Truy tới gốc từng sự cố và nghề giữ điện cho Thạch Thất của anh Nguyễn Viết Kiên ở Hà Nội

Một đường dây nhảy điện, rồi tự đóng lại thành công. Lần thứ hai cũng thế. Lần thứ ba cũng thế. Với người ngoài nghề, điện có lại là xong chuyện. Với anh Nguyễn Viết Kiên, mỗi lần đóng lại thành công mà chưa tìm ra nguyên nhân là một câu hỏi còn treo, và anh không để câu hỏi ấy treo mãi.

Anh Kiên là kỹ sư hệ thống điện, Phó Phòng Điều độ vận hành và Sửa chữa điện của Công ty Điện lực Thạch Thất, thuộc Tổng Công ty Điện lực TP. Hà Nội. Anh sống ở Quốc Oai. Mỗi ngày, phần việc của anh là giữ cho dòng điện chạy êm tới từng nhà, từng xưởng ở vùng phía tây Hà Nội.

Người không chịu dừng ở "điện đã có lại"

Kể với tôi, anh Kiên chọn đúng một việc ngốn thời gian nhất của mình: phân tích sự cố lưới điện. Chữ anh dùng rất đáng chú ý: phân tích tìm nguyên nhân, "với mục đích tránh lặp lại về sau."

Chữ "tránh lặp lại" ấy là chữ của người làm nghề tới gốc. Đóng điện lại cho khách là việc của hôm nay. Tìm cho ra vì sao nó nhảy, để tuần sau, tháng sau nó không nhảy nữa, là việc cho cả một vùng về lâu dài.

Vụ sự cố anh nhớ nhất xảy ra trên lộ 371 qua Chương Mỹ. Đó là vụ mất nhiều thời gian nhất để tìm nguyên nhân. Cách anh làm rất bài bản: "xem đủ dữ liệu SCADA kết hợp kiểm tra hiện trường." Một nửa nằm trên màn hình điều độ, một nửa nằm ngoài cột điện, ngoài trời. Kết luận cuối cùng: hỏng sứ xuyên ty. Một chi tiết nhỏ trên cả tuyến dây dài, và anh tìm ra được nó.

Lần thứ tư trên lộ 373

Câu chuyện thứ hai là câu chuyện anh Kiên đưa ra như bằng chứng rõ nhất cho cách anh nghĩ về nghề.

Trên lộ 373, sự cố nhảy Isef, rồi thiết bị tự đóng lại thành công. Chuyện đó lặp lại liên tiếp nhiều lần. Phải tới "tận lần thứ 4 mới phát hiện ra nguyên nhân gốc là hỏng chống sét."

Nhiều người kể chuyện nghề thì kể chuyện mình giỏi. Anh Kiên kể chuyện một lần phải tới lần thứ tư mới tìm ra, và anh kể nó để rút bài học: nếu có cách đối chiếu lịch sử sự cố trên cùng tuyến ngay từ sớm, người vận hành sẽ thấy được dấu hiệu lặp lại, xử lý dứt điểm sớm hơn, thay vì phải chờ. Dám nhìn thẳng vào lần mình chậm để làm cho lần sau nhanh hơn, đó là tố chất của người làm kỹ thuật thật sự.

Kinh nghiệm để lại cho anh em vận hành

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, anh Kiên muốn trợ lý AI của mình phục vụ trước tiên "anh em công nhân vận hành trong đơn vị, đồng nghiệp điều độ": soạn tài liệu đào tạo công nhân, tra cứu quy trình, quy chuẩn, viết báo cáo, và khi sự cố xảy ra thì đưa ra các nguyên nhân khả nghi, tự tìm những vụ cũ tương tự để đối chiếu. Những gì trước đây nằm trong đầu một kỹ sư sau bao lần ra hiện trường, giờ có chỗ để lưu lại và truyền cho người sau. Một Phó Phòng nghĩ tới việc làm sao để anh em dưới quyền học nghề dễ hơn, tìm lỗi nhanh hơn, cho thấy anh Kiên hiểu lưới điện chạy êm nhờ cả một đội cùng nắm nghề, và anh đã tìm ra cách để kinh nghiệm của mình thành tài sản chung của cả đơn vị.

Ánh đèn mỗi tối

Mỗi tối ở Thạch Thất, Quốc Oai, đèn sáng lên trong từng nhà mà chẳng ai nghĩ tới đường dây, tới chiếc sứ hay bộ chống sét trên cột. Có những người như anh Kiên nghĩ thay họ, và không chịu dừng cho tới khi tìm ra đúng chỗ hỏng.

Chúc mừng anh Kiên. Chúc lưới điện anh giữ ngày càng ít lần nhảy, và chúc lần sự cố tới được tìm ra ngay từ lần đầu tiên.