Những cỗ máy chạy ngoan ở bốn chi nhánh và nghề giữ niềm tin của anh Quán Thành Dương ở Hà Nội
"Ô sao gặp anh Dương máy nó lại chạy ngoan thế nhỉ." Câu ấy là của một đồng nghiệp ở Hyundai Long Biên. Một người khác nói gọn hơn: "Từ ngày có anh Dương bọn em nhàn bao nhiêu."
Khi trao đổi với tôi, anh Quán Thành Dương nhắc lại hai câu ấy như một chuyện vui. Anh là người làm IT duy nhất của cả hệ thống bốn chi nhánh: Long Biên, Gia Lâm, Lạng Sơn và Cao Bằng. Mỗi tháng có khoảng một trăm năm mươi yêu cầu gửi tới anh qua Zalo, qua điện thoại. Phần lớn anh xử lý từ xa, ngồi ở Hà Nội mà gỡ lỗi cho một cố vấn dịch vụ ở Cao Bằng hay một chị kế toán ở Lạng Sơn. Họ nhiều việc, liên tục nhận tài liệu từ khách hàng và ngân hàng, máy mà đứng một buổi là cả dây việc đứng theo. Máy chỉ "chạy ngoan" khi có người âm thầm giữ nó ngoan suốt mấy năm liền.
Một bộ óc rèn từ lớp chuyên Lý
Anh Dương học chuyên Lý ở trường Hà Nội - Amsterdam, rồi vào lớp cử nhân tài năng khoa Vật lý, Đại học Sư phạm Hà Nội. Sau đó anh có thêm bằng đại học ngành Điện tử viễn thông và chứng chỉ CCNA. Gần hai mươi năm làm nghề IT, anh tin vào hai thứ: khả năng suy luận logic, và thói quen học từ tất cả mọi người. Ai biết hơn mình thì anh học, gặp gì chưa biết thì anh hỏi bạn bè, hỏi các anh đi trước.
Dân chuyên Lý mà vẫn chịu hỏi người đi trước, đó là sự khiêm tốn hiếm gặp, và về sau nó giúp anh qua những ca khó nhất.
Cặp NAS giúp công ty nhận được việc lớn
Bước ngoặt lớn nhất trong nghề của anh đến năm 2017, khi anh được bổ nhiệm làm trưởng kỹ thuật của Phúc Anh, cơ sở Xã Đàn, quản lý khoảng mười bạn kỹ thuật. Đúng lúc ấy, một tập đoàn lớn là Maxport cần một dịch vụ kỹ thuật mà Phúc Anh chưa đủ khả năng cung cấp.
Anh không lắc đầu. Anh tự tìm đọc tài liệu, tự thiết lập và chạy thử thành công một cặp NAS chạy high-availability, hai máy lưu trữ đỡ lưng cho nhau, máy này có chuyện thì máy kia vẫn chạy. Nhờ vậy công ty nhận được việc. Nhìn lại cả giai đoạn nỗ lực về học tập, sức khỏe lẫn hiểu biết trước đó, anh tóm bằng một câu: "Đúng là trời không phụ lòng người, nỗ lực cuối cùng sẽ được ghi nhận."
Người trưởng kỹ thuật tự học để mở được cánh cửa mà cả công ty đang đứng ngoài, đó là kiểu người ông chủ nào cũng muốn có trong đội.
Biết đi hướng nào khi gặp chuyện lạ
Về chuyên môn, anh không nhận mình sâu. Anh làm IT support, nên nói mình rộng thì đúng hơn: "Anh chỉ dám nói rằng, nếu gặp vấn đề anh sẽ biết cần phải đi theo hướng nào để tìm ra phương án giải quyết." Ở nghề sửa chữa, câu ấy quý hơn mọi tấm bằng, vì máy móc không bao giờ hỏng đúng theo sách.
Cách làm riêng anh rút ra là tìm một giải pháp hài hòa: vấn đề được giải quyết thật, mà vẫn nằm trong khả năng và thời gian của mình, đôi khi khác với điều khách đề nghị lúc đầu. Có người khách từng bị hỏng ổ cứng, từng dính virus mã hóa, muốn mua một box gắn ngoài để sao lưu. Anh giải thích cách ấy vẫn nhiều rủi ro, vì dính virus thì box gắn ngoài cũng mất theo, rồi tư vấn họ chuyển sang hệ thống NAS và dùng thêm Kaspersky Enterprise. Với khách lẻ, anh khuyên dùng Google Drive để có thêm một ổ hiện ngay trên máy.
