Bốn năm xa nhà ở Cát Bi và hai mươi bốn năm làm đường của anh Nguyễn Xuân Linh ở Hà Nội
Dự án có hai ba đơn vị cùng thi công, đã tới hạng mục rải thảm mặt đường, ai cũng triển khai theo tiến độ đã ấn định. Riêng anh Nguyễn Xuân Linh nhất quyết chưa làm, vì vài ngày tới trời sẽ có mưa to. Các nhà thầu khác sợ chậm tiến độ nên vẫn cho làm. Mưa xuống, mặt đường không đạt chất lượng, phải làm lại và tốn rất nhiều kinh phí. Bên anh đợi qua đợt mưa mới triển khai, và mọi thứ ổn.
Người bạn của tôi ở Hà Nội gói kinh nghiệm ấy trong một câu: "mỗi dự án có các biện pháp và cách xử lý uyển chuyển khác nhau tùy từng thời điểm".
Kỹ sư đúc nghề trên công trường
Anh Linh là kỹ sư cầu đường, học khoa Cầu đường Đại học Xây dựng, ra trường năm 2002 và đi làm luôn từ đó. Hai mươi bốn năm nay anh gắn với công trường. Anh có giấy phép hành nghề giám sát, nhưng phần nghề anh thấy mình chắc tay nhất là thi công hiện trường và làm chỉ huy trưởng. Anh nói về nó đúng một câu: "các kỹ năng đó anh đúc lại từ nhiều năm trên công trường từ khi mới ra trường".
Về kỹ thuật, anh luôn tuân thủ trình tự, quy chuẩn và bám thiết kế. Ngoài hiện trường, anh không làm cứng nhắc. Câu chuyện mặt đường hôm mưa là minh chứng rõ nhất: giữ đúng chất lượng, kể cả khi phải đứng một mình chống lại áp lực tiến độ.
Chữ "đúc" anh dùng rất đúng. Nghề làm đường không học hết trên giảng đường, nó được đúc dần qua từng mùa mưa, từng lớp nhựa, từng lần quyết định đúng lúc.
Bốn năm xa nhà của đôi vợ chồng mới cưới
Bước ngoặt lớn nhất của anh đến ngay sau ngày cưới. Anh phải theo dự án thoát nước và đường trong khu Cát Bi, Hải Phòng, đi xa suốt bốn năm. Một tháng mới được về nhà một lần, có khi vài tháng mới về.
Vợ chồng mới cưới mà xa nhau như thế, cả anh lẫn vợ đều khó. Đi xa lâu thì có nhiều cám dỗ, và anh đã giữ được mình. Sau bốn năm vất vả, anh mới được về làm gần nhà.
Bốn năm ấy ít người nhìn thấy. Nhưng chính những năm ấy cho thấy người đàn ông này giữ lời với gia đình cũng chặt như giữ chất lượng một mặt đường.
Mười ngày ba ca ở nút giao Lê Văn Lương
Công trình anh nhớ nhất là cải tạo nút giao Lê Văn Lương - Hoàng Minh Giám. Khi chỉ còn mười ngày là phải xong theo tiến độ, chủ đầu tư yêu cầu tăng tốc, trong khi khối lượng còn lại phải mất một tháng mới làm hết.
Anh huy động thêm người và máy: hai mươi lăm công nhân, ba máy đào, ba máy lu rung, năm ô tô, máy cào bóc và dàn máy rải. Cả đội làm ba ca liên tục trong mười ngày. Vật liệu phải tập kết đúng ngày, đúng giờ, các giai đoạn khớp nhau nhịp nhàng. Kết quả đúng như chủ đầu tư mong muốn.
Một tháng việc nén vào mười ngày, mà nút giao vẫn thông, vẫn đạt. Những người ngày ngày chạy xe qua đó ít ai biết đã có một người chỉ huy ba ca liền để họ được đi trên mặt đường mới.
Việc khó thì về tay anh Linh
Từ năm 2023, anh về Công ty CP Thương mại Xây dựng Vận tải Nam Việt, nay là trưởng phòng dự án, quản sáu người: ba bạn phụ trách hiện trường, hai bạn làm hồ sơ chất lượng và thanh toán. Công ty đang làm bốn dự án cùng lúc, mỗi tháng anh làm việc với mười tới mười hai đơn vị.
Điều anh tự hào nhất là đã nói là làm. Anh không đùn đẩy trách nhiệm. Việc nào khó mọi người tránh thì anh không tránh, luôn tìm cách giải quyết. Trong công ty, việc gì mọi người thấy khó thường đều đến tay anh, từ sự cố hiện trường, bài toán kỹ thuật tới làm việc với chủ đầu tư và tư vấn giám sát. Phía chủ đầu tư cũng rất thích anh đứng ra chỉ huy các dự án.
Với anh em cấp dưới, câu anh hay nói nhất là "làm ra làm chơi ra chơi". Còn với bản thân, anh giữ một nguyên tắc: không làm điều trái đạo lý, điều sai trái thì nhất định không làm.
Nhìn lại hai mươi bốn năm, anh tự hào vì "được đi nhiều nơi, thấy mình có đóng góp phần nào vào việc xây dựng đất nước". Những con đường anh làm đang chở người ta đi làm, đi học, về nhà mỗi ngày, và câu tự hào ấy hoàn toàn xứng đáng.
Giấy tờ để trợ lý lo, người chỉ huy ra hiện trường
Công việc của anh bây giờ nặng về giấy tờ và điều phối. Riêng báo cáo tình hình dự án, mỗi ngày anh mất khoảng ba tiếng, gom số liệu và ảnh anh em hiện trường gửi qua Zalo. Một bộ hồ sơ thanh toán, quyết toán làm thủ công trên Excel và Word thường mất hơn một tháng, trong khi chính hồ sơ lại là điều chủ đầu tư lẫn ban giám đốc lo nhất. Người hỗ trợ giấy tờ trong phòng đã nghỉ, và anh đang muốn giao cho trợ lý AI lấp vào chỗ ấy: đọc tin nhắn, số liệu, ảnh từ hiện trường để ra bản báo cáo hằng ngày anh chỉ việc gửi đi, nhận số liệu anh cấp để làm bộ hồ sơ thanh toán trong một ngày thay vì một tháng, rồi tới hồ sơ chất lượng, hồ sơ dự thầu, bóc khối lượng, lập tiến độ. Anh nói thật mình chưa hình dung hết trợ lý làm được những gì, nhưng anh biết rất rõ việc nào đang ngốn thời gian của mình, và anh muốn bắt kịp các bạn trẻ về công nghệ. Một kỹ sư hai mươi bốn năm tuổi nghề vẫn chịu bắt đầu lại từ những điều chưa từng được học, đó là nỗ lực đáng nể của anh Linh, và anh đã tìm ra con đường để giấy tờ không còn giữ chân người chỉ huy ở bàn làm việc.
Người làm đường giữ chữ tín
Hai mươi bốn năm, từ Cát Bi tới những nút giao giữa lòng Hà Nội, anh Linh làm đường theo một lối: việc khó không tránh, việc sai không làm, lời đã nói thì làm cho bằng được.
Chúc mừng anh Linh. Chúc anh sớm có những buổi chiều không phải ngồi gom báo cáo, có thêm thời gian ra hiện trường cùng anh em, và chúc những con đường anh làm còn dài thêm mãi trên khắp Hà Nội.