Mây Trắng trên sân khấu đào tạo và nghề bán hàng mà vẫn là chính mình của chị Nguyễn Vân Trang ở Hà Nội
"Nếu bạn đi kinh doanh với mục tiêu tạo ra hạnh phúc thì kiểu gì bạn cũng sẽ hạnh phúc." Đó là câu chị Nguyễn Vân Trang mang theo mỗi lần đứng trước vài trăm người bán hàng. Chị giải thích thêm rằng hạnh phúc không đợi ở cuối con đường, nó có ngay trên đường đi.
Người quen gọi chị bằng một cái tên dịu dàng: Mây Trắng. Khi trò chuyện với chị, tôi hiểu vì sao cái tên ấy hợp: câu khen chị nghe nhiều nhất là chị có "năng lượng một cách rất là dễ chịu". Nhưng đằng sau sự nhẹ nhàng ấy là một người phụ nữ đã đi qua những năm tháng rất nặng.
Nhận biến cố như một món quà
Năm 2017, việc làm ăn của hai vợ chồng chị đổ vỡ lớn. Lúc ấy con gái đầu mới năm tuổi, chị đang mang bầu đứa thứ hai.
Việc đầu tiên hai vợ chồng làm là ngồi lại động viên nhau: kết quả thế nào cũng cùng cố gắng, cùng chia sẻ, tôn trọng nhau. Rồi họ đi vay mượn để làm lại. Với những người đã cho mình vay, chị chọn đối diện chứ không tránh mặt: nói thẳng hoàn cảnh, nói hướng đi, và nhận lỗi ở chỗ mình sai. Có người tin và giúp nhiều hơn. Cũng có người không đồng ý, và chị mất đi khá nhiều mối quan hệ.
Đến giờ, chị nói tiền chưa bằng ngày trước, nhưng chị biết cân bằng bản thân, gia đình gắn kết hơn. Chị gọi biến cố ấy là "một cái món quà đến với mình". Người dám gọi cú ngã lớn nhất đời mình là món quà thường đã đứng dậy xong từ bên trong, trước cả khi mọi thứ bên ngoài kịp hồi lại.
Nghề tự tìm đến người chân thành
Chị mê tâm lý con người từ hồi học hết cấp ba, nhưng không qua trường lớp, cũng không có chứng chỉ nào. Chị kể con đường của mình rất thật: "Trong cuộc sống của mình mọi thứ đưa đẩy và mình đến với công việc này thôi chứ không phải mình tự chủ động tìm đến nó."
Từ khi còn rất trẻ, chị đã đi bán hàng. Bán có kết quả, công ty mời chị lên chia sẻ. Rồi nơi này thấy chị chia sẻ chân thành, có kết quả thật, lại mời tiếp. Cứ thế, khoảng mười một năm chị đứng lớp. Hiện chị làm một mình như một chuyên gia độc lập, lên nội dung và đào tạo về tâm lý, cảm xúc trong bán hàng và trong đời sống gia đình cho các doanh nghiệp mỹ phẩm, hàng tiêu dùng, qua công ty sự kiện của một người bạn thân. Mỗi chương trình thường từ một trăm rưỡi tới ba trăm người, đông nhất từng là năm trăm.
Chị không nhận mình là diễn giả. Chị chỉ gọi mình là người chia sẻ. Một người được mời đi mời lại suốt hơn chục năm chỉ nhờ tiếng lành truyền miệng, cái danh xưng khiêm tốn ấy càng làm năng lực của chị rõ hơn.
Chậm nhưng mà không chậm
Nhiều nơi dạy bán hàng theo lối học sản phẩm, lập danh sách khách, gọi theo từng bước và bán thật nhanh. Chị chọn cách tích lũy theo thời gian: dòng tiền, lượng khách, mối quan hệ. Chị gọi cách ấy là "chậm nhưng mà không chậm", vì theo chị, "ngoài cái sản phẩm mình bán, khách hàng cũng chính là sản phẩm".
