Sáu mươi nhà bán lên sàn và chữ cố gắng của anh Nguyễn Việt Bắc ở Hà Nội
"Cố gắng sẽ thành công", đó là câu anh Nguyễn Việt Bắc ở Hà Nội giữ cho cả nghề lẫn cách làm người. Câu ấy ngắn và quen. Nhưng đặt cạnh những gì anh đã làm, từ những ca làm thêm hồi sinh viên tới sáu mươi nhà bán anh đưa lên sàn trong một năm, thì chữ "cố gắng" của anh có hình hài rất rõ.
Trò chuyện với tôi, anh Bắc không kể những biến cố lớn. Anh kể những bậc thang nhỏ, bước nào cũng phải tự mình bước lên.
Hai lần chuyển cấp, hai lần vượt mình
Nói về bước ngoặt lớn nhất đời mình, anh chọn hai lần chuyển cấp: từ cấp hai lên cấp ba, rồi từ cấp ba lên đại học.
Anh vượt qua những giai đoạn ấy bằng một cách rất giản dị: "Mình chỉ cố gắng hoàn thiện bản thân và vượt qua những mục tiêu mình đề ra". Câu trả lời không có gì cầu kỳ. Đó là lời của một người trẻ biết mình muốn gì và chịu đi từng bước tới đó.
Vừa đi làm vừa giữ tấm bằng giỏi
Lên đại học, anh học ngành Thương mại điện tử ở trường Đại học Điện Lực. Mục tiêu đầu tiên anh đặt cho mình là ra trường với bằng giỏi, và anh đã làm được.
Cái khó của quãng ấy không nằm ở bài vở. Hồi sinh viên, anh làm dịch vụ khách hàng, chủ yếu phục vụ khách nước ngoài. Xong ca làm, anh về ôn lại bài trên trường, tranh thủ từng khoảng rảnh để học. Cứ thế cho tới hôm cầm tấm bằng giỏi trên tay.
Một người vừa đi làm vừa giữ được kết quả học tập loại giỏi là người đã sớm học được bài khó nhất của người đi làm: chia thời gian và giữ lời hứa với chính mình.
Người mở cửa sàn cho nhà bán Việt
Anh Bắc là chuyên viên phát triển nhà bán ở sàn thương mại điện tử Hi1 Thuần Việt, làm được một năm. Anh ở trong nhóm phát triển nhà bán gồm bốn người, mỗi người lo một nhóm ngành hàng. Riêng phần anh là đa ngành nghề, trừ mảng y tế.
Khách của anh là các nhà bán: công ty, hộ kinh doanh và hợp tác xã. Người làm việc trực tiếp với anh thường từ ba mươi tới năm mươi tuổi, làm đủ ngành, từ thực phẩm, đồ gia dụng tới hàng tiêu dùng. Nỗi lo của họ anh hiểu rõ: sàn Hi1 còn mới nên chưa nhiều người biết tới, một số người còn yếu về công nghệ, và không đủ nhân lực để vận hành mảng thương mại điện tử.
Anh tìm nhà bán chủ yếu ở hội chợ và các sự kiện có đông nhà bán tham gia. Gần đây nhất là sự kiện chạy vì cộng đồng của Hội Phụ nữ Việt Nam ngày 11/10, nơi việc chính là tặng quà và giới thiệu sàn Hi1 cho các nhà bán. Mỗi tháng anh làm việc với khoảng mười hai nhà bán.
Kiên nhẫn với người ngại công nghệ
Trong cách làm việc với nhà bán, có một điều anh luôn để ý. Nhiều người còn yếu về công nghệ, nên anh không chỉ nhắn tin. Anh tư vấn kết hợp, vừa chat, vừa gọi điện trao đổi.
Chi tiết này nhỏ, mà nói lên cả cách anh nhìn người. Với những chủ hàng ngại máy móc, một giọng nói kiên nhẫn chỉ cho từng bước qua điện thoại dễ làm họ yên tâm hơn nhiều dòng tin nhắn. Anh rèn được điều đó từ những năm chăm sóc khách hàng hồi sinh viên và một năm va chạm thực tế ở Hi1.
