Cái rập đóng túi và kênh nhạc Chí Phèo của anh Nguyễn Thế Liền ở Thành phố Hồ Chí Minh

Trên chuyền may, đóng túi bằng tay thì chậm. Anh Nguyễn Thế Liền tự làm ra một cái rập để đóng túi. Trước đó, chuyền làm được khoảng năm mươi sản phẩm một giờ. Có cái rập của anh, con số lên một trăm năm mươi, gấp ba lần.

Anh kể lại chuyện ấy bằng giọng rất mộc: "Khi đóng túi bằng tay sẽ lâu hơn, anh làm ra rập đóng túi nên tiến độ nhanh hơn rất nhiều." Không bằng cấp, không chứng chỉ, chỉ có đôi tay và hơn hai mươi năm đứng cạnh chuyền may.

Rời quê Đồng Tháp lên Sài Gòn

Năm 1998, anh Liền rời quê Đồng Tháp lên Sài Gòn lập nghiệp khi còn rất trẻ. Lên được một thời gian thì hết tiền, khó khăn đủ đường, anh đã tính bỏ về quê. Đó là bước ngoặt lớn nhất đời anh, vì nếu hôm ấy anh về thì đã không có hơn hai mươi năm làm nghề may.

Anh trụ lại được nhờ gặp những người bạn tốt. Họ giới thiệu việc làm, lại đưa tay giúp anh qua giai đoạn đầu. Có lẽ vì thế mà điều anh mong người khác nhìn vào mình là thấy một người "sống có tình có nghĩa, biết nhân nghĩa, biết thương gia đình".

Người từng được bạn bè dang tay đỡ lúc ngặt nghèo nhất thường sống trọn tình với người khác về sau. Anh Liền là người như thế.

Hơn hai mươi năm làm rập

Hôm nay anh sống ở xã Xuân Thới Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh, làm kỹ thuật ở một công ty may khoảng một nghìn công nhân, riêng các chuyền may khoảng bảy trăm người. Việc của anh là triển khai mẫu, làm rập cải tiến và hướng dẫn công nhân. Số công nhân anh từng hướng dẫn qua hơn hai mươi năm nhiều tới mức anh không nhớ hết.

Chuyên môn sâu nhất của anh là triển khai mẫu và làm rập cải tiến. Anh không học trường lớp nào cho nghề này, tất cả tích lũy qua từng mã hàng, từng chuyền may, ngày này qua tháng khác. Anh nói: "Kinh nghiệm mấy chục năm, mà không có trường lớp nào dạy được đâu." Ngoài rập, các chuyên gia nước ngoài ở công ty còn hay nhờ anh thiết kế những mẫu đầm váy kiểu mới.

Một cái rập tốt nhân năng suất của cả chuyền lên gấp ba. Người làm ra nó ít khi được nhắc tên, nhưng mỗi chiếc áo đi ra từ chuyền ấy đều mang một phần tay nghề của anh.

Hai mươi năm giữ trọn lòng tin của sếp

Điều anh tự hào nhất là sự tin tưởng của cấp trên: "làm hơn 20 năm sếp người nước ngoài chưa la lần nào vì làm được việc, và họ rất quý mình".

Người anh nhớ nhất trong nghề là chị Miss Ly, sếp của anh, một chuyên gia người nước ngoài. Suốt hơn hai mươi năm, chị luôn chỉ dạy anh trong công việc và dạy anh học hỏi về mọi mặt. Có một câu chị nói mà anh nhớ mãi và luôn làm theo: "dẫu là mình là quản lý nhưng ý kiến công nhân làm tốt và nhanh hơn mình vẫn phải học hỏi". Học nữa, học mãi, đó là bài học lớn nhất anh nhận được.

Hai mươi năm được người sếp nước ngoài tin và quý, mà vẫn khiêm tốn học từ người công nhân đứng chuyền. Chất của một người thợ cả nằm ở đó.

Kênh nhạc Chí Phèo

Ngoài giờ ở công ty, anh tự làm một mình ở nhà kênh nhạc Chí Phèo trên Facebook và YouTube, đăng nhạc chữ tình tâm trạng. Bạn bè gọi thân anh bằng chính cái tên ấy. Kênh mới làm được khoảng một tháng. Trong tháng đầu, anh đăng khoảng sáu mươi video, kênh có khoảng mười ba nghìn người theo dõi, video nhiều lượt xem nhất được hơn sáu trăm nghìn lượt. Người xem phần đông từ ba mươi lăm tuổi trở lên, cả nam lẫn nữ, hay vào khen nhạc hay.

Mới bắt đầu thì cái gì anh cũng phải học: Suno để làm nhạc, CapCut để dựng video, ChatGPT để viết lời. Anh mang đúng câu "học nữa học mãi" của chị Miss Ly vào việc làm kênh. Anh làm kênh vì muốn có thêm thu nhập, và xa hơn là kiếm tiền chân chính để giúp những người còn khó khăn hơn mình. Việc phi pháp thì anh không làm. Anh chỉ tiếc mình đã không làm mạng xã hội sớm hơn.

Một tháng, sáu mươi video, làm sau giờ tan ca. Người đàn ông ấy dồn gần hết thời gian rảnh của mình cho một đam mê mới, với đúng sự bền bỉ của người đứng chuyền hai mươi năm.

Một cái rập cho việc làm nhạc

Việc tốn sức nhất mỗi tuần của anh bây giờ là làm MV nhạc, mỗi bài mất khoảng nửa ngày: làm nhạc trên Suno, làm ảnh, viết tiêu đề, dựng trên CapCut rồi đăng. Qua những dòng anh viết cho tôi, tôi biết anh đang muốn giao cho trợ lý AI ra lệnh cho các ứng dụng ấy để làm trọn bộ file nhạc, ảnh, tiêu đề và đăng lên, rồi xếp lịch để video lên đều đặn kể cả lúc anh ở công ty, và đọc, trả lời bình luận của người xem. Chính anh ví điều mình cần là một cái rập cho việc làm MV, giống cái rập đóng túi ở chuyền may, để một việc đang mất nửa ngày được làm nhanh hơn nhiều lần. Người thợ rập mang tư duy cải tiến của chuyền may sang một nghề hoàn toàn mới, đó là nỗ lực rất đáng nể, và anh đã tìm ra con đường của mình.

Lối đi sáng suốt

Ngoài công việc, anh theo Phật pháp. Anh nói: "Phật pháp đã giúp anh có lối đi sáng suốt hơn." Lúc rảnh, việc anh thích làm dù không ai trả tiền là đi chùa làm công quả. Từ cậu thanh niên Đồng Tháp suýt bỏ về quê, tới người thợ cả của một xưởng may bảy trăm người đứng chuyền, rồi người làm nhạc cho hàng chục nghìn người nghe, anh Liền đi con đường của mình bằng sự chăm chỉ và một tấm lòng trọn nghĩa.

Khi được hỏi có đặt mục tiêu triệu lượt xem không, anh trả lời ngay: "Có chứ, triệu view là mục tiêu."

Chúc mừng anh Liền. Chúc kênh Chí Phèo sớm có video đầu tiên chạm mốc một triệu lượt xem, và chúc những đồng tiền chân chính từ kênh nhạc sớm giúp được những người khó khăn hơn như anh hằng mong.