Chị ít giảng bằng lời. Chị cho người học trải nghiệm, ví dụ một bài trắc nghiệm đặt mình vào vai người bán rồi đổi sang vai người mua. Đổi vai một lần, người ta tự hiểu người mua đang nghĩ gì, cần gì trước khi rút tiền. Là người truyền nghề, tôi biết cách dạy này tốn công hơn, nhưng ở lại trong người học lâu hơn nhiều.
Giữ cho đại lý một con đường dài
Có lần chị phải giữ nguyên tắc trong một tình thế khó. Khi còn làm cho một công ty, có lương và phần trăm doanh số không nhỏ, chị được kỳ vọng chốt cho một đại lý nhập thêm hàng. Chị thấy đại lý còn nhiều hàng chưa bán hết. Chị không chốt. Chị quay sang giúp họ bán hết hàng cũ, có khách dùng tiếp, rồi mới nhập lô mới.
Chị mất phần trăm của lần ấy. Đổi lại, chị giữ được điều chị tin: "có kế hoạch cho cái việc kinh doanh, cho cái việc bán hàng để đi lâu dài là một việc vô cùng quan trọng". Người dạy bán hàng mà sẵn lòng bớt một đơn để người bán không bị kẹt hàng, đó là người dạy bán hàng có lương tâm nghề.
Từ hàng tồn tới những set quà ngày lễ
Người chị nhớ nhất là chị T., bán hàng tiêu dùng. Chị T. nhập rất nhiều hàng vì nghĩ phải có nhiều hàng mới có động lực bán, ngày nào cũng gọi, nhắn cho mọi người theo bài mẫu của công ty và nhờ mua ủng hộ.
Chị Trang không bảo chị T. cố thêm. Hai chị em ngồi xem lại sản phẩm có hợp chân dung khách không, mối quan hệ với từng người đang ở mức nào, cần gắn kết và tạo niềm tin tới đâu rồi mới bán. Trước đó chị T. bán lẻ dầu gội, sữa tắm, son môi cho người quen. Chị Trang giúp chị đóng chúng thành những set quà cho dịp 8/3, 20/10, 20/11, và "một lúc chị bán được khoảng bảy mươi set, một trăm set". Hàng tồn đi hết, chị T. nhập thêm hàng, có thêm nhiều khách quen.
Điều chị tự hào nhất cũng nằm đúng ở đây: những người chị đồng hành bán được hàng mà vẫn là chính mình, ở một phiên bản tốt hơn.
Người mẹ của năm bạn nhỏ
Ngoài nghề, chị chăm năm bạn nhỏ trong nhà: ba con của chị và hai cháu trai con em gái ở cùng. Soạn bài cho con, sắp xếp nhà cửa ngốn gần hết thời gian, chị thường ngủ muộn. Chị đang giao cho trợ lý AI làm bạn học, bạn trò chuyện của các con, soạn bài dễ hiểu cho từng đứa ở lớp 1, lớp 3, lớp 7; rồi làm video ngắn, bài viết về những điều tích cực cho một kênh cộng đồng mới, xây nội dung quản lý tài chính cá nhân và sắp xếp không gian sống cho chị em phụ nữ, kèm một lộ trình học mỗi ngày nhắc chính chị giữ kỷ luật. Mục tiêu chị đặt rất mềm: mỗi tối có thêm một tiếng ngồi cùng các con. Một người đã đi qua biến cố lớn, vẫn chủ động học thêm để làm việc thông minh hơn và ở bên con nhiều hơn, đó là nỗ lực đáng quý, và chị đã tìm được con đường để sống ý nghĩa hơn như chị mong.
Hạnh phúc ngay trên đường đi
Chị Trang muốn sống ý nghĩa hơn, gia đình kết nối hơn. Nhìn cách chị đã sống từ năm 2017 tới giờ, chị đã đi được một quãng dài. Những gì chị dạy người khác, chị đã làm trước trên chính đời mình.
Chúc mừng chị Trang. Chúc ba tháng tới các con quen có người bạn học mới mỗi ngày, kênh cộng đồng của chị đều đặn những câu chuyện tích cực, và mỗi buổi tối nhà chị có thêm một tiếng trọn vẹn cho năm bạn nhỏ.
