Một quán nước ở Bãi Cháy và bảy buổi mỗi tuần lắng nghe bà con của anh Phạm Đức Hùng ở Hải Phòng

Ở hội trường nhà văn hóa thôn Phí Gia, có lần một người đàn ông bước vào, nói rất gay gắt, nói nhiều và không để ai chen lời. Người ngồi bên kia bàn là anh Phạm Đức Hùng. Anh không cắt ngang. Anh ngồi nghe, khẽ mỉm cười, đợi tới khi người kia tự dừng lại.

Rồi anh xin phép được tiếp chuyện, xin phép ghi lại tất cả ý kiến, và nói rõ vai trò của mình: "chủ yếu em ngồi đây cùng anh lắng nghe tiếp thu ý kiến để báo cáo về Hội đồng GPMB." Hai người cùng dò lại từng thông tin: tên tuổi, nơi thường trú, nhân khẩu, đất được giao, biến động đất đai từ năm 1993 tới nay, để hồ sơ của gia đình ấy được ghi đúng. Gặp câu hỏi hóc búa, anh thành thật xin chính người đó góp ý giải pháp. Việc gì vượt thẩm quyền, anh xin phép báo cáo lên Hội đồng.

Cuối buổi, người đàn ông vui vẻ ký hồ sơ, còn nói với anh: "Mặc dù lúc đầu tôi nói chuyện nhiều khi thế này thế nọ, mà ông vẫn kiên nhẫn giải thích và giúp đỡ tôi."

Khi trao đổi với tôi, anh Hùng nhắc lại chuyện ấy như ca anh nhớ nhất trong nghề. Ở đó có cả một cách làm người.

Từ công trường thép tới ghế giám đốc

Anh học kỹ sư điều khiển học ở Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội. Ra trường, anh làm nhà máy cáp điện thông tin, đi công trường lắp hệ thống điều khiển cầu trục ở cảng biển, rồi gắn bó năm năm với Thép Hòa Phát. Ở đó anh lên tới phó giám đốc cơ điện, phụ trách ba trăm công nhân, lo cấp điện thi công cho hơn một trăm hai mươi héc ta công trường ở Kinh Môn.

Ba trăm con người trên một công trường lớn, anh giữ họ bằng sự tận tình: chỉ việc kỹ cho anh em công nhân, lúc rảnh thì bổ túc thêm kinh nghiệm, kiến thức, phân việc rõ ràng và hợp lý. Người ta tôn trọng anh vì thế. Năm 2014, anh về làm giám đốc Công ty CP Phát triển Vững Mạnh KTĐ trong ba năm.

Từ thời đi học, bạn bè và thầy cô đã quý anh vì tính thật thà. Anh tả cách mình lớn lên trong nghề giao tiếp bằng một câu rất thật: "Quá trình tích lũy năng lực giao tiếp của bản thân là thấm từ từ chứ không có gì đột biến."

Đứng dậy sau ngày 26 tháng 4

Năm 2020, anh theo bạn bè làm một dự án khu dân cư ở Thanh Miện nhưng không thành. Hết vốn, anh lên tận biên giới Cao Bằng làm xuất nhập khẩu. Ngày 26/4/2025, hàng hóa bị cấm biên, tồn đọng, tổn thất lớn.

Anh quyết định buông bỏ, về nhà làm lại từ đầu. Hè năm ấy, người từng phụ trách ba trăm công nhân, từng ngồi ghế giám đốc công ty, mở một quán nước ở Bãi Cháy và bán suốt ba tháng. Đến tháng 11/2025, anh xin vào Ban giải phóng mặt bằng và ổn định từ đó tới nay.

Anh nhìn giai đoạn ấy bằng một câu của ông bà mình: "Cháo nóng húp vòng quanh". Làm từ từ, gỡ từng phần, và bên cạnh anh có cả gia đình "động viên hỗ trợ chia sẻ". Từ ghế giám đốc xuống đứng quán nước mà không thấy mình thấp đi, rồi từ quán nước đi tiếp, đó là bản lĩnh của một người đàn ông biết giá trị của mình nằm ở sức đứng dậy.