Từ gian hàng trống tới đơn hàng đầu tiên
Quy trình đưa một nhà bán lên sàn của anh có ba bước: mở shop, đăng sản phẩm, rồi phát hành hợp đồng. Ca anh nhớ nhất là một công ty làm mì ngô do một chị giám đốc điều hành. Anh làm đúng trình tự ấy với chị, không bỏ bước nào. Kết quả anh kể lại rất gọn: "Đến nay shop của chị đã đăng xong sản phẩm và đã phát sinh đơn hàng trên Hi1."
Đưa được nhà bán lên sàn mới là một nửa chặng đường. Gian hàng có đơn mới là lúc nhà bán thật sự tin. Anh Bắc đo việc của mình tới tận chỗ có đơn, đó là cách nghĩ của người làm nghề có trách nhiệm với khách.
Sáu mươi đối tác trong một năm
Điều anh tự hào nhất là đã đưa được nhiều nhà bán lên sàn. Tính từ ngày bắt đầu tới nay là khoảng sáu mươi đối tác.
Với một sàn còn mới, chưa nhiều người biết tới, mỗi nhà bán đồng ý lên sàn là một lần anh làm cho người ta tin. Một năm làm nghề mà để lại từng ấy dấu chân, chữ "cố gắng" của anh đã thành con số.
Hai nghìn sản phẩm và một trợ lý mới
Việc ngốn sức anh nhất mỗi tuần là đăng sản phẩm, vì nhiều nhà bán có rất nhiều mặt hàng. Trường hợp nhiều nhất anh từng gặp là một nhà bán điện máy với hơn hai nghìn sản phẩm, và tất cả đều làm bằng tay. Anh tả lại đúng cách mình đang làm: "Nhà bán thường gửi cho tôi file về phụ lục bảng giá và trang web của họ tôi dựa vào đó để đăng sản phẩm". Anh đang muốn giao cho trợ lý AI chính phần việc ấy: đọc file bảng giá và trang web của nhà bán để đăng sản phẩm, viết nội dung giới thiệu từng món hàng, và sắp xếp mỗi ngày anh cần hoàn thành những việc gì. Lý do anh nói rất thật: "Vì tôi thấy Ai giờ giúp khá nhiều cho con người và giúp tôi lược bớt những cái thủ công đi". Một người mới làm ở Hi1 một năm đã tự chỉ ra được chỗ tốn sức nhất trong nghề mình và tìm cách gỡ nó, cho thấy sự nỗ lực của anh Bắc, và anh đã tìm được con đường của mình.
Đọc trận đấu như đọc nghề
Ngoài giờ làm, anh mê bóng đá. Anh xem trận và đọc cả tài liệu về chiến thuật bóng đá. Anh yêu câu lạc bộ Chelsea, và huấn luyện viên anh thích nhất là Xabi Alonso. Điều anh thích ở ông là cách quản trị cầu thủ, sự khát khao trong công việc và chiến thuật tài tình.
Người trẻ thích một huấn luyện viên vì cách ông quản người và vì lửa nghề của ông, chứ không chỉ vì bàn thắng, là người đang tự học cách dẫn dắt từ rất sớm.
Cố gắng thành thói quen
Nhìn lại những gì anh Bắc kể, tôi thấy một nét chung: anh luôn tự đặt mục tiêu, rồi đi tới nó bằng những việc rất cụ thể. Đi học thì giữ bằng giỏi. Đi làm thì đo bằng số nhà bán lên sàn, số gian hàng có đơn. Gặp việc thủ công ngốn sức thì tìm cách làm nhẹ đi. Với anh, cố gắng là thói quen của mỗi ngày.
Chúc mừng anh Bắc. Chúc những gian hàng anh mở ra đều sớm có đơn đầu tiên, chúc phần việc đăng sản phẩm của anh nhẹ đi để anh có thêm thời gian ngồi cùng nhà bán, và chúc anh cứ giữ chữ cố gắng ấy trên mọi chặng đường sắp tới.