Ba nghìn cửa hàng và những chuyến tận nơi giữ công nợ của chị Thanh Quỳnh ở Từ Sơn

Sữa, mì, bim bim, dầu ăn. Những món nằm trên kệ tạp hóa đầu ngõ, sáng nào các bạn cũng đi ngang qua mà chẳng mấy khi nghĩ xem chúng tới đó bằng con đường nào. Ở Từ Sơn, Bắc Ninh, có một người phụ nữ ngày ngày lo cho con đường ấy chạy thông tới khoảng 3.000 cửa hàng. Chị là Nguyễn Thị Thanh Quỳnh, chủ một doanh nghiệp phân phối hàng tiêu dùng nhanh, đồng thời làm thêm mảng cho thuê nhà ở và nhà xưởng.

Người giữ mạch hàng cho ba nghìn cửa hàng

Ba nghìn điểm bán nghĩa là ba nghìn ông bà chủ quán, ba nghìn cuốn sổ nhập hàng, ba nghìn lịch giao khác nhau. Một chuyến xe trễ là kệ trống, một khoản nợ lệch là cả chuỗi dòng tiền chao đảo. Chị Quỳnh tả công việc của mình bằng một câu rất thật: "Hầu như việc gì cũng nhiều và mất thời gian", từ nhắc công nợ, làm báo cáo tới quản nhân sự.

Tôi đọc câu ấy mà không thấy than thở. Đó là câu của người đang ôm trọn mọi đầu việc, việc nào cũng tự mình nắm. Nghề phân phối là nghề của những thứ nhỏ lặp lại mỗi ngày, và người trụ được với ba nghìn điểm bán là người không để thứ nhỏ nào trôi.

Bên cạnh đó, chị còn giữ mảng cho thuê nhà ở, nhà xưởng. Một chân trong dòng hàng chạy từng ngày, một chân trong tài sản sinh lời dài hạn. Người làm ăn có tầm nhìn thường đứng hai chân như vậy.

Đi tận nơi, nhìn tận mắt

Chuyện đắt nhất chị kể là chuyện công nợ cuối tháng.

Cuối tháng, nhân viên kinh doanh cần đủ doanh số để đạt lương, cửa hàng cần đủ số để đạt thưởng. Thế là có lúc một đơn được lên to hơn mức bình thường, rồi sau đó khách lấy lý do để khất nợ. Có lần, một đơn hàng cho một khách lớn lên tới cả trăm triệu đồng, và khoản nợ bắt đầu bị hẹn lần hẹn lượt.

Chị Quỳnh xử lý theo cách của người chủ thật sự: chị "đến tận nơi xác nhận lượng hàng có thực sự tồn đọng như vậy không", rồi cho khách một ngày hẹn thanh toán cụ thể. Chị không gọi điện đòi, cũng không cắt hàng cho xong chuyện. Chị xuống tận kho của khách, nhìn tận mắt, rồi mới nói chuyện. Theo chị kể, sau khi lên tiếng như vậy, việc thường xong trong khoảng ba tới bảy ngày.

Cách làm ấy giữ được hai thứ cùng lúc: đồng tiền của công ty và thể diện của khách. Khách không bị dồn vào góc, mà được một cái hẹn rõ ràng để giữ lời. Người phân phối lâu năm đều hiểu, giữ được khách lớn qua một mùa nợ khó thì mối làm ăn còn bền hơn trước.

Thương cả những người lái xe

Nói về nhân sự, chị Quỳnh không nói về phòng ban hay chỉ tiêu. Chị nói về những người lái xe, giao hàng, thu tiền: nhóm "khó tuyển, hay nghỉ ngang, khó kiểm soát." Và chị thêm một chi tiết mà tôi nghĩ ít ông chủ nào để ý: đặc thù công việc khiến họ "thường hay bị đau lưng."

Một người chủ nhìn thấy cái lưng đau của anh lái xe là người nhìn nhân viên bằng mắt của con người, trước khi nhìn bằng mắt của bảng lương. Chị biết họ vất vả ở đâu, nên chị cũng hiểu vì sao họ hay bỏ đi, và từ đó mới tìm được cách giữ người.

Một trợ lý cho chặng đường mở rộng

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Quỳnh muốn trợ lý AI của mình biết "cảnh báo sớm khi phát hiện đơn hàng bất thường" vào cuối tháng, tự làm báo cáo công nợ theo từng khách để nhìn ra ngay ai đang có dấu hiệu lạ, nhắc lịch, hỗ trợ việc nhân sự. Xa hơn, chị mong có một trợ lý riêng "đồng hành ở nhiều mảng", sẵn sàng khi chị mở rộng kinh doanh hay thêm ngành nghề mới. Người đang ôm ba nghìn cửa hàng mà vẫn nghĩ tới ngành nghề tiếp theo, cho thấy chị Quỳnh chưa bao giờ định dừng ở chỗ mình đang đứng.

Mạch hàng thông, lòng người yên

Nghề phân phối nhìn ngoài chỉ là xe chạy, hàng đi, tiền về. Nhìn gần mới thấy nó được giữ bằng những chuyến tận nơi, những cái hẹn rõ ràng và sự thấu hiểu với người làm việc nặng. Chị Thanh Quỳnh giữ được cả ba.

Chúc mừng chị Thanh Quỳnh. Chúc chị sớm có một trợ lý đỡ cho mình những đêm cuối tháng, để chị rảnh tay bước sang những ngành nghề mới mà chị đang ấp ủ.