Cánh cửa sang Đức mở lại sau năm năm bền bỉ và nghề hướng nghiệp nói thật của anh Phạm Chí Hiếu ở Rạch Giá

Có người rời một chiếc ghế ở cơ quan nhà nước với cảm giác mất mát. Anh Phạm Chí Hiếu ở Rạch Giá thì gọi khoảnh khắc chốt quyết định ấy là lúc hạnh phúc nhất, "vì từ đây mình sẽ tự quyết được cuộc đời của chính mình".

Khi trao đổi với tôi, anh nhắc lại ngã rẽ ấy rất bình thản. Phía sau nó là một quãng dài trăn trở, phía trước là con đường anh đã gắn bó mười năm: nghề hướng nghiệp, đưa người trẻ Việt Nam sang Đức học nghề. Bây giờ anh là người sáng lập, Giám đốc Công ty TNHH Hướng nghiệp Quốc tế Việt Chí, kiêm Chủ tịch VICIEDU, Viciditour và Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Đức tỉnh An Giang.

Hai mươi năm ở Kiên Giang trước một ngã rẽ

Trước khi làm nghề này, anh có hai mươi năm làm công tác Đoàn và công tác tổ chức Đảng ở Kiên Giang. Đến hết tháng 12/2019, anh vẫn là Trưởng Ban Tổ chức Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh.

Anh không quyết định trong một đêm. Anh đi nhiều nơi, quan sát lại thân tâm mình, nhìn hơn ba mươi tấm gương lãnh đạo để tự hỏi nếu đi hết con đường công chức thì mình được gì, mất gì. Người thân, đồng nghiệp đều mong anh nghĩ lại. Để giữ được quyết định, có lúc anh phải tạm ngưng gặp gỡ nhiều người.

Cân nhắc rất kỹ, nhìn đủ được và mất, rồi mới chọn. Người dám tự quyết đời mình sau hai mươi năm ở một môi trường ổn định là người có bản lĩnh thật.

Hai năm đầu, coi như đóng học phí cho nghề mới

Hai năm đầu, anh mở một quán cà phê, bỏ vào đó không ít tiền mà không hiệu quả, còn Việt Chí thì chưa có nguồn thu. Anh coi quãng ấy là giai đoạn đầu tư để học một việc mới. Lúc khó nhất, anh đi học, tự học, kiên trì và không bỏ cuộc.

Chính vì đã tự trả học phí như thế, anh hiểu hơn ai hết giá trị của đồng tiền mà các gia đình sau này đặt vào tay Việt Chí.

Người quy tụ người giỏi

Anh nói nghề này anh học từ thực tiễn: từ sách, từ lời Đức Phật, từ Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ chính các em, các phụ huynh và đối tác. Từ đối tác Đức, anh học được sự nghiêm túc và trách nhiệm.

Chuyên môn anh tự nhận giỏi nhất là quy tụ người giỏi về làm cùng, và truyền cảm hứng, niềm tin, khát vọng cho người khác. Hai mươi năm làm công tác Đoàn, công tác tổ chức hóa ra là trường rèn đúng kỹ năng anh cần nhất hôm nay.

Đội Việt Chí có mười chín người, chia bốn phòng: Hành chính và Vận hành, Tư vấn và Chăm sóc, Đào tạo và Quản lý các em, Hồ sơ và Visa. Bên Đức còn chín người nữa hỗ trợ các em khi đã sang. Một công ty ở Rạch Giá có người đứng chờ sẵn ở bên kia nửa vòng trái đất, đó là câu trả lời của anh cho nỗi lo lớn nhất của phụ huynh: con sang đó có an toàn không.

Nói thật với từng gia đình

Những gia đình tìm đến anh phần lớn là công chức, viên chức, giáo viên, chủ cửa hàng nhỏ, có cả bà con nông dân, chắt chiu tích lũy để con có một cơ hội đổi đời. Họ lo con có học nổi tiếng Đức không, đóng tiền theo lộ trình nào, bao giờ đi được. Trên hết, họ cần tin được công ty và người đứng đầu.