Hai ngày đưa một hệ thống trở lại
Người khách anh nhớ nhất là giám đốc một công ty thiết kế nhỏ, một người rất mê công nghệ. Anh hỗ trợ anh ấy từ hồi còn ở Phúc Anh, đến nay đã tám chín năm: từ vận hành, kết nối dữ liệu cho toàn bộ nhân viên tới xử lý từng sự cố. Anh quý sự khiêm tốn, ham học hỏi của vị giám đốc ấy nên làm rất nhiệt tình.
Năm ngoái, máy NAS bốn ổ của công ty ấy đột ngột hỏng hai ổ, cả hệ thống không chạy được nữa. Vị giám đốc mua hai ổ mới về thay, máy vẫn không phục hồi. Anh Dương khi ấy đã chuyển chỗ làm, nên chỉ anh ấy hỏi nhà phân phối trước, làm theo vẫn không được. Thế là anh kết nối từ xa, vào thẳng máy NAS. Lỗi báo lần ấy chính anh cũng chưa gặp bao giờ. Anh suy luận, đi từng bước một, và sau khoảng hai ngày, hệ thống chạy lại.
Tám chín năm, đã khác chỗ làm, người khách cũ vẫn tìm tới anh khi có chuyện. Đó là thứ không hợp đồng nào giữ được.
Tối đa hóa niềm tin
Câu anh giữ khi làm nghề và làm người là: "đừng tối đa hóa lợi nhuận, hãy tối đa hóa niềm tin của khách hàng". Anh thấy nó gần với một câu khác: "Nợ vật chất thì dễ trả, nợ tình cảm thì khó trả lắm."
Hai câu ấy giải thích vì sao một vị giám đốc gắn với anh gần một thập kỷ, và vì sao đồng nghiệp ở bốn chi nhánh thấy mình "nhàn" từ ngày có anh.
Đưa trợ lý AI vào phòng phụ tùng và phòng kế toán
Sếp của anh muốn các trưởng bộ phận tìm hiểu và ứng dụng AI để không bị tụt hậu, và anh Dương đang muốn giao cho trợ lý AI ba việc: làm báo giá phụ tùng từ ảnh chụp chiếc xe bị tai nạn hoặc một file kê phụ tùng, thay cho việc dùng chuột nhặt từng mã trên hệ thống của tập đoàn; đỡ phòng kế toán tổng hợp thu chi từng xe và chỉ ra chỗ có vấn đề; giúp người điều hành tổng hợp báo cáo gửi tập đoàn, soát xem báo cáo các bộ phận có chỗ nào mâu thuẫn. Chị kế toán trưởng vừa dùng Claude làm xong một báo cáo tổng hợp rất nhanh, và theo lời anh tả thì "chị ý cười như hoa". Mục tiêu ba tháng của anh khiêm tốn: trưởng phòng phụ tùng và trưởng phòng kế toán thấy được hiệu quả thật. "Chỉ cần họ thành công (trước mắt họ vui ra mặt rồi) thì những người khác cũng sẽ tự thấy cần và học." Một người IT đo thành công của mình bằng nụ cười của đồng nghiệp, đó là con đường anh Dương đã chọn, và nó đang đi đúng hướng.
Người giữ cho máy chạy ngoan
Ở bốn chi nhánh từ Long Biên lên tới Cao Bằng, ít ai nhìn thấy anh Dương làm gì. Họ chỉ thấy máy chạy, báo cáo ra kịp, khách được phục vụ đúng giờ. Nghề của anh là thế: làm tốt nhất thì người ta quên mất là có sự cố.
Chúc mừng anh Dương. Chúc ba tháng tới, phòng phụ tùng và phòng kế toán đều "vui ra mặt" như anh mong, và chúc niềm tin anh gom được suốt hai mươi năm nghề tiếp tục sinh lời theo đúng cách anh muốn.