Kính ngữ tiếng Hàn và căn villa ngắm hoàng hôn ở Lương Sơn của chị Phạm Thị Ngọc ở Hà Nội
Ngày 20/11 nào cũng vậy, vẫn có những cựu sinh viên tìm tới nhà chị Phạm Thị Ngọc để chúc mừng. Có người ra trường đã lâu mà vẫn rủ cô đi cà phê. Trong khi chị tự nhận mình là người nghiêm khắc, và nói rất thật: "Chị là người nghiêm khắc nên sinh viên học kém không thích! còn sinh viên học khá thì gần gũi và thân cô".
Những người học trò còn quay lại sau nhiều năm, đó là tấm huy chương mà người làm thầy nào cũng mong có.
Gần hai mươi lăm năm với tiếng Hàn
Chị là giảng viên tiếng Hàn của Trường Đại học Hà Nội, gắn bó với trường gần hai mươi lăm năm. Hơn mười sáu năm trong số đó, chị ở vị trí lãnh đạo Khoa. Những năm ấy, chị đưa về Khoa nhiều chương trình hợp tác, từng tổ chức đón đoàn Thị trưởng Seoul về thăm trường, và làm cho sinh viên rất nhiều hoạt động.
Chị học cao học ba năm ở Hàn Quốc, rồi làm nghiên cứu sinh bốn năm chuyên ngành Ngôn ngữ học ở Học viện Khoa học xã hội, bảo vệ tiến sĩ năm 2019. Chị có những người thầy hướng dẫn ở cả Đại học Kyung Hee bên Hàn Quốc lẫn ở Việt Nam, và nhắc tới từng người thầy rất rõ ràng.
Người đọc được tầng bậc trong một lời chào
Hướng chuyên sâu của chị là kính ngữ tiếng Hàn trong mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa: người nói chọn bậc nói thế nào, xưng hô ra sao, phân tầng giao tiếp giữa các vai trong gia đình, cơ quan, công sở và trường học. Ai từng học tiếng Hàn đều biết, chỗ khó nhất của thứ tiếng này nằm đúng ở đó.
Từ kính ngữ, chị đi sang dịch thuật: so bản dịch của chuyên gia với bản dịch máy đối với tác phẩm văn học Hàn Quốc. Bài chị đang viết lấy cuốn "Người ăn chay" làm ngữ liệu, xem bậc nói và cách gọi nhau trong tiếng Hàn đổi thế nào khi sang tiếng Anh và tiếng Việt. Chị định viết hai, ba bài theo mạch này, cùng làm với đồng nghiệp ở trường khác.
Hồ sơ khoa học của chị đã có hai bài Scopus, bài gần nhất đăng tháng 01/2026 thuộc nhóm Q2. Chị có giáo trình, có sách tham khảo về kính ngữ tiếng Hàn đã xuất bản, đang cùng nhóm giáo sư Hàn Quốc làm bộ sách tiếng Hàn toàn cầu, xong phần sơ cấp, chuẩn bị trung cấp và cao cấp. Người dành cả đời để hiểu cách con người kính trọng nhau qua từng lời nói, thì cách chị đối đãi với học trò cũng mang đúng tinh thần ấy.
Học trò là thành quả lớn nhất
Điều chị tự hào nhất là những gì sinh viên của mình làm được. Chị đã hướng dẫn ba sinh viên vào vòng chung khảo giải thưởng Eureka. Năm 2026, bốn nhóm đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên do chị hướng dẫn bảo vệ thành công. Năm 2027, chị đang dẫn tiếp ba sinh viên Eureka và ba nhóm đề tài. Từ tháng 09/2026, chị hướng dẫn hai nghiên cứu sinh.
Nghiêm với trò là cách thương trò của người làm nghề dạy, và những cựu sinh viên còn quay lại nhà chị mỗi dịp 20/11 là người hiểu điều đó rõ nhất.
Dám rời ghế khi đang yên ổn
Bước ngoặt gần nhất của chị là tự quyết dừng làm quản lý, sau mười sáu năm. Chị thấy nếu kéo dài nữa thì mình khó đổi mới, sức ì rất lớn. Chị muốn ra khỏi vùng an toàn, dành sức cho một kế hoạch nghiên cứu nghiêm túc và rõ ràng hơn. Chị không giấu rằng thay đổi này không dễ, cần thời gian để quen, nhưng chị sẽ cố.
Câu chị luôn giữ trong nghề và trong đời là "Cần phải tự tìm tòi học hỏi cái mình thiếu", để mình thành người mà nơi làm việc cần tới. Người tự đứng dậy khỏi một chiếc ghế quen để học tiếp là người có bản lĩnh.
Căn villa của hai vợ chồng
Ở Lương Sơn, trong khu Legacy Hill, có Sun Set Villa. Ban đầu chị xây căn nhà này để gia đình nghỉ ngơi, là tâm huyết của hai vợ chồng, và mai này về già chị muốn lên đây ở những lúc nhàn. Sau này nhà mới mở cửa đón khách.
Nhà có sáu phòng ngủ, bể bơi rộng có mái che, sân thượng nhìn ra bốn phía, sân vườn nướng BBQ, phòng hát trên tầng hai. Khách của chị là những hội nhóm cơ quan, hội lớp đại học và cấp 3, các gia đình chơi thân với nhau. Đợt cuối tháng 10/2026, một đoàn bác sĩ của một bệnh viện lớn ở Hà Nội lên nghỉ, gần sáu mươi người. Chị tình cờ thấy tin họ đang tìm chỗ trên Facebook, chủ động liên hệ và tư vấn kỹ cho người đứng ra đặt.
Chị kể về cách mình làm: "chị làm 1 mình và có nhờ đội ngũ sale bán phòng nhưng gần đây chị tự làm tự PR". Người viết bài Scopus mà vẫn tự tay trả lời từng vị khách hỏi đường lên villa, thì làm việc gì cũng làm tới nơi.
Hai việc cùng một lúc
Chị đang muốn giao cho trợ lý AI những câu hỏi lặp lại của khách về vị trí, sức chứa, ăn uống, cùng việc soạn bài và kịch bản video cho villa, để chị có thời gian cho nghiên cứu: xử lý ngữ liệu, lên kế hoạch bài báo, nhắc tiến độ các đề tài của sinh viên. Một người đã ngoài hai mươi năm đứng lớp vẫn chủ động đi tìm công cụ mới để khỏi tụt lại phía sau, cho thấy chị Ngọc đã chọn đúng con đường của người học suốt đời.
Chúc mừng chị Ngọc. Chúc bài báo về "Người ăn chay" của chị sớm được đăng, chúc Sun Set Villa đón thêm nhiều đoàn khách vui, và chúc chị có ngày nhận danh hiệu Phó Giáo sư như chị đã đặt ra cho mình.
