Ba điểm y tế và những người bệnh huyết áp ở làng: bác sĩ Thu Hiền ở Hùng Việt, Phú Thọ

Ở một xã nông thôn, có những người cả đời chưa từng đi khám sức khỏe định kỳ, chỉ tới trạm khi đã mệt lắm rồi. Người ngồi chờ họ ở đó, và đi tìm họ trước khi họ kịp mệt, là chị Nguyễn Thị Thu Hiền, bác sĩ đa khoa, Bí thư Chi bộ kiêm Giám đốc Trạm Y tế xã Hùng Việt, tỉnh Phú Thọ.

Một người, ba vai

Chị Hiền đứng cùng lúc ở ba vị trí: người thầy thuốc khám cho dân, người đứng đầu một trạm y tế với ba điểm y tế trực thuộc ở Phú Lạc, Chương Xá, Văn Khúc, và người Bí thư lo công tác Đảng của Chi bộ. Mỗi vai một loại việc, một loại giấy tờ, một cấp trên riêng.

Trong ngày, chị vẫn điều hành khám chữa bệnh và quản lý nhân viên. Xen vào đó là những bộ hồ sơ mà chị kể, "mỗi bộ hồ sơ mất từ vài giờ đến cả ngày": báo cáo nhiệm vụ chính trị hằng tháng, phương hướng tháng tới, hồ sơ phục vụ kiểm tra giám sát của Đảng ủy và ngành Y tế. Số liệu thì đến từ đủ mọi nơi: Excel, Zalo, sổ theo dõi, phần mềm chuyên môn. Lượt khám, BHYT, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiêm chủng, bà mẹ trẻ em, phòng chống dịch. Tất cả phải về một mối, khớp nhau, đúng thể thức, rồi mới thành một bản báo cáo có chữ ký của chị.

Người làm y tế cơ sở hiểu rằng đằng sau mỗi con số là một người dân được theo dõi hay bị bỏ sót. Giữ cho những con số ấy đúng là giữ cho không ai rơi khỏi danh sách.

Người thầy thuốc chọn đúng người để lo

Khi viết về những người mình phục vụ, chị Hiền không viết chung chung. Chị ghi rõ: người dân các gia đình ở Hùng Việt và vùng nông thôn quanh đó, nhóm tuổi từ 30 tới 65, người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em, ưu tiên người đang mắc hoặc có nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch.

Rồi chị gọi đúng tên cái khó của họ: "chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, chưa biết cách phòng ngừa và quản lý bệnh mạn tính tại nhà."

Là một người truyền nghề trong lĩnh vực sức khỏe nhiều năm, tôi biết cái khó nhất của bệnh mạn tính ở nông thôn nằm ở chỗ người bệnh không biết mình đang bệnh, hoặc biết mà không biết giữ. Chị Hiền nhìn đúng vào chỗ đó. Mong muốn của chị là giúp bà con có "kiến thức y khoa dễ hiểu, chính xác, thực tế": phòng bệnh, phát hiện sớm, theo dõi tại nhà, dùng thuốc an toàn, và biết khi nào phải lên trạm. Một bác sĩ muốn người dân của mình ít phải cần tới mình hơn, đó là cái tâm của nghề y ở cơ sở.

Làm sạch từng con số tiêm chủng

Có một việc chị kể rất gọn: dữ liệu tiêm chủng ở hai điểm Phú Lạc và Văn Khúc đã được chị chỉ đạo làm sạch, và "số liệu hiện đã khớp."

Ai từng làm báo cáo y tế mới biết hai chữ "đã khớp" tốn bao nhiêu công. Mỗi mũi tiêm là một đứa trẻ, một lịch hẹn, một lần người mẹ bế con lên trạm. Số liệu lệch thì có em bị nhắc trùng, có em bị quên. Chị không để nó lệch. Người đứng đầu trạm chịu đi tới tận từng dòng dữ liệu của điểm trực thuộc là người không chấp nhận làm cho có.

Một mẫu chung cho cả trạm

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Hiền đã vẽ sẵn việc đầu tiên cho trợ lý AI của mình: dựng một mẫu nhập số liệu thống nhất để các bộ phận và ba điểm y tế cùng nhập đúng phần được giao, trợ lý tự tổng hợp, đối chiếu, cảnh báo ô thiếu hay bất thường, nhắc bộ phận chưa xong, rồi dựng dự thảo báo cáo tháng đúng thể thức để chị kiểm tra, chỉnh và ký. Chị còn tính xa hơn: viết bài tuyên truyền về huyết áp, tiểu đường, tiêm chủng, sức khỏe người cao tuổi để đăng Facebook, Zalo cho bà con đọc. Một Giám đốc trạm y tế xã tự lên kế hoạch từng bước như vậy cho thấy chị đã tìm ra cách lấy lại thời gian cho đúng việc của người thầy thuốc.

Thời gian trả về cho người bệnh

Mỗi giờ chị Hiền bớt được ở bàn giấy là một giờ chị có thêm cho bà con Hùng Việt: thêm một buổi khám sàng lọc, thêm một bài viết để người nhà bệnh nhân đọc hiểu, thêm một lần nhắc ai đó đo lại huyết áp.

Chúc mừng chị Hiền. Chúc bản báo cáo tháng này là bản đầu tiên chị chỉ còn phải đọc và ký, và chúc bà con Hùng Việt ngày càng ít người phải lên trạm vì bệnh phát hiện muộn.