Chị Nguyễn Thị Hường ở Sóc Sơn: hai mươi năm giữ xưởng và tấm lòng với người thợ tăng ca
"Việc này tôi không muốn diễn ra dài." Chị Nguyễn Thị Hường nói câu ấy về tháng 8 năm 2026, khi xưởng của chị phải tăng ca 11 tiếng mỗi ngày, kể cả chủ nhật. Anh em công nhân vẫn ổn, đơn hàng vẫn kịp. Vậy mà người phụ trách xưởng không coi đó là thành tích. Chị coi đó là điều phải sửa.
Chị Hường làm sản xuất tại Công ty Tâm Hợp ở Sóc Sơn, Hà Nội, doanh nghiệp làm linh kiện ô tô xe máy. Ở xưởng, chị phụ trách hai việc khó nhất: con người và hiện trường.
Hai mươi năm trong nghề đòi từng li
Chị Hường gắn bó hai mươi năm với nghề sản xuất linh kiện ô tô xe máy. Đó là nghề sai một li là hàng bị trả, và một linh kiện ra khỏi xưởng sẽ chạy trên chiếc xe của ai đó ngoài đường. Giữ chuẩn cho xưởng, vì thế, cũng là giữ an toàn cho những người chị không bao giờ gặp.
Hỏi chị làm tốt nhất việc gì, chị trả lời rất rõ: "Quản lý con người và giám sát hiện trường." Hai vế ấy là hai nửa của nghề quản xưởng. Giỏi máy mà không giữ được người thì xưởng rệu. Giữ được người mà không đứng hiện trường thì hàng lỗi lọt ra ngoài. Hai mươi năm cho chị đủ cả hai nửa.
Ba mươi người thợ, hai ca máy
Chị đang quản lý khoảng 30 người, xưởng chạy hai ca, làm khoảng 200 mã hàng cho hai khách hàng lớn trong ngành ô tô. Mỗi tuần chị báo cáo cho sếp ba mảng: sản lượng, chất lượng, kế hoạch.
Ca khó nhất về con người, theo chị, là công nhân nghỉ ốm đột xuất. Cách chị xử lý có hai vế: "tìm người thay thế ngay, đồng thời đào tạo thêm người để có dự phòng." Vế đầu là phản xạ của người đứng xưởng lâu năm. Vế sau mới cho thấy tầm của người quản lý. Dạy thêm người để có dự phòng nghĩa là mỗi người thợ biết thêm một việc, xưởng bớt phụ thuộc vào một cá nhân, và người đang ốm được yên tâm nghỉ cho khỏi mà không lo cả dây chuyền đứng.
Tháng tám và câu nói của người quản xưởng
Tháng 8/2026, khách hàng thay đổi đơn đặt hàng, lượng hàng vượt quá sức xưởng. Chưa kịp tính cụ thể năng lực, chị đối ứng tạm bằng cách cho tăng ca liên tục 11 tiếng một ngày, kể cả chủ nhật. Hàng vẫn ra đủ.
Nhiều người quản lý sẽ dừng ở đó và coi như xong việc. Chị Hường nhìn tiếp về phía những người thợ đã mất ngày nghỉ, và rút ra bài học: phải tính được năng lực ngay khi khách đổi đơn, để chủ động lấy thêm người thời vụ thay vì bắt anh em tăng ca kéo dài. Với người quản xưởng, thương thợ là một bảng tính năng lực làm đúng và làm sớm, để những chủ nhật của người lao động được trả lại cho gia đình họ.
Người thuộc xưởng tới từng mã hàng
Chị nắm xưởng bằng con số. Khoảng 80% mã hàng đã có định mức thời gian. Chị lấy một mã làm ví dụ: bốn công đoạn, cứ hai công đoạn ghép một người, tức hai người, một ca tám tiếng ra được 900 sản phẩm, rất ít tổn thất. Chị cũng chỉ đúng chỗ đau nhất: nhóm hàng hàn robot, nơi hàn lỗi, hàn vênh phải nắn lại nhiều.
Người đứng xưởng hai mươi năm mà vẫn đếm được từng công đoạn, từng người, từng sản phẩm trong một ca là người làm nghề tới gốc. Những con số ấy là vốn quý nhất để bắt tay vào bất cứ công cụ mới nào.
Một bảng tính năng lực "mềm" cho xưởng
Chia sẻ với tôi trong những buổi học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Hường muốn trợ lý AI của mình làm được một bản tính năng lực sản xuất "mềm": nhập đơn hàng mới vào là biết cần bao nhiêu giờ công, thiếu bao nhiêu người, nên tăng ca hay lấy thêm thời vụ. Kèm theo là lập kế hoạch sản xuất nhanh hơn làm tay trên Excel, và tính tổn thất cho nhóm hàng hàn robot để đưa vào báo cáo tuần. Hai mươi năm đứng xưởng mà vẫn chịu học cách làm mới, để lần sau khách đổi đơn thì anh em bớt được những chủ nhật tăng ca, cho thấy chị Hường làm quản lý bằng cả cái đầu lẫn tấm lòng.
Xưởng chạy đều, người thợ được về nhà
Một xưởng tốt được đo bằng sản lượng, chất lượng và kế hoạch, đúng ba mảng chị báo cáo mỗi tuần. Ở xưởng của chị Hường còn có thêm một thước đo không nằm trong báo cáo nào: người thợ có được về nhà đúng giờ hay không.
Chúc chị Hường sớm có bảng tính năng lực trong tay, để lần tới khách đổi đơn, chị biết ngay xưởng cần thêm bao nhiêu người, và anh em trong xưởng có lại những ngày chủ nhật bên gia đình.
Chúc mừng chị Nguyễn Thị Hường.
