Chiếc phin cà phê trên bục giảng và nghề dạy dinh dưỡng dễ hiểu của chị Nguyễn Thị Kim Hằng ở TP. Hồ Chí Minh
Muốn hàng trăm người hiểu được bốn cơ chế lọc của một chiếc máy lọc nước, chị Nguyễn Thị Kim Hằng không mở bản vẽ kỹ thuật. Chị đưa ra những thứ ai cũng từng cầm trong tay. Lọc cơ học giống chiếc phin cà phê. Lọc hấp phụ vật lý giống nam châm hút sắt. Lọc hấp phụ hóa học giống một cái bắt tay hợp tác. Còn lọc hấp thụ thì giống miếng bọt biển.
Bốn hình ảnh ấy cho thấy chị là ai: một người hiểu kỹ thuật, nhưng lúc đứng lớp thì chọn nói bằng ngôn ngữ đời thường, để cô bán cá lẫn người có bằng tiến sĩ ngồi cạnh nhau đều hiểu như nhau.
Khi trao đổi với tôi, chị Hằng nhận điều chị tự hào nhất là truyền được năng lượng, cảm hứng và chia sẻ dễ hiểu.
Từ kỹ sư thực phẩm lên bục giảng
Chị là kỹ sư công nghệ thực phẩm, ra trường năm 2010 từ Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. Từ năm 2013, chị bắt đầu làm trainer. Năm 2018, chị theo chương trình Thực hành Dinh dưỡng Cơ bản 56 giờ của Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Hiện chị là Giám sát huấn luyện cấp cao của Công ty TNHH Amway Việt Nam, có ba nhân viên cùng hỗ trợ.
Phần cốt lõi của nghề, chị giữ cho mình: tự phát triển nội dung và tự đứng lớp. Một người ở vị trí giám sát cấp cao vẫn tự tay soạn bài, tự đứng trước người nghe, nghĩa là chị chưa rời chỗ đứng của người làm nghề thật.
Một năm đầu tư cho điểm khác biệt
Làm trainer được một thời gian, chị thấy mình cần nâng năng lực và tạo điểm khác biệt. Năm 2020, chị theo chương trình Health Coach một năm của Institute for Integrative Nutrition (IIN) ở Hoa Kỳ. Đó là bước ngoặt trong nghề của chị.
Chương trình ấy cho chị một cách nhìn sức khỏe chủ động, toàn diện cả thân, tâm, trí, và nhất là dinh dưỡng cá thể hóa. Tư duy của chị rộng ra, bài giảng cho Nhà Phân Phối và cộng đồng thiết thực hơn. Chị đúc lại thành một câu:
"Một công thức tư vấn dinh dưỡng không thể phù hợp với tất cả mọi người."
Chị lấy ví dụ chuyện táo bón. Nguyên nhân có thể nằm ở chỗ ăn ít rau, nhưng cũng có thể do uống không đủ nước, thiếu chất xơ, ít vận động, căng thẳng. Vì vậy việc quan trọng nhất là tìm hiểu lịch sử sức khỏe, xác định đúng vấn đề và nguyên nhân, rồi mới đưa ra giải pháp.
Là người truyền nghề trong lĩnh vực sức khỏe, tôi thấy đây là chỗ phân biệt người tư vấn có nghề với người chỉ thuộc lòng một bài: hỏi cho ra con người trước mặt, rồi mới nói tới cách làm.
Dạy điều người nghe đang cần
Cách đứng lớp của chị lấy người nghe làm trung tâm. Chị nói gọn: "dạy điều người học đang muốn nghe, không phải điều mình muốn nói".
Chị chuẩn bị học liệu đa giác quan, có phần cho người thích nghe, có phần cho người thích nhìn, có phần cho người thích tương tác. Thấy cả lớp bắt đầu buồn ngủ, chị chèn ngay một hoạt động tương tác, một trò phá băng để kéo mọi người về lại với nhau. Theo chị, sai lầm hay gặp trong nghề là thiết kế bài giảng không đúng nhu cầu và dẫn giảng không hợp đối tượng.