Người đứng giữa nhà đầu tư và bà con

Bây giờ anh là chuyên viên Ban giải phóng mặt bằng của Tập đoàn Kinh Bắc, đại diện phía nhà đầu tư, lo giải phóng mặt bằng dự án Khu dân cư mới Đồng Cẩm, kiêm giám sát thi công đường DH12 của Khu công nghiệp Kim Thành 2.

Dự án có bốn trăm chín mươi mốt hộ ở ba thôn: Quảng Bình, Minh Tiến và Phí Gia. Phần đông là người thuần nông, sống bằng trồng trọt, lo mất ruộng rồi không biết lấy gì sinh nhai. Ở Minh Tiến và Quảng Bình, chỉ khoảng hai, ba tuần là bà con ủng hộ hết. Phí Gia khó hơn, kéo dài từ tháng 5 tới nay.

Anh ngồi ở nhà văn hóa thường đủ bảy buổi một tuần, từ sáng tới chiều tối, thỉnh thoảng chạy ra công trình DH12 kiểm tra rồi lại về. Ruộng là cả đời của người nông dân. Ngồi trước một người sắp rời mảnh ruộng ấy, việc cần có là một người chịu nghe, rồi mới tới tờ biên bản.

Ba bước để có niềm tin

Cách làm của anh có ba bước: tôn trọng bà con; đặt mình vào vị trí người dân để lắng nghe, chân thành ghi nhận góp ý; tận tình giải thích từng thắc mắc. Anh tóm lại gọn: tạo được niềm tin thì sẽ thành công.

Anh thấy rõ chỗ hay vấp của cán bộ trẻ: ngập ngừng, thiếu tự tin, bị bà con hỏi dồn là bối rối. Đi qua nhà máy, công trường, bàn giám đốc, quán nước rồi mới tới hội trường thôn, anh có cái điềm tĩnh tuổi trẻ chưa kịp có.

Điều anh tự hào nhất là tiếp xúc bà con cả ba thôn mà tới giờ không bị ai ghét bỏ. Gặp lại, ai cũng vui vẻ, thân mật. Trong một nghề va chạm là chuyện hằng ngày, được cả ba thôn chào hỏi thân tình là thành tích không ghi vào bảng tiến độ nào, mà quý hơn mọi bảng tiến độ.

Đạo đức tin cậy và tinh thần khởi nghiệp

Câu anh luôn giữ là "đạo đức tin cậy, luôn giữ vững tinh thần khởi nghiệp". Làm ở đâu, làm gì cũng phải có đạo đức, xây được niềm tin. Còn khởi nghiệp nghĩa là luôn lạc quan, không nghĩ tiêu cực, để giữ năng lượng tốt và tìm cơ hội phát triển.

Vế đầu giúp anh được bà con ba thôn mở lòng. Vế sau giúp anh, sau một cú ngã lớn, đứng dậy bắt đầu lại từ một quán nước ven biển.

Thêm giờ cho phần việc của con người

Anh có một trợ lý AI tên là Đồng. Đồng đã thử ra mấy biên bản kiểm kê theo đúng form mẫu, việc làm tay mất chừng mười lăm phút một biên bản. Anh muốn giao cho Đồng ba việc: ra biên bản theo mẫu, kiểm soát các biên bản phát sinh, ghi nhớ quy định về thu hồi, bồi thường đất đai ở Hải Phòng. Thời gian dôi ra, anh dành cho phần anh coi là quan trọng nhất: "nói chuyện, phân tích cho bà con hiểu, thấu tình đạt lý". Giao giấy tờ cho máy để mình có thêm giờ ngồi với người dân, đó là cách dùng công nghệ của một người có tâm, và anh Hùng đã tìm đúng con đường để cái vốn giao tiếp của mình đi xa hơn.

Người được ba thôn chào thân tình

Đồng Cẩm rồi sẽ thành khu dân cư mới, đường DH12 rồi sẽ thông xe. Còn bà con Quảng Bình, Minh Tiến, Phí Gia sẽ nhớ một người ngồi ở nhà văn hóa, mỉm cười nghe họ nói cho hết.

Chúc mừng anh Hùng. Chúc anh cùng Đồng gỡ nốt những hồ sơ còn lại ở Phí Gia trong êm thấm, và chúc chặng làm lại của anh đi đúng như câu anh tự nhủ: cháo nóng cứ húp vòng quanh, rồi cũng tới lúc bát cạn, người no.