"Chuyên gia HỊCH" ở Quỳnh Lưu: hai mươi lăm năm đứng lớp Văn và siêu thị Newmart của chị Anh Thơ ở Nghệ An

Hịch, cáo, văn tế, chiếu. Học trò bây giờ gặp những thể văn ấy trong sách giáo khoa, như gặp một thứ của ngày xưa. Vậy mà ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, có một cô giáo Văn vẫn viết chúng đều đặn suốt chín, mười năm nay trên trang Facebook cá nhân "Tho Rom", với 3.7K người theo dõi. Cộng đồng gọi vui chị là "chuyên gia HỊCH". Chị là Nguyễn Thị Anh Thơ.

Hai mươi lăm năm đứng lớp Văn

Chị Thơ dạy Ngữ văn tại Trường THCS Quỳnh Lâm đã 25 năm. Cùng lúc chị dạy GDCD và làm Tổng phụ trách Đội. Năm học 2026-2027, chị được phân công dạy thêm môn Mĩ thuật lớp 8.

Ai từng làm Tổng phụ trách Đội đều biết đó là việc không có giờ tan: phong trào, thi đua, sinh hoạt, lễ hội của cả trường. Cộng thêm hai môn đứng lớp, nay là môn thứ ba, và đội tuyển học sinh giỏi Văn chị bồi dưỡng. Việc tốn thời gian nhất mỗi tuần của chị, theo lời chị kể, là soạn Kế hoạch giáo dục Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, bồi dưỡng đội tuyển và sửa bài cho học trò. Hai mươi lăm năm, vai nào nhà trường giao chị cũng nhận. Người thầy như thế là chỗ dựa của cả một ngôi trường.

Người giữ lửa cho những thể văn cổ

Hịch để kêu gọi, cáo để tuyên bố, văn tế để tiễn biệt. Mỗi thể có nhịp, có đối, có khuôn riêng, viết một bài cho ra hồn đã khó, viết đều gần mười năm thì cần cả vốn chữ lẫn lòng yêu. Chị Thơ đưa chúng ra khỏi trang sách, đặt lên mạng xã hội, nơi người đọc quen những dòng ngắn và nhanh, và vẫn giữ được mấy nghìn người theo dõi.

Một cô giáo Văn dạy hịch trên lớp thì nhiều. Một cô giáo Văn tự viết hịch cho người đời nay đọc thì hiếm. Cái danh "chuyên gia HỊCH" cộng đồng đặt cho chị là danh hiệu không trường nào phát, chỉ người đọc mới trao được.

Mười bốn năm Newmart bên chợ Giát

Song song với nghề giáo, chị làm chủ siêu thị mini Newmart, năm nay sang năm thứ 14. Khách của chị là người dân khu vực Bắc Nghệ An, hay ghé chợ Giát mua sắm, đủ mọi độ tuổi. Trên kệ có đồ ăn vặt, bánh kẹo đường sữa, đồ gia dụng nhỏ, đồ chay, trái cây nhập khẩu.

Sổ sách của siêu thị, hàng nhập xuất, hóa đơn, thuế, chị làm trên KiotViet, và chị làm lấy. Chị viết gọn: "không có kế toán riêng nên mình tự làm." Vừa đứng lớp vừa tự giữ sổ cho một siêu thị, mười bốn năm liền. Cửa hàng ở một vùng quê giữ được khách suốt mười bốn năm là cửa hàng đã thành một phần nếp sống của bà con quanh chợ.

Hai héc-ta chuối, hoa và nấm

Chị Thơ còn có một trang trại chuối và hoa rộng 2ha, làm thêm nấm bào ngư. Trên kệ Newmart, bên cạnh hàng nhập, có "chuối - nấm mình tự trồng". Từ ruộng nhà lên thẳng kệ hàng nhà, người mua ở chợ Giát biết rõ quả chuối, cây nấm mình cầm về từ đâu ra.

Cô giáo Văn, chủ siêu thị, chủ trang trại, người viết có mấy nghìn người đọc. Bốn vai ấy đặt cạnh nhau, các bạn sẽ thấy một người phụ nữ miền Trung chịu thương chịu khó theo đúng nghĩa đen: tay cầm phấn, tay giữ sổ, chân ra ruộng, và vẫn còn sức cầm bút.

Người thầy thử trước cho trò

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Thơ muốn trợ lý AI đỡ ba việc: quảng cáo hàng siêu thị cùng chuối, nấm của trang trại; quản lý sổ sách cho Newmart; và hỗ trợ dạy học. Với đội tuyển học sinh giỏi, chị đã để trợ lý ra đề, soạn đáp án và biểu điểm, và thấy "khỏe hơn và hiệu quả hơn hẳn so với tự làm một mình." Một cô giáo đứng lớp hai mươi lăm năm vẫn tự tay thử cách làm mới để dành thêm sức cho học trò giỏi của mình, cho thấy sự bền bỉ của chị Thơ và chị đã tìm ra con đường đi tiếp cho nghề.

Ngòi bút của người gánh bốn vai

Chị Thơ viết hịch giữa giờ lên lớp, giờ đứng quầy và mùa chuối. Có lẽ vì thế mà những câu chị viết có hơi thở đời thật, và mấy nghìn người vẫn ở lại đọc chị.

Chúc mừng chị Thơ. Chúc chuối và nấm của trang trại sớm tìm được thêm nhiều khách qua những bài đăng của chị, và chúc ngòi bút "chuyên gia HỊCH" còn viết thêm nhiều áng văn cho người đọc hôm nay.