Gần 50 doanh nghiệp và lớp học tự tìm luật của chị Thanh Vương ở TP.HCM

"Ngừng mong cầu và phán xét." Đó là câu chị Phạm Thị Thanh Vương muốn để lại cho người đi sau. Nghe như lời của người tu tập, và quả thật lúc rảnh chị hay nghe sách, nghe phật pháp. Có điều người nói câu ấy lại sống giữa một nghề toàn con số, thời hạn và văn bản pháp luật: mười tám năm làm dịch vụ kế toán, thuế, kinh qua gần 50 công ty, hiện là Trưởng phòng dịch vụ kế toán của Công ty dịch vụ kế toán và tư vấn KH ở TP.HCM. Đặt câu ấy vào đúng nghề của chị, mới thấy nó quý thế nào.

Người ngồi cạnh giám đốc doanh nghiệp

Chị tốt nghiệp cử nhân kế toán doanh nghiệp, rồi hoàn thành cấp thạc sĩ tài chính ngân hàng. Việc chị làm trải rộng: thuế, kế toán, lao động, bảo hiểm, công đoàn, thống kê và hồ sơ cho đủ các loại hình doanh nghiệp. Phần chị mạnh nhất là tư vấn trực tiếp cho giám đốc và đào tạo cả một hệ thống, từ nhân viên trong công ty mình tới nhân viên kế toán bên khách hàng.

Khách chị chọn phục vụ là những doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tuân thủ đúng, kiểm soát được rủi ro, có số liệu đủ tin cậy để ra quyết định hay đi vay ngân hàng: xưởng sản xuất thiết bị lạnh, nơi kinh doanh phân bón, đơn vị nhập khẩu thịt đông lạnh, tuyến logistics gom hàng ra Phú Quốc, chuỗi nha khoa, nhà hàng tiệc cưới, những hộ kinh doanh đang lớn dần. Với một ông chủ như thế, tồn kho lệch hay bảng cân đối không cân là chuyện mất ngủ. Người như chị Vương đứng phía sau để họ yên tâm lo việc làm ăn. Giữ cho sổ sách đúng là giữ cho cả một doanh nghiệp đứng vững.

Gỡ nút cho người đến muộn

Có một ca chị kể rất đời. Một vị giám đốc nhờ người quen đăng ký công ty giúp, rồi bỏ đó từ năm 2017 vì nghĩ không làm nữa là xong. Nhiều năm sau, khi cần đi công tác nước ngoài, người ấy mới biết mình còn vướng nghĩa vụ cũ và đi tìm người gỡ.

Việc đầu tiên chị làm là ngồi giải thích cho khách hiểu hậu quả. Khách hiểu, chấp nhận khắc phục và hợp tác. Sau đó là cả một chuỗi hồ sơ kéo ngược gần mười năm: biên bản và quyết định giải thể, công văn gửi hải quan, khôi phục tài khoản thuế điện tử, bổ sung tờ khai và quyết toán từ năm 2016. Tới nay hồ sơ gần như đã xong.

Người đến muộn thường ngại, sợ bị trách. Câu "ngừng phán xét" của chị đặt vào đây mới thấy hết giá trị: khách được hiểu thay vì bị trách, nên họ dám nói hết và cùng chị đi lại quãng đường mình đã bỏ dở.

Lớp học để nhân viên tự tìm luật

Cách chị đào tạo đội ngũ rất đáng để các bạn làm quản lý tham khảo. Hai tuần một buổi, mỗi buổi một chuyên đề, chẻ thành bốn chủ đề cho bốn nhóm. Các nhóm tự tìm luật, tự lên nội dung, tự làm slide thuyết trình. Chị ngồi ở vai cố vấn: nghe, chỉnh sửa, và dừng lại đúng chỗ để kể tình huống thực tế cùng hướng xử lý.

Một đồng nghiệp trong phòng, chị Mỹ Linh, chia sẻ rằng mỗi lần soạn mất hai, ba giờ nhưng không thấy áp lực, và sau khóa rèn được kỹ năng đọc hiểu luật, chủ động tìm hiểu rồi áp dụng vào việc thật, nhất là thuế thu nhập cá nhân và hóa đơn. Chính chị Mỹ Linh sau đó đã tự hướng dẫn khách hàng xuất hóa đơn điều chỉnh, thay thế.

Dạy người ta thuộc một điều luật thì nhanh. Dạy người ta tự đi tìm luật, hiểu tới bản chất rồi đứng trước khách mà hướng dẫn, thì lâu hơn nhiều, nhưng người được dạy sẽ đi được đường dài. Chị Vương chọn cách thứ hai, và vì thế chị là người thầy của cả một thế hệ kế toán trong phòng mình.

Những giới hạn chị tự đặt

Chị có mấy nguyên tắc nghề rất rõ: không làm việc ngoài phạm vi công ty dù được trả tiền riêng, không làm việc bất hợp pháp. Và có lúc chị giúp những trường hợp khó khăn mà không vì tiền.

Sứ mệnh chị viết cho mình là "dùng cái tâm trong nghề và cuộc sống tử tế để cảm hóa người xung quanh", dùng năng lượng tích cực, không ngại khó để người khác tin theo. Trong một nghề mà ranh giới đúng sai nằm ở từng dòng tờ khai, người tự vạch giới hạn cho mình rõ như thế là người khách hàng có thể giao cả cơ nghiệp. Còn khi mệt, chị vào bếp nấu ăn cho nhẹ đầu.

Trợ lý biết nói "chưa có căn cứ"

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Vương đã thử đưa cho AI nhập xuất tồn, định mức, nhân công và chi phí sản xuất chung của một xưởng thiết bị lạnh để dựng bảng giá thành hai công đoạn, và bảng ra khớp với số liệu. Chị muốn trợ lý của mình làm phần nặng: tra cứu văn bản, đối chiếu, dựng bản nháp hồ sơ, xây giáo trình cho nhân viên và người học, còn chị giữ phần kiểm chứng và ký duyệt. Nguyên tắc chị đặt cho nó rất đúng chất người làm nghề: điểm pháp luật nào chưa rõ thì ghi "chưa có căn cứ kết luận", không đoán. Người đã làm nghề mười tám năm vẫn tự dạy trợ lý của mình khiêm tốn trước luật, cho thấy chị đã tìm được cách đưa công nghệ vào nghề mà vẫn giữ nguyên chữ tín.

Chữ tâm trong từng con số

Giữa những bảng cân đối, tờ khai và quyết toán, chị Vương giữ cho mình một câu rất nhẹ: ngừng mong cầu và phán xét. Có lẽ vì thế mà khách dám đến với chị cả khi đã muộn, và nhân viên dám học cả khi thấy luật khó.

Chúc mừng chị Vương. Chúc phòng dịch vụ của chị sớm thành một phòng vận hành bằng công nghệ như chị mong, và chúc những người chị dạy nghề đi tiếp được con đường hiểu bản chất mà chị đã mở.