Anh chọn tư vấn thật, không tô màu hồng. Em nào chưa đủ điều kiện, anh nói rõ là chưa đủ. Việt Chí lấy chất lượng, không chạy số lượng, mỗi năm trung bình khoảng bốn mươi em. Em nào thiếu đạo đức, gia đình nhiều tiền tới đâu anh cũng không nhận.

Khách của Việt Chí phần lớn đến qua người quen, qua chính phụ huynh và các em đi trước giới thiệu. Lời khen anh hay nghe nhất gói trong ba chữ: "chân thành, tử tế, trách nhiệm".

Ba năm bổ túc, hai năm tiếng Đức

Có một em anh nhớ nhất, anh gọi là em P. Năm năm trước, gia đình em từng đặt niềm tin nhầm chỗ, mất một khoản tiền lớn mà em vẫn không đi được. Khi tìm đến anh, em đã hai mươi bảy tuổi và chưa có bằng trung học phổ thông.

Anh không hứa với em một con đường tắt. Anh khuyên em quay lại học bổ túc, đọc sách, và tư vấn tâm lý cho cả em lẫn gia đình. Em học bổ túc ba năm, rồi học tiếng Đức hai năm, chậm hơn các bạn vì đã nghỉ học lâu. Sau năm năm bền bỉ ấy, em đậu B1 Goethe, có hợp đồng học nghề đầu bếp và đã nộp hồ sơ xin visa.

Một gia đình đã mất niềm tin một lần, anh không lấy lại niềm tin ấy bằng lời hứa, anh lấy lại bằng năm năm đi cùng.

Hai tiếng mỗi ngày dành cho phụ huynh

Việc tốn thời gian nhất của anh bây giờ là trả lời phụ huynh, trung bình hai tiếng mỗi ngày, xoay quanh bốn câu: khi nào con thi đậu, khi nào có hợp đồng, khi nào phỏng vấn, khi nào sang Đức. Tiến độ của các em nằm ở file Excel, Google Sheet và nhóm Zalo lớp do hai cô giáo cập nhật, nên mỗi lần trả lời anh lại phải hỏi các cô. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI nhận bảng tiến độ từng em, soạn sẵn tin trả lời để anh duyệt, mỗi tháng gửi phụ huynh một bản báo cáo tiến độ của con, rồi tới việc soạn bài, ảnh, clip cho website vietchi.vn, Facebook, Zalo, để hai tiếng ấy còn mười lăm phút. Một người làm công tác tổ chức hai mươi năm, nay chủ động dựng cho mình một trợ lý để không phụ huynh nào phải chờ, đó là sự cầu tiến đáng nể, và anh đã tìm ra con đường để chữ "trách nhiệm" của Việt Chí tới với từng gia đình đều đặn hơn.

Nhịp cầu giữa Rạch Giá và nước Đức

Câu anh luôn giữ rất giản dị: "Làm người, làm nghề gì cũng được, cần nhất là: nghiêm túc, trách nhiệm, chân thành và tử tế." Nghiêm túc và trách nhiệm là hai chữ anh học thêm được từ các đối tác Đức. Chân thành và tử tế là hai chữ các gia đình hay dùng để khen Việt Chí.

Mỗi em Việt Chí đưa sang Đức là một người trẻ có thêm một nghề, một ngôn ngữ, một chân trời. Ở vai Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Đức của tỉnh, anh đang làm nhịp cầu giữa hai đất nước bằng chính những con người cụ thể ấy.

Người dám tự quyết đời mình thì cũng biết giúp người khác tự quyết đời họ. Chúc mừng anh Hiếu. Chúc ba tháng tới, phụ huynh nào của Việt Chí cũng nhận được báo cáo tiến độ của con mỗi tháng, và chúc em P sớm cầm visa, đứng trong một gian bếp ở nước Đức.