Một ngày một nghìn hai trăm bộ visa và hai mươi năm không buông ca khó của anh Trần Nghĩa An ở TP. Hồ Chí Minh

Đầu năm 2018, bóng đá Việt Nam làm nên lịch sử ở Thường Châu. Công ty du lịch nơi anh Trần Nghĩa An làm việc lập tức lên phương án chuyên cơ đưa người hâm mộ sang tiếp lửa, và bài toán rơi xuống vai anh là 1.200 bộ visa Trung Quốc phải xong trong đúng một ngày, để sáng hôm sau khách kịp cất cánh. Anh là người chịu trách nhiệm chính của dự án ấy.

Anh An hiện là Chủ tịch Công ty TNHH VisaPro, song song với công việc chính ở một công ty du lịch lớn mà anh đã gắn bó hơn hai mươi năm, trong đó hơn mười bảy năm làm visa và từng giữ vị trí Phó phòng Thủ tục Xuất nhập cảnh. Anh sống ở TP. Hồ Chí Minh.

Đứng lên từ chỗ không còn gì

Năm 2004 là bước ngoặt lớn nhất của anh, và nó bắt đầu bằng một mất mát.

Trước đó cha anh nghỉ việc ở công ty du lịch sau mười năm cống hiến để ra ngoài khởi nghiệp. Cả gia đình cầm cố căn hộ duy nhất làm vốn. Rồi dịch SARS bùng phát, ngành du lịch gần như đóng băng, cha anh không qua được cú sốc ấy, bị tai biến và đột ngột qua đời. Ông ra đi, để lại một công ty không người lèo lái, những khoản nợ và một gia đình không còn nhà cửa. Mẹ anh làm nội trợ, em còn nhỏ, còn anh thì học hành chưa xong.

Anh đi làm phục vụ ở một nhà hàng, có hôm khách ngồi tới hai, ba giờ sáng vẫn phải đứng đó. Rồi nhờ tình nghĩa đồng nghiệp cũ dành cho cha, anh được nhận vào chính công ty của ông. Người mới thường thử việc hai tháng rồi khoán bốn tháng là vào chính thức, anh phải cắn răng tới tháng 3 năm 2006 mới được công nhận. Anh viết lại quãng đó bằng một câu rất gọn: "phía sau là vực thẳm không còn đường lui, chỉ có tiến lên".

Một người hai mươi tuổi, mất cha, mất nhà, đứng phục vụ tới ba giờ sáng rồi lại cắn răng qua bốn tháng khoán việc. Cái gan ấy về sau thành cái nghề của anh. Tháng 5 năm 2009 anh bước vào Phòng Thủ tục Xuất nhập cảnh, và ở với công việc ấy tới hôm nay.

Người đi tới tận cửa Lãnh sự quán

Chuyên môn sâu nhất của anh An là hồ sơ visa, mạnh nhất ở ba thị trường Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, và anh phụ trách hồ sơ của hơn 35 nước cùng vùng lãnh thổ. Anh học Quản trị Kinh doanh, không có bằng cấp hay chứng chỉ riêng nào về visa. Hồi anh vào nghề, visa đi nước ngoài còn mới mẻ, người đi trước chỉ đường, còn đi thế nào thì anh tự tìm hiểu qua từng bộ hồ sơ.

Gặp ca khó, anh không buông. Visa phụ thuộc vào Lãnh sự quán và Đại sứ quán, nên khi khách tới ngày bay mà chưa có visa, anh tới thẳng Lãnh sự quán, gửi công văn trình bày lý do, mang theo vé máy bay và đặt phòng khách sạn để chứng minh khách đã lo xong hết phần mình, đồng thời yêu cầu khách bổ sung hồ sơ gấp và nhờ đối tác nước ngoài hỗ trợ.

Đi tới cửa Lãnh sự quán để trình bày cho một bộ hồ sơ thì mất cả buổi, và có khi chẳng được gì. Người làm nghề giấy tờ mà chịu đi tới tận cửa cho khách là người coi chuyến đi của khách như chuyện của chính mình.

Tháng bảy trăm hồ sơ, rồi tám trăm, rồi một nghìn hai trăm

Điều anh tự hào nhất là có tháng làm 700 hồ sơ nộp Hàn Quốc, rất mệt, nhưng tháng sau tăng lên 800, cao nhất là 1.200 khách, vẫn làm nổi, và được công ty tuyên dương khen thưởng. Nhiều năm liền anh lo hồ sơ cho khoảng 500 khách mỗi tháng, tính từ năm 2009 tới nay là hơn một trăm nghìn lượt khách.

Nhìn lại ngày Thường Châu, anh nói đó là ngày anh thắng chính mình, không gục trước một thời hạn tưởng như bất khả thi. Chính lần ấy trui cho anh sự điềm tĩnh và khả năng quản lý rủi ro, để tới giờ, dù xử lý một đoàn lớn hay chỉ một bộ hồ sơ lẻ, anh vẫn giữ nguyên sự cẩn trọng như ngày làm một nghìn hai trăm cuốn hộ chiếu ấy.

Câu anh luôn giữ khi làm nghề: "Khách hàng luôn là người trả lương cho chúng ta, nhanh thắng chậm."

Một mình làm nên VisaPro

Từ kinh nghiệm đó anh mở VisaPro, làm nghề tay trái song song việc chính. Tới nay anh vẫn tự làm một mình, chưa có nhân sự. Khách tìm tới qua khách cũ, người quen giới thiệu, Zalo, Facebook, đại lý, và nhiều nhất là các bạn sales giới thiệu, trong đó có những bạn đã nghỉ công ty ra làm riêng rồi vẫn gửi hồ sơ cho anh làm.

Người ta đã rời công ty cũ mà vẫn gửi hồ sơ cho mình. Đó là thứ chứng chỉ không trường nào cấp được.

Anh An kể với tôi rằng thời gian của anh đang trôi vào những việc lặp lại: khách gửi hồ sơ, anh mở coi từng trang, báo thiếu, chờ khách bổ sung, mang đi dịch thuật, về khai form rồi mới đi nộp, trong khi "công việc chính cũng đã tốn quá nhiều thời gian rồi". Anh muốn có một đội trợ lý AI so hồ sơ với checklist từng nước, khai form, trả lời tin nhắn khách, nhắc hạn nộp và báo công nợ cho đại lý, chia thành sáu phòng với một trợ lý làm giám đốc điều hành nhận lệnh từ anh. Một người vẫn làm một mình mà nghĩ tới đội của mình như một công ty có phòng ban, có người điều hành, đó là tầm nhìn của người từng gánh khối việc của cả một phòng lớn.

Người giữ cánh cửa

Nghề của anh An là nghề mở cửa. Mỗi bộ hồ sơ qua tay anh là một người được bước ra khỏi biên giới, đi học, đi làm, đi thăm con, đi xem một trận bóng. Người giữ cánh cửa ấy từng có lúc chính mình không còn nhà để về.

Chúc mừng anh An. Chúc VisaPro có được tệp khách riêng như anh mong, và chúc đội trợ lý sáu phòng của anh sớm chạy, để anh còn thời gian cho những ca khó mà chỉ anh mới gỡ được.