Mười phút cho một ca tràn khí màng phổi và năm nghìn hội viên Đông y của bác sĩ Nguyễn Văn Dung ở Hà Nội

Một buổi sáng, đúng lúc bệnh viện chuẩn bị giao ban, một người đàn ông lớn tuổi được đưa vào, khó thở dữ dội. Nhìn bề ngoài, ai cũng dễ nghĩ đó là một cơn hen. Người bác sĩ khám cho ông hôm ấy gõ phổi, nghe phổi, hỏi tiền sử, rồi cho đi chụp X-quang ngay. Khoảng mười phút sau, bệnh nhân đã nằm trong phòng cấp cứu.

Người bác sĩ đó là anh Nguyễn Văn Dung, bác sĩ y học cổ truyền, Chủ tịch Hội Đông y thành phố Hà Nội.

Mười phút trước giờ giao ban

Anh Dung kể lại ca bệnh ấy bằng những chi tiết của người làm lâm sàng thật. Gõ phổi thấy đặc trưng tràn khí. Nghe phổi thấy rì rào phế nang giảm. Bệnh nhân lại không có tiền sử hen. Ba dấu hiệu đặt cạnh nhau, anh nghĩ ngay tới tràn khí màng phổi, và phim X-quang xác nhận đúng như vậy.

Cả bệnh viện dồn ưu tiên cho ca này. Bệnh nhân qua cơn nguy kịch, vài ngày sau ổn định và xuất viện. Bài học anh rút ra ngắn gọn: "phải khám rất kỹ, toàn diện, không chủ quan, để chẩn đoán kịp thời và xử lý kịp thời."

Một bác sĩ Đông y nhận ra một ca cấp cứu nội khoa chỉ trong vài phút, vì anh chưa bao giờ tự thu hẹp mình. Anh viết về cách hành nghề của mình: làm việc như một bác sĩ lâm sàng đầy đủ, "không chỉ bó hẹp trong phạm vi Đông y." Với người bệnh, đó là khác biệt giữa một buổi sáng bình thường và một mạng người.

Đôi tay châm cứu và những ca xương khớp

Anh Dung nói rõ sở trường của mình là chẩn đoán và châm cứu, và anh tự nhận làm tốt hơn phần đông đồng nghiệp ở hai việc này. Mặt bệnh anh chữa nhiều nhất là xương khớp.

Một ca anh kể: người đàn ông khoảng 45 tuổi, đau dọc chân phải từ thắt lưng xuống tới bàn chân, đau mặt sau chân, đi lại khó. Anh chẩn đoán đau thần kinh hông, điều trị bằng châm cứu. Sau hai tuần bệnh đỡ dần, rồi người bệnh đi lại gần như bình thường và xuất viện.

Xương khớp cũng là mảng tôi truyền nghề nhiều năm, nên tôi biết một người đau thần kinh hông đi lại lại được bình thường có ý nghĩa thế nào với cả gia đình họ. Người dám nói thẳng mình giỏi hơn phần đông đồng nghiệp là người có những ca bệnh như thế để đỡ cho lời nói của mình.

Đông y đi cùng khoa học

Anh Dung là thạc sĩ, được đào tạo hệ chính quy tại Đại học Y Hà Nội, không đi lên từ nền gia truyền. Quan điểm nghề nghiệp của anh vì thế rất rõ: bài thuốc gia truyền phải được kiểm chứng, phương pháp học được chỉ có giá trị khi qua thực tế, và Đông y phải kết hợp với khoa học hiện đại.

Trong một lĩnh vực mà không ít người thích nói tới "bí truyền", một người đứng đầu Hội lại đòi hỏi kiểm chứng. Đó là cách bảo vệ Đông y tốt nhất: để tri thức của cha ông đứng vững được trước người bệnh hôm nay.

Từ tuyến miền núi tới ghế Chủ tịch Hội

Con đường nghề của anh đi từ những nơi miền núi thiếu thốn thầy thuốc cho tới bệnh viện lớn ở Hà Nội. Anh từng là Phó Giám đốc Sở Y tế. Từ cuối năm 2020, anh là Chủ tịch Hội Đông y thành phố Hà Nội, tổ chức xã hội nghề nghiệp có trên 5.000 hội viên. Trước tất cả những điều ấy, anh là một người lính, cựu chiến binh mang quân hàm Trung úy.

Hơn năm nghìn thầy thuốc Đông y ở thủ đô, mỗi người lại chăm cho hàng trăm, hàng nghìn người bệnh. Người giữ cho mạng lưới ấy sinh hoạt đều, học hỏi đều, là người đang giữ một mạch tri thức lớn cho sức khỏe của cả một thành phố.

Giao việc thay cho lời nhắc

Với những hội viên ít tham gia sinh hoạt, anh Dung không nhắc nhở chung chung. Anh giao việc cụ thể, và yêu cầu báo cáo kết quả tại hội nghị kế tiếp. Gần đây, anh giao một hội viên chuẩn bị bài tham luận về hội chứng cổ vai cánh tay để trình bày ở buổi sinh hoạt khoa học của Hội. Nhờ có việc, người hội viên ấy phải chuẩn bị kỹ và gắn bó với Hội hơn.

Cách làm ấy mang dáng dấp của người lính cũ: giao việc rõ, hẹn ngày báo cáo. Nhưng sâu hơn, đó là cách tôn trọng người ta: trao cho họ một chỗ đứng trước cả Hội, thay vì chỉ trách họ vắng mặt.

Kể với tôi trong những buổi học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, việc đầu tiên anh Dung muốn giao cho trợ lý AI là soạn kế hoạch chi tiết các buổi sinh hoạt khoa học và các buổi tập huấn của Hội. Anh vẫn giữ tư thế của người thầy thuốc cầm quyết định: "Tôi coi AI là trợ lý hỗ trợ công việc, nhưng người quyết định vẫn là mình." Người đã đi qua ghế lãnh đạo ngành y mà vẫn ngồi học công nghệ mới từ những bước đầu, cho thấy anh sống đúng điều anh dặn người khác.

Không phải lúc nào cũng vì tiền

Sứ mệnh anh Dung chọn là kế thừa và phát triển tri thức Đông y vào cuộc sống hôm nay, chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là người cao tuổi. Anh nói một câu mà người làm nghề thuốc nào cũng nên nhớ: "chữa bệnh không phải lúc nào cũng vì tiền."

Và điều anh muốn để lại cho người đi sau: "Phải luôn luôn học hỏi, vì khoa học nói chung và y học nói riêng phát triển rất nhanh."

Chúc mừng anh Dung. Chúc những buổi sinh hoạt khoa học của Hội Đông y Hà Nội ngày càng đông đủ, và chúc anh giữ mãi đôi tay châm cứu vững vàng cùng con mắt lâm sàng tinh tường ấy.