Hai mươi lăm năm sổ sách công trình và niềm tin của sếp dành cho chị Phạm Thị Chi ở Hà Nội

Có một doanh nghiệp vừa mới thành lập cần một khoản bảo lãnh ngân hàng. Ai làm tài chính đều hiểu, đơn vị chưa có lịch sử thì ngân hàng rất dè dặt. Chị Phạm Thị Chi nhắc lại chuyện ấy bằng đúng một câu, không thêm thắt: "giải quyết ra được bảo lãnh mà khách hàng là đơn vị mới thành lập".

Chị không kể dài, cũng không nói mình đã thuyết phục thế nào. Nhưng chỉ một câu ấy cũng đủ cho người trong nghề hiểu chị đứng ở đâu. Khi trò chuyện với chị, tôi thấy một người làm nghề kiểu rất Hà Nội: nói ít, làm chắc, và để kết quả lên tiếng.

Hai mươi lăm năm trong ngành xây dựng

Chị Chi sống ở phường Bồ Đề, Hà Nội. Chị học quản trị doanh nghiệp, nhưng ra trường thì làm kế toán là chính. Từ đó tới nay đã hai mươi lăm năm chị làm kế toán trong ngành xây dựng, qua nhiều đơn vị khác nhau. Mười năm gần nhất, chị là người phụ trách tài chính của Công ty Cổ phần Farich Việt Nam, một công ty thi công xây lắp.

Có lúc chị tự giới thiệu mình là kế toán kiêm hành chính. Cách gọi khiêm tốn ấy che đi một điều: nghề của chị học gần như hoàn toàn từ thực tế công việc. Hai mươi lăm năm, mỗi công trình là một bài học, mỗi bộ hồ sơ là một lần rèn tay. Người đi lên như thế thì cái biết nằm trong máu chứ không nằm trên giấy.

Mảng việc chị làm giỏi nhất

Chuyên môn sâu nhất của chị là kế toán ngân hàng. Chị làm trọn cả vòng: hồ sơ vay vốn, bảo lãnh, giải ngân, đối chiếu sổ phụ. Với một công ty xây lắp, đó là mạch máu, vì không có bảo lãnh thì không dự được gói thầu, không có vốn vay thì công trình không chạy.

Hỏi chị một bộ hồ sơ ngân hàng mất bao lâu, chị đáp gọn: "30 phút nếu đủ hồ sơ". Con số ấy nghe nhẹ nhàng, nhưng phía sau là hai mươi lăm năm đã thuộc lòng từng loại giấy, từng yêu cầu của từng ngân hàng. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy ba mươi phút. Người trong nghề biết đó là ba mươi phút của một phần tư thế kỷ.

Ngoài công việc chính, chị còn nhận làm báo cáo tài chính hằng năm cho khoảng năm doanh nghiệp, đều qua người quen giới thiệu. Không quảng cáo, không chào mời, người ta tìm đến chị vì đã có người tin chị trước đó.

Vững vàng qua hai năm khó

Bước ngoặt lớn nhất trong nghề của chị đến khoảng năm năm trước. Công ty trải qua một quãng khó kéo dài hai năm, nhiều người lần lượt nghỉ. Chị là một trong năm người ở lại.

Chị vượt qua quãng ấy theo cách riêng: sống chậm lại, suy nghĩ, lấy lại năng lượng. Chị học thêm, và tập yoga để giữ sức khỏe. Ở lại khi người khác đi đã là một lựa chọn cần bản lĩnh. Ở lại mà vẫn biết chăm lại chính mình để còn sức đi tiếp, đó là cách của người hiểu rằng đường nghề còn dài.

Được sếp tin, đó là niềm tự hào

Điều chị tự hào nhất trong nghề là luôn được sếp tin tưởng. Với người làm tài chính, đó là lời khen cao nhất, vì người ta chỉ giao tiền và hồ sơ ngân hàng cho người mình tin tuyệt đối.

Quan điểm chị giữ cũng xoay quanh chữ tin ấy: "có tâm trong nghề, tạo dựng lòng tin đối với sếp và đồng nghiệp". Và khi người khác nhắc tới tên mình, chị chỉ mong kèm theo một chữ thôi: "tốt". Một người làm với con số suốt hai mươi lăm năm mà chọn đúng chữ ấy để được nhớ, là người đặt chữ tâm lên trước cả tay nghề.

Nghề vất vả mà vẫn giữ được bình yên

Chị nói thẳng kế toán xây dựng là nghề vất vả, nhiều hồ sơ giấy tờ. Cái khó lớn nhất chị từng gặp là: "kế toán không bóc tách được vật tư, nhân công, ca máy từ bản vẽ mà phải nhờ kỹ thuật làm". Bản vẽ đổi một chút là vật tư đổi theo. Kỹ thuật bận thì việc của chị phải chờ, có lần chờ sát hạn. Nói ra được đúng chỗ mình còn phụ thuộc người khác là dấu hiệu của người làm nghề thật thà với chính mình.

Mỗi tháng chị nhận khoảng một trăm năm mươi hóa đơn đủ các dạng, và phải nhập từng cái lên file Excel theo mẫu, cộng với theo dõi kho và công nợ. Đó là việc ngốn thời gian nhất mỗi tuần. Chị đang muốn giao cho trợ lý AI việc đọc hóa đơn và nhập lên file theo mẫu trước, rồi dần tới lập báo cáo lỗ lãi, chuẩn bị hồ sơ bảo lãnh, vay vốn, mong tiết kiệm được một nửa thời gian mỗi tuần. Một người hai mươi lăm năm làm sổ sách bằng tay vẫn chủ động tìm cách làm mới cho nghề mình, cho thấy chị Chi đã chọn đúng hướng để vừa giữ chất lượng vừa giữ sức.

Ngoài giờ làm, chị thích trồng cây cảnh trên ban công và dọn nhà. Một góc ban công xanh, một căn nhà gọn gàng, cũng ngăn nắp như những bộ hồ sơ chị làm.

Chữ tốt đi cùng tên

Có những người được nhớ vì làm to. Có những người được nhớ vì làm bền và làm sạch. Chị Chi thuộc nhóm thứ hai, và hai mươi lăm năm qua chị đã tự viết nên chữ "tốt" bên cạnh tên mình.

Chúc mừng chị Chi. Chúc mỗi bộ hồ sơ của chị vẫn xong gọn trong ba mươi phút, chúc một trăm năm mươi hóa đơn mỗi tháng sớm có người đỡ để chị có thêm thời gian cho ban công đầy cây, và chúc chị mãi giữ được chữ tin của sếp và của đồng nghiệp.