Chiếc phin cà phê hay miếng bọt biển cũng từ đó mà ra: kiến thức đúng chưa đủ, phải làm sao để người nghe mang được nó về nhà.
Một lớp có cả cô bán cá lẫn bác sĩ
Chị phụ trách đào tạo cho hơn năm nghìn Nhà Phân Phối. Mỗi tháng có khoảng một nghìn năm trăm người theo các lớp của chị qua kênh học trực tuyến. Trên Zoom, trung bình mỗi tháng ba buổi, mỗi buổi từ năm trăm đến một nghìn người. Ngoài ra còn hai chương trình chuyên môn theo lộ trình sáu tháng, một cho tư vấn viên sức khỏe, một cho tư vấn viên quản lý cân nặng, mỗi chương trình ba trăm người một năm.
Có người làm toàn thời gian, có người vẫn giữ nghề kinh doanh cũ. Trình độ trải từ cô bán cá tới bác sĩ, tiến sĩ. Điều họ cùng lo là làm sao áp dụng kiến thức cho chính mình, chia sẻ lại cho khách hàng, bán hàng và chăm sóc khách tốt hơn. Đứng trước một lớp như vậy mà ai cũng hiểu, ai cũng mang được điều gì đó về, đó là tay nghề của người đã đứng lớp hơn mười năm.
Chị không trực tiếp kèm từng khách lẻ. Chị trang bị kiến thức và kỹ năng để chính những Nhà Phân Phối ấy trở thành người đồng hành giữ vóc dáng cho khách của họ.
Khi lối sống lành mạnh trở thành của mình
Có một người đàn ông chị vẫn nhớ. Anh từng thừa cân, chị tư vấn cho anh chế độ ăn uống và luyện tập phù hợp. Sau bốn tháng, vóc dáng anh đổi khác. Nhưng điều chị coi là quan trọng nhất lại nằm ở chỗ khác: anh đã biết cách chăm sóc sức khỏe, biết thay đổi lối sống, và "biến lối sống lành mạnh là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mình".
Ba mươi giờ mỗi tuần trả về cho phần việc chính
Mỗi tuần, ba việc ngốn của chị nhiều thời gian nhất là nghiên cứu tài liệu, thiết kế slide và chuẩn bị kịch bản dẫn giảng, mỗi việc khoảng mười giờ. Quy trình soạn bài của chị rất kỹ, từ số liệu của các nguồn uy tín tới tận các bài báo khoa học. Chị đang muốn giao cho trợ lý AI phần nghiên cứu đầu tiên: đưa vào tên chủ đề, đối tượng người nghe, thời lượng, chẳng hạn "Chăm sóc sức khỏe tim mạch" trong hai giờ, và nhận lại một giáo án hoàn chỉnh, cô đọng, đáng tin. Đích của chị là trong ba tháng rút ba việc ấy từ khoảng ba mươi giờ xuống khoảng chín giờ mỗi tuần, để dồn sức cho năng lực chính của người đứng lớp là hiểu sâu kiến thức và truyền tải cho hay. Một người đã đứng lớp hơn mười năm vẫn chủ động đổi cách làm để giữ phần tinh túy nhất cho mình, đó là nỗ lực rất đáng nể, và chị đã chọn đúng con đường để ngọn lửa trên bục giảng của mình cháy bền hơn.
Thân khỏe, tâm an, trí sáng
Điều chị luôn giữ trong nghề là hướng tới lối sống cân bằng: "thân khỏe, tâm an, trí sáng". Sáu chữ ấy chị mang tới hàng nghìn người, và chính cách chị làm nghề, chịu học, chịu đổi, nghĩ cho người nghe trước, là bằng chứng cho nó.
Chúc mừng chị Hằng. Chúc ba tháng tới chị lấy lại được những giờ soạn bài cho những buổi đứng lớp của mình, và mỗi buổi lại có thêm một chiếc phin cà phê khiến cả hội trường hiểu ngay.
