thì giữ cho riêng mình. Anh Sỹ nhận nghề từ người đi trước rồi đem truyền tiếp cho lớp sau. Đến nay anh đã đào tạo, kèm cặp hơn một trăm người. Anh em trong ngành hay tìm đến nhờ anh làm báo cáo, số liệu, tuyển nhân sự, tìm nhà phân phối. Được người cùng nghề tìm đến nhờ, đó là thứ bằng cấp không trường nào cấp được.

Hơn một trăm người được anh dìu lên

Điều anh tự hào nhất là đào tạo và phát triển nhân viên từ cấp thấp lên, giúp họ tốt hơn chính họ ngày trước. Rất nhiều người qua tay anh đã phát triển hơn trước.

Bộ máy anh đang dẫn nhiều tầng: các quản lý vùng, quản lý khu vực, giám sát bán hàng, hơn một trăm nhân viên bán hàng đi thị trường mỗi ngày, cùng hơn ba trăm bạn PG và các vị trí kích hoạt tại điểm bán. Mỗi tầng là một bậc thang. Người đứng đầu một bộ máy như thế có thể chỉ nhìn con số, nhưng anh Sỹ chọn nhìn vào những người đang đứng ở bậc thấp nhất và tìm cách đưa họ lên.

Một người quản lý được đo bằng doanh số. Một người thầy trong nghề thì được đo bằng số người đi lên dưới tay mình. Anh Sỹ đang làm cả hai việc.

Đứng cùng đại lý qua mùa thay đổi

Từ tháng 4/2025, việc quản lý thuế với hộ kinh doanh siết lại, khu vực TP. Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng nặng hơn các nơi khác, nhiều đại lý ngưng nhập hàng. Anh và đội không né. Họ đi tới từng khách để giải thích, hướng dẫn, và anh nói thẳng rằng phải "chấp nhận chính sách của nhà nước và cân đối giá mua, giá bán, chi phí và thuế để bán hàng".

Nói câu ấy với khách vào lúc khách đang khó không dễ chút nào. Nhưng người bán hàng đứng về phía lâu dài của khách thì phải giúp khách làm ăn đàng hoàng, bền vững, chứ không chỉ lo đơn hàng tháng này.

Anh hiểu nỗi lo của các chủ shop. Ở thành phố lớn, chủ shop phần đông là các cô lớn tuổi; ở vùng ven, chủ shop trẻ hơn và đang mở chuỗi bán lẻ. Cả hai đều đang chịu cảnh người mua ít tới shop, chuyển sang mua online vì giá cạnh tranh hơn. Đứng giữa những người bán hàng truyền thống ấy, anh chọn một quan điểm ngược với số đông trong ngành: không chạy theo ép doanh số cao, mà chăm sóc, đầu tư, làm khách hài lòng, khi đó khách sẽ tự mua nhiều hơn.

Đi từ số liệu thật

Sai lầm anh hay gặp trong nghề phân phối là không có nền nhân sự, không đủ số khách để phát triển, và doanh số bán không đúng địa bàn. Những con số đẹp mà không đúng địa bàn thì sớm muộn cũng tụt. Anh rút ra cách làm của riêng mình: "Chúng ta phải đi từ số liệu thật: số shop, số nhân sự, số hợp đồng, các trưng bày, doanh số mua hàng tháng, lượng người tiêu dùng, để phân chia và rà soát số liệu thực tế và hệ thống chính xác hơn, tránh rủi ro."

Khu vực của anh có gần năm nghìn shop trong danh sách cần phủ, hơn một nửa trong số đó mua hàng đều đặn mấy tháng gần đây. Hằng ngày, hằng tuần, các bạn nhân viên bán hàng và giám sát ghé thăm, chăm sóc, bán hàng trực tiếp cho từng shop. Khách của anh là khách lâu năm, có thật trên thị trường. Một người quản lý nhìn được tới từng điểm bán thật như vậy thì con số trên bàn họp mới có hồn.

Trợ lý cho những buổi họp cùng đội

Việc tốn sức anh nhất bây giờ là "xử lý một đống data từ nhiều nguồn, file rời rạc": mỗi tháng mất ba bốn ngày để tập hợp số liệu cho các buổi họp hay để phát cảnh báo sớm cho một khu vực. Anh đang giao cho trợ lý AI nhận hai file Excel về KPI và doanh số gửi lên nhóm mỗi ngày, làm báo cáo ngày nhìn trực quan, chỉ rõ điểm cần chú ý và điểm tốt để gửi vào nhóm từng khu vực, gom thành báo cáo tuần theo từng hạng mục doanh số, KPI, trưng bày, hợp đồng, shop chưa mua hàng, rồi báo cáo tháng để anh trình bày với ban giám đốc; kèm đó là theo dõi KPI và thưởng từng cấp, chỉ ra chỗ yếu để cảnh báo sớm. Người cả đời làm việc với số liệu nay tự dựng trợ lý để số liệu tìm tới mình trước giờ họp, đó là nỗ lực của một người quản lý muốn trả thời gian về cho đội, và anh đã tìm được con đường để mình đứng gần con người hơn, ít phải ngồi với những tệp rời rạc.

Người dựng người trong nghề phân phối

Câu anh giữ trong nghề và trong đời rất mộc: "Sống nên có chữ tín và đối xử tử tế với mọi người, không giúp thì cũng đừng hại ai." Với anh Sỹ, vế "giúp" đã thành nghề: giúp một shop gỡ lô hàng tồn, giúp đại lý qua mùa khó, giúp hơn một trăm người đi lên từ cấp thấp.

Chúc mừng anh Sỹ. Chúc ba tháng tới, những bản báo cáo ngày tới nhóm từng khu vực gọn và rõ như anh mong, và chúc trong đội gần năm trăm người của anh sẽ có thêm nhiều bạn trẻ đi lên, như hơn một trăm người anh đã dìu trước đó.