Mười bảy năm giữ đúng từng đồng ngân sách và cách bóc số thu tự mày mò của chị Nguyễn Thị Hằng Liễu ở Phú Thọ
Năm 2025, một trường mầm non trên địa bàn tính sai nhu cầu kinh phí chi lương, thiếu một khoản không nhỏ. Người phát hiện ra là chị Nguyễn Thị Hằng Liễu. Chị rà soát, phân tích lại số liệu, rồi báo cáo lãnh đạo cấp bổ sung kinh phí. Khoản bổ sung ấy giữ cho nhiệm vụ chi của trường được bảo đảm, và giữ đủ quyền lợi cho các cô giáo.
Người bạn của tôi ở Phú Thọ làm đúng loại việc như thế suốt mười bảy năm: đứng sau những bảng số mà ít ai nhìn thấy, để từng đồng ngân sách tới đúng chỗ, đủ phần.
Tự đọc từng trang văn bản
Chị Liễu học chuyên ngành Bảo hiểm, khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Công Đoàn. Chị làm tài chính ngân sách đến nay đã mười bảy năm. Phần lớn quãng thời gian ấy, chị phụ trách riêng việc quyết toán chi ngân sách cấp thị và quản lý tài chính ngân sách các trường học.
Người kèm cặp chị thường xuyên nhất là một chị đồng nghiệp cùng phòng ngày trước. Phần còn lại là tự đọc. Những ngày mới vào nghề, chị tự nghiên cứu văn bản về các nhiệm vụ chi lương, cách hạch toán nhiệm vụ chi, quy định về quyết toán chi ngân sách địa phương. Nhờ vậy, mảng chị nắm chắc nhất là chế độ, chính sách chi cho khối giáo dục và các nhiệm vụ chi thường xuyên. Các phường, xã khác hay hỏi và trao đổi kinh nghiệm với chị về đúng những chuyện ấy.
Một người tự học nghề từ văn bản, tới mức người ở nơi khác tìm đến để hỏi, đó là chuyên môn được rèn bằng sự bền bỉ.
Ngày một mảng thành cả ngân sách phường
Ngày 01/7/2025, khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, công việc của chị đổi hẳn. Trước đó chị chỉ lo một mảng. Từ ngày ấy, chị bao quát toàn bộ thu, chi ngân sách của phường Phú Thọ.
Chị không giấu những ngày lúng túng. Chị không chắc dự toán chi mình dựng đã đúng định mức theo luật, theo hướng dẫn của tỉnh chưa, không chắc số phân bổ cho các đơn vị đã đủ để họ làm nhiệm vụ chưa. Chị vượt qua bằng cách nhờ các anh chị có kinh nghiệm hướng dẫn thêm và sửa đi sửa lại báo cáo trước khi trình lãnh đạo.
Mười bảy năm trong nghề mà vẫn chịu hỏi, chịu sửa, đó là sự cẩn trọng của người biết con số mình đưa ra ảnh hưởng tới cả một địa phương.
Một phương pháp tự mày mò
Cách làm riêng của chị rõ nhất ở khâu báo cáo số thu. Lấy nguyên số theo báo cáo kho bạc thì dễ, nhưng báo cáo ấy gộp cả những khoản thu không giao cho địa phương, nên số thực hiện có thể vượt dự toán rất xa mà không phản ánh đúng thực tế.
Chị làm kỹ hơn. Chị lấy báo cáo thu trên chương trình quản lý kho bạc, ngân sách của Bộ Tài chính, đặt cạnh số liệu cơ quan thuế cơ sở cung cấp. Chị giữ các chỉ tiêu cơ quan thuế được giao thu, cộng thêm phần phường được hưởng từ những doanh nghiệp do tỉnh hoặc trung ương quản lý mà đóng trên địa bàn, theo tỷ lệ điều tiết tại Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh. Chỉ tiêu nào phường không được hưởng thì chị loại ra. Chị nói gọn: "Cách bóc tách này chị tự mày mò rút ra phương pháp làm của riêng chị".
Một phương pháp không ai dạy, tự dựng từ việc đọc kỹ từng nguồn số, đó là dấu ấn của người làm nghề tới tận gốc.
Một mình một mảng
Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị của phường có sáu người. Riêng mảng tài chính ngân sách và tài sản công, chị làm một mình.
Việc đến với chị theo hai đường. Lãnh đạo giao qua phần mềm quản lý văn bản, mỗi tháng vài chục văn bản. Kế toán của mười hai đơn vị dùng ngân sách phường, gồm ba trường học, một trạm y tế và tám phòng chuyên môn, thì hỏi chị qua nhóm Zalo chung: nhiệm vụ chi này có đúng quy định không, đúng định mức chưa, tính nhu cầu kinh phí tăng lương thế nào. Chị tính: "mỗi đơn vị chị mất khoảng 2 ngày để rà soát. Thường phải làm tối và thứ 7, chủ nhật".
Cái giá của nhịp ấy là sức khỏe và gia đình. Chị nói thật: "chị rất mệt mỏi, không có thời gian chăm sóc gia đình, có rất ít thời gian quan tâm đến việc học của con". Dù vậy, chị vẫn yêu công việc mình đang làm.
Chiến sĩ thi đua của nghề thầm lặng
Mọi người nhận xét chị làm việc tâm huyết, trách nhiệm cao. Chị được Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Phú Thọ tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, và được Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường khen vì hoàn thành tốt nhiệm vụ. Chị mong người ta nhắc tới mình là người "Năng lực chuyên môn tốt, giải quyết công việc nhanh, hoàn thành sớm so với tiến độ được giao nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác".
Với chị, tài chính ngân sách phải làm đúng Luật Ngân sách nhà nước và các luật liên quan.
Trả lại buổi tối cho gia đình
Chị muốn giao cho trợ lý AI ba việc: lập bảng tính dự toán thu chi ngân sách phường, lập dự toán chi tiết giao cho từng đơn vị, và rà soát, đối chiếu phần chênh lệch tăng giảm so với dự toán đã giao. Trợ lý phải làm trên đúng những file Excel và văn bản quy định chị đang dùng, trả về kết quả chính xác kèm bảng so sánh chênh lệch, danh sách nhiệm vụ thừa thiếu và lời giải thích vì sao, khi cần thì soạn văn bản rõ nghĩa, đúng phong cách hành chính. Chị đặt một điều kiện từ đầu: công cụ phải bảo mật cao, vì đây là số liệu ngân sách nhà nước. Đích chị đặt rất cụ thể: tới khoảng giữa tháng 1/2027, việc đang mất một hai ngày rút xuống còn mười lăm tới ba mươi phút, và chị không phải làm thêm buổi tối, thứ Bảy, Chủ nhật nữa. Một người đã gánh một mình cả mảng ngân sách phường vẫn chủ động tìm cách làm mới, mà vẫn giữ nguyên tắc bảo mật lên đầu, cho thấy chị Liễu đã tìm được con đường để vừa giữ chữ chính xác của nghề vừa có thời gian cho gia đình.
Tận tâm với từng con số
Câu chị luôn giữ, cả khi làm nghề lẫn khi làm người: "Làm việc tận tâm, nhiệt tình. Sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và công việc." Mười bảy năm qua, chữ "công việc" trong câu ấy chị đã giữ rất trọn. Bây giờ là lúc chữ "gia đình" được chị dành thêm thời gian.
Chúc mừng chị Liễu. Chúc những buổi tối và ngày cuối tuần sớm trở về với chị, để chị ngồi xem con học bài, và chúc bảng ngân sách của phường Phú Thọ năm 2027 khớp ngay từ lần đầu chị trình.