Bàn tay trái cầm bút và hành trình tàn nhưng không phế của anh Nguyễn Vũ Phong ở Cần Thơ

Năm lớp 4, một cậu bé bắt đầu đau cánh tay phải. Mổ, chữa hơn hai năm không khỏi, tới năm lớp 6 thì phải cắt. Ngay từ năm lớp 5, cậu đã tự tập viết bằng tay trái. Cậu bé ấy bây giờ là luật sư Nguyễn Vũ Phong, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Phong Dinh ở Cần Thơ, và hôm nay vẫn viết hoàn toàn bằng bàn tay trái ấy.

Học cho giỏi để người ta thấy mình có tài

Hồi nhỏ anh chịu nhiều kỳ thị. Khi trao đổi với tôi, anh Phong nói cách mình vượt qua rất giản dị: sống lạc quan và học cho giỏi, để người ta thấy mình có tài. Câu anh giữ từ đó tới giờ, cả khi làm nghề lẫn làm người, chỉ có bốn chữ: "tàn nhưng không phế".

Anh học giỏi khối A nhưng chọn thi ngành luật. Anh nghĩ nghề này hợp thể trạng của mình, còn khối A cho anh cái đầu logic. Năm đầu thi rớt, năm sau thi lại, anh đậu Khoa Luật Đại học Cần Thơ. Anh chọn nghề luật sư vì một lẽ: nghề này không phân biệt người có khiếm khuyết, ai có kiến thức, có năng lực thì khách hàng sẽ thừa nhận.

Chọn đúng sân chơi nơi chỉ năng lực lên tiếng, đó là quyết định của một người hiểu rất rõ mình.

Rời một cánh cửa khép lại

Ra trường năm 2016, anh về làm ở một cơ quan thi hành án dân sự ở Cà Mau. Hợp đồng ghi vị trí bảo vệ, nhưng việc anh làm là việc của chuyên viên. Tháng 3/2017 anh thi công chức vị trí chuyên viên luật, ôn kỹ, trả lời tốt, vẫn rớt ngay vòng sơ khảo. Về sau anh mới hiểu cánh tay là lý do.

Tháng 4/2017 anh nghỉ, lên Cần Thơ theo nghề luật sư. Người đầu tiên anh báo tin là mẹ, và mẹ luôn ủng hộ anh. Những ngày đầu ở Cần Thơ chật vật, lương ít, nghỉ buổi thứ Bảy đi học nghiệp vụ luật sư là bị trừ lương, nhưng anh không lúc nào muốn bỏ. Năm 2020 anh thi đậu luật sư, và với anh, "sau khi tôi thi đậu luật sư thì giống như cuộc đời tôi chuyển sang trang mới trong sự nghiệp". Năm 2022 anh xong thạc sĩ Luật Kinh tế ở Đại học Cần Thơ.

Một cánh cửa khép lại vì khiếm khuyết, anh không đứng gõ mãi. Anh tự mở một con đường khác, nơi người ta chỉ hỏi anh có giỏi hay không.

Đi lên từ con số không

Anh không có người thầy trong nghề. Ở những nơi làm trước, vụ nhận về phần lớn anh tự nghiên cứu hoặc hỏi bạn bè đồng nghiệp. Anh tả cách mình chuẩn bị: "tôi bắt đầu sự nghiệp từ con số không, không có mối quan hệ nên ngay từ thời điểm ban đầu, tôi đã tự trang bị tốt những kỹ năng, những kinh nghiệm từ những bản án thực tế tham khảo trên mạng, các trang luật, và công bố bản án, từ đó áp vào những vụ việc tương tự mà mình đang làm."

Nhiều người trong nghề dựa chủ yếu vào quan hệ. Anh nghĩ khác: "không phải mọi việc đều dựa vào mối quan hệ, tôi tin có sự công bằng tương đối trong xã hội."

Một vụ cho thấy niềm tin ấy là vụ tranh chấp chia di sản thừa kế, anh đại diện cho bị đơn. Sơ thẩm thua, đất của thân chủ bị chia cho hai người em gái. Lên phúc thẩm, dù Viện kiểm sát tỉnh đề nghị giữ nguyên án sơ thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long vẫn sửa án ngày 24/4/2026, xác định đất không thuộc di sản, không chấp nhận yêu cầu chia thừa kế. Lúc tòa đọc phần nhận định, anh như nín thở. Anh thắng bằng căn cứ, chứng cứ và lý lẽ.

Một bọc bòn bon và một cặp bưởi

Khách hàng anh nhớ nhất là một người phụ nữ lớn tuổi ở Vĩnh Long, anh gọi là cô T. Hôm tìm tới anh, cô đang chữa bệnh nặng, tóc rụng hết. Cô từng đưa miếng đất của mình ra làm tin cho một khoản vay, rồi người cầm giấy đem bán tiếp miếng đất ấy cho người khác. Thấy hoàn cảnh cô, anh làm miễn phí, soạn đơn tố giác gửi công an. Khoảng nửa tháng sau, người kia tìm cô thỏa thuận và ký trả đất lại.

Ít lâu sau, cô T. gửi tặng anh trái cây quê nhà: một bọc bòn bon và một cặp bưởi để chưng thần tài. Hai tháng sau, cô lại tìm tới nhờ anh tư vấn chuyện riêng, vì cô muốn giữ miếng đất ấy cho con.

Cũng khoảng hai tháng sau vụ đầu, anh gặp một vụ tương tự, lần này có tính phí, làm cùng cách và ra kết quả y như vậy. Anh rút ra một điều theo cách nói rất miền Tây: "mình làm miễn phí, mình cho đi thì mình nhận lại được". Bọc bòn bon với cặp bưởi ấy là thứ thù lao đẹp nhất một luật sư có thể nhận.

Đứa con riêng mang tên Phong Dinh

Hôm nay anh làm chủ Công ty Luật TNHH MTV Phong Dinh, trụ sở ở Cần Thơ và một chi nhánh ở Đầm Dơi, Cà Mau, chín người, trong đó năm luật sư. Vợ anh cũng là luật sư, lo văn phòng, sổ sách, cùng anh soạn đơn, luận cứ. Anh trực tiếp tư vấn, chốt hợp đồng và làm chính các vụ. Mỗi tháng hai nơi tiếp khoảng một trăm hai mươi khách, một phần tư trong số đó do khách cũ giới thiệu.

Điều anh tự hào nhất sau hơn mười năm làm nghề, theo lời anh: "tôi đã sống được với nghề luật sư, có sự nghiệp, tạo ra đứa con riêng Luật Phong Dinh." Khách hàng, đồng nghiệp khen anh giỏi, giàu nghị lực, kiến thức vững, và có một đàn em khóa sau nói thẳng là ngưỡng mộ anh vì nghị lực.

Luận cứ trong hai giờ

Mỗi tuần anh đi tòa tối thiểu ba buổi, tra luật đọc hồ sơ bốn buổi. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI việc anh vẫn làm bằng tay là in hồ sơ, đọc, tóm tắt, liệt kê chứng cứ, đối chiếu luật rồi viết luận cứ. Anh đưa vào file scan hồ sơ, máy trả ra bản luận cứ bốn phần theo đúng khung anh vẫn viết, và tra luật thẳng trên cổng văn bản pháp luật chứ không trích theo trí nhớ. Đích anh đặt là một bản luận cứ xong trong vòng hai giờ, để dành sức cho khách và cho những buổi đứng trước tòa. Bắt máy tra từ nguồn gốc thay vì tin trí nhớ của máy, đó là sự cẩn trọng của người làm luật thật, và anh đã tìm ra con đường để đứa con Phong Dinh lớn nhanh hơn.

Viết tiếp bằng tay trái

Anh Phong còn ấp ủ khóa ôn thi cho người tập sự hành nghề luật sư, dựng từ chính cách anh tự ôn năm 2020, và một kênh video kể quá trình hành nghề của Phong Dinh. Cậu bé tập viết tay trái năm nào giờ muốn dắt người đi sau qua đúng con đường mình từng tự mò.

Chúc mừng anh Phong. Chúc Phong Dinh có thêm nhiều phiên tòa thắng bằng lẽ phải, chúc khóa ôn thi đầu tiên của anh đông người theo, và chúc anh giữ mãi bốn chữ tàn nhưng không